Ngày 25/9, thông tin từ UBND tỉnh Gia Lai cho biết, Chủ tịch tỉnh này vừa có văn bản yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) khẩn trương đánh giá toàn diện chương trình chuyển đổi 50.000 ha rừng nghèo sang trồng cao su ở phía Tây của tỉnh.
Trước đó, Gia Lai đã cho phép 16 doanh nghiệp thực hiện 44 dự án chuyển rừng nghèo sang trồng cao su với tổng diện tích hơn 32.000 ha. Sau khi được UBND tỉnh cho phép triển khai, các doanh nghiệp đã tiến hành khai hoang, trồng và chăm sóc cây cao su theo quy trình kỹ thuật.
Tuy nhiên, chỉ có hơn 7.000 ha cây cao su phát triển bình thường (chiếm 30,9% diện tích đã trồng), diện tích còn lại cây cao su bị chết, kém phát triển. Cụ thể, diện tích cao su chết gia tăng theo từng năm (năm 2018 là 12.039 ha; năm 2022 là 16.364 ha và năm 2025 hơn 17.600 ha).
Trước thực trạng trên, các doanh nghiệp đã đề xuất chuyển đổi cơ cấu cây trồng, chuyển sang các dự án khác... đối với diện tích cây cao su kém hiệu quả. Tuy nhiên, việc chuyển đổi diện tích cây cao su chết, kém phát triển sang các dự án khác ngoài mục đích lâm nghiệp còn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc. Đặc biệt liên quan đến thủ tục chuyển mục đích sử dụng rừng, xác định nghĩa vụ nộp tiền trồng rừng thay thế.
Liên quan đến vấn đề này ông Phạm Anh Tuấn - Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai yêu cầu Sở NN&MT chủ trì, phối hợp với Sở Tài chính và các sở, ngành, địa phương, đơn vị liên quan khẩn trương thực hiện dự án điều tra, kiểm kê rừng năm 2025.
Trong đó, hoàn thành việc đánh giá toàn diện chương trình chuyển rừng nghèo sang trồng cây cao su của tỉnh; hướng xử lý diện tích cây cao su bị chết, kém phát triển gắn với việc phục hồi rừng và nghĩa vụ trồng rừng thay thế khi chuyển đổi diện tích cao su trồng trên đất quy hoạch cho lâm nghiệp bị chết, kém phát triển sang thực hiện các dự án chăn nuôi, trồng trọt, dự án khác.
Chủ tịch tỉnh Gia Lai yêu cầu đánh giá cụ thể từng dự án, diện tích từng loại đất, cây trồng, năng suất, hiệu quả; diện tích không trồng được cây cao su. Làm rõ nguyên nhân trước đây đủ điều kiện trồng cây cao su, nhưng đến nay cây cao su chết, kém phát triển, không hiệu quả.
Đề xuất chuyển đổi diện tích cây cao su bị chết, kém phát triển sang thực hiện các dự án trồng trọt, chăn nuôi, dự án khác phải phù hợp với quy hoạch tỉnh, phù hợp từng loại đất, cây trồng đảm bảo hiệu quả kinh tế. Đề xuất diện tích đất trả về địa phương để giải quyết cho đồng bào dân tộc thiểu số thiếu đất sản xuất.
Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai yêu cầu tổng hợp, báo cáo đề xuất UBND tỉnh trước ngày 5/10 để xem xét, báo cáo Ban Thường vụ Tỉnh ủy cho ý kiến trước khi báo cáo Bộ NN&MT nghiên cứu; báo cáo cấp có thẩm quyền phương án xử lý, đảm bảo hiệu quả sử dụng đất và đúng quy định của pháp luật về lâm nghiệp, đất đai.
