Bệnh nhân được đưa vào Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM sau một ngày đau bụng, buồn nôn, sốt cao và khó thở. Người bệnh có nhiều bệnh nền, phải sử dụng nhiều loại thuốc mỗi ngày.
Kết quả chụp CT bụng gợi ý thủng đại tràng do dị vật. Khi phẫu thuật cấp cứu, bác sĩ phát hiện một viên thuốc vẫn nằm trong vỉ, cạnh sắc đâm thủng đại tràng, gây áp xe và nhiễm khuẩn nặng.
Dù được phẫu thuật, điều trị kháng sinh, thở máy và lọc máu liên tục, bệnh nhân vẫn diễn tiến sốc nhiễm khuẩn, suy đa cơ quan và không qua khỏi. Trước đó, cả người bệnh và gia đình đều không biết bà đã nuốt nguyên vỉ thuốc từ khi nào.
9 ca nuốt nhầm vỉ thuốc trong hơn một năm
Theo Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM, từ tháng 1/2025 đến tháng 8/2026, đơn vị ghi nhận 9 trường hợp nuốt nhầm viên thuốc còn nguyên vỉ, phải can thiệp nội soi hoặc phẫu thuật.
Trong đó, 8 trường hợp được nội soi gắp dị vật, phần lớn vỉ thuốc mắc tại thực quản. Một bệnh nhân 66 tuổi bị vỉ thuốc xuyên thủng ruột non, phải phẫu thuật cắt đoạn ruột. Người này không nhớ đã nuốt dị vật cho đến khi được xem hình ảnh sau mổ, sau đó hồi phục và xuất viện sau 5 ngày.
ThS.DS Nguyễn Quan Như Hảo, Khoa Dược cho biết, vỉ thuốc gồm phần nhựa giữ viên thuốc và màng nhôm. Khi bị cắt thành từng ô nhỏ, các mảnh vỉ có thể tạo góc nhọn, cạnh sắc. Nếu nuốt phải, chúng có thể mắc ở thực quản hoặc di chuyển xuống dạ dày, ruột, gây tổn thương, thậm chí xuyên thủng thành ống tiêu hóa.
Đáng lo ngại, người bệnh không phải lúc nào cũng nhận ra mình đã nuốt nhầm vỉ thuốc. Triệu chứng có thể xuất hiện muộn, dễ nhầm với bệnh lý khác. Mảnh vỉ cũng có thể khó phát hiện trên phim X-quang, thậm chí trong một số trường hợp trên CT, khiến việc chẩn đoán thêm khó khăn.
Người cao tuổi phải dùng nhiều thuốc mỗi ngày có nguy cơ cao hơn, nhất là khi thị lực kém, run tay, đeo hàm giả hoặc suy giảm trí nhớ. Thói quen cắt vỉ thành từng ô nhỏ để chia thuốc sẵn cũng có thể khiến người dùng nhầm lẫn giữa viên đã bóc và viên còn nguyên bao bì.
Nuốt nhầm vỉ thuốc, tuyệt đối không cố gây nôn
Bác sĩ khuyến cáo, khi đã hoặc nghi ngờ nuốt phải viên thuốc còn nguyên vỉ, người bệnh cần đến cơ sở y tế cấp cứu ngay, kể cả khi chưa có triệu chứng. Các dấu hiệu như nuốt đau, khó nuốt, đau ngực, đau bụng, nôn, sốt, nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc lẫn máu cần đặc biệt lưu ý. Nếu khó thở, nghẹt thở, lơ mơ hoặc bất tỉnh, cần gọi cấp cứu 113.
Trong lúc chờ đi khám, không được tự gây nôn, móc họng hoặc cố nuốt cơm, chuối để đẩy dị vật xuống, bởi cạnh sắc có thể làm tổn thương đường tiêu hóa nghiêm trọng hơn. Người bệnh cũng không nên tự dùng thuốc nhuận tràng hoặc thuốc giảm đau, hạ sốt rồi tiếp tục theo dõi tại nhà.
Nếu có thể, hãy mang theo phần vỉ còn lại, vỉ thuốc cùng loại hoặc đơn thuốc đang sử dụng để hỗ trợ bác sĩ xác định dị vật, nhưng không vì thế mà trì hoãn việc đến bệnh viện.
Để phòng tránh, người dùng thuốc nên thực hiện 4 bước: “Nhìn - Bóc - Kiểm - Uống”. Cụ thể, chuẩn bị thuốc ở nơi đủ ánh sáng, kiểm tra đúng loại và liều dùng; lấy viên thuốc hoàn toàn khỏi vỉ; kiểm tra không còn mảnh nhựa, nhôm bám vào viên thuốc rồi mới uống.
Với người cao tuổi, người nhìn kém hoặc hay quên, gia đình cần hỗ trợ chuẩn bị và kiểm tra từng viên trước khi sử dụng. Nếu dùng hộp chia thuốc, nên hỏi ý kiến dược sĩ vì không phải loại thuốc nào cũng phù hợp để lấy khỏi bao bì từ trước.
Một thao tác kiểm tra tưởng chừng đơn giản có thể giúp ngăn ngừa tai nạn nghiêm trọng. An toàn dùng thuốc không chỉ là uống đúng loại, đúng liều, đúng thời điểm mà còn bắt đầu từ việc bảo đảm viên thuốc đã được lấy hoàn toàn khỏi vỉ.
