Các thị trường ô tô lớn nhất thế giới đang bước vào giai đoạn “sống còn”. Trong khi Trung Quốc tăng tốc phát triển xe điện (EV), Mỹ gần như rút toàn bộ hỗ trợ liên bang cho loại phương tiện này. Còn châu Âu lại đứng giữa cuộc giằng co toàn cầu: một bên là kế hoạch cấm xe xăng, bên kia là nguy cơ nhường sân chơi cho xe điện Trung Quốc.
"Cuộc chiến" này đang đến hồi căng thẳng, khi nhiều nhà sản xuất và nhà cung ứng tại châu Âu âm thầm chuẩn bị cho kịch bản EU sẽ rút lại lệnh cấm bán xe xăng và dầu từ năm 2035. Nếu điều đó xảy ra, xe động cơ đốt trong có thể được “gia hạn tuổi thọ” thêm nhiều năm nữa.
Theo nguồn tin nội bộ, các hãng lớn như BMW, Mercedes-Benz và Stellantis đang đặt cược vào khả năng xe xăng vẫn tồn tại sau mốc 2035, dù dưới dạng động cơ truyền thống hoặc hybrid, thậm chí là các mẫu xe điện mở rộng phạm vi hoạt động (Extended Range EV).
Benjamin Krieger, Tổng thư ký Hiệp hội Nhà cung cấp Ô tô châu Âu, nhận định: “Người tiêu dùng chưa sẵn sàng chỉ mua xe điện vào năm 2035”.
Trong khi đó, tại Trung Quốc, người dùng đã đón nhận xe điện từ rất sớm và các hãng xe nước này đang đặt mục tiêu mở rộng toàn cầu. Nhiều chuyên gia cảnh báo rằng nếu châu Âu chùn bước, tương lai ngành sản xuất ô tô sẽ rơi vào tay Trung Quốc.
Một bức thư ngỏ gửi Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen, do nhóm E-Mobility Europe và ChargeUp Europe cùng gần 200 doanh nghiệp ký tên, kêu gọi EU giữ nguyên mục tiêu chuyển đổi sang xe điện.
Họ cho rằng việc mở cửa cho công nghệ chuyển tiếp như hybrid hay nhiên liệu trung hòa CO₂ sẽ tạo ra sự bất định và làm chậm quá trình điện hóa, trong khi các hãng xe Trung Quốc đang tăng tốc và giảm giá thành.
“Mỗi sự trì hoãn ở châu Âu chỉ khiến khoảng cách với Trung Quốc ngày càng lớn”, bức thư nhấn mạnh.
EU dự kiến công bố kết quả rà soát và hướng dẫn mới cho ngành xe điện vào tuần tới.
Xe điện tại Mỹ bán chậm 18% sau khi mất ưu đãi thuế
Tại Mỹ, khi khoản ưu đãi thuế 7.500 USD bị gỡ bỏ, doanh số xe điện lập tức giảm tốc. Theo dữ liệu từ Lotlinx, lượng xe điện tồn kho trong tháng 11 tăng mạnh, với thời gian lưu kho trung bình lên tới 126 ngày - gấp đôi xe hybrid và dài hơn 40% so với xe xăng.
Trước khi ưu đãi bị hủy vào tháng 9, con số này chỉ khoảng 47 ngày.
Ngược lại, xe giá rẻ dưới 25.000 USD gần như “cháy hàng” với thời gian bán ra chỉ 1,5 ngày.
Các chuyên gia cho rằng ngoài việc mất ưu đãi, tâm lý người tiêu dùng bị ảnh hưởng bởi triển vọng kinh tế bất ổn, lãi suất giảm và chiến lược sản xuất của các hãng thay đổi để phù hợp nhu cầu. Điểm mấu chốt vẫn là khả năng chi trả - không chỉ với xe điện mà cả xe xăng.
Uber cắt giảm ưu đãi cho tài xế dùng xe điện
Uber từng mạnh tay chi tiền để khuyến khích tài xế chuyển sang xe điện nhằm đạt mục tiêu xanh. Tuy nhiên, hãng này đang thu hẹp các chương trình hỗ trợ.
Hiện Uber chỉ còn duy trì khoản thưởng 4.000 USD cho tài xế đổi từ xe xăng sang xe điện, áp dụng cho 2.500 người và yêu cầu hoàn thành 100 chuyến trước tháng 4/2026.
Trước đây, Uber cam kết chi 800 triệu USD đến cuối năm 2025 để điện hóa đội xe, nhưng mới đạt 539 triệu USD vào năm 2024 và dự kiến không hoàn thành mục tiêu.
Trong khi đó, các khoản thưởng theo chuyến đi đã bị cắt bỏ hoàn toàn. Uber từng đặt mục tiêu 100% xe điện tại London trong năm nay và toàn bộ châu Âu, Bắc Mỹ vào năm 2030, nhưng hiện tỷ lệ chỉ đạt 40% ở London, 15% tại châu Âu và 9% ở Bắc Mỹ.
Các hãng xe phương Tây đã đầu tư hàng tỷ USD vào xe điện với niềm tin rằng xe xăng sẽ bị loại bỏ. Nếu EU rút lại lệnh cấm, thị trường có quay về với động cơ đốt trong hay sẽ bị các hãng xe Trung Quốc như BYD “thống trị”? Đây là câu hỏi lớn cho tương lai ngành ô tô toàn cầu.
