Chuẩn bị công bố Linga vàng Po Dam là bảo vật quốc gia

Theo Sở VHTT&DL Bình Thuận, Lễ hội Katê năm 2024 sẽ diễn ra tại di tích tháp Pô Sah Inư (phường Phú Hài, TP Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận) vào ngày 1 và 2/10.

Đặc biệt, trong Lễ hội Katê năm nay, các ngành chức năng tỉnh Bình Thuận sẽ tổ chức công bố Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về công nhận Bảo vật quốc gia đối với bảo vật Linga vàng của người Chăm.

chuan bi cong bo linga vang po dam la bao vat quoc gia hinh 1

Linga vàng được xem là một trong những báu vật của người Chăm. Ảnh: TL

Trong văn hoá của người Chăm, Linga tượng trưng cho thần Shiva với tư cách là nguyên lý nhân - quả (phá hủy và tái sinh), là sự sinh sản, là những vật thờ quan trọng trong các di tích kiến trúc tôn giáo cổ.

Linga bằng vàng được phát hiện trong đợt khai quật khảo cổ học năm 2013, tại di tích cụm tháp Po Dam thuộc xã Phú Lạc, huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận. Hiện vật có niên đại khoảng thế kỷ VIII - IX; cao 6,6cm; đường kính thân 5,35 - 5,49cm; đường kính vành 5,8 - 6,0cm; có trọng lượng 78,36gr. Qua phân tích, hàm lượng vàng trong hiện vật chiếm tỷ lệ lên đến 90,4%, bạc 9,05% và đồng 0,55%.

Linga được chế tác bằng kỹ thuật gò - tán, tạo hình dạng một khối rỗng lòng, thân hình trụ ngắn, đầu hình khối bán tròn; kiểu dáng, kỹ thuật chế tác và quy mô - kích thước của hiện vật cũng rất đặc trưng, chưa có hiện vật tương tự được tìm thấy trong văn hóa Champa và các nền văn hóa/văn minh cổ trong khu vực.

chuan bi cong bo linga vang po dam la bao vat quoc gia hinh 2

Cụm tháp Po Dam thuộc xã Phú Lạc, huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận - nơi phát hiện Linga vàng. Ảnh: TL

Hiện vật Linga bằng kim loại vàng của di tích Po Dam là trường hợp duy nhất cho đến nay là loại hình Linga một phần làm bằng kim loại vàng được tìm thấy. Hiện vật chứa đựng những thông tin khoa học quan trọng, có giá trị lớn đối với công tác nghiên cứu và nhận thức các vấn đề văn hóa - lịch sử liên quan đến di tích Po Dam và văn hóa Champa.

Lễ hội Katê tại di tích tháp Pô Sah Inư gồm phần lễ và phần hội. Nghi thức phần lễ gồm cúng cầu an tại tháp chính, nghi thức múa mừng, thỉnh mời thần linh...

Vào ngày lễ chính ngày 2/10 (mùng 1 tháng 7 Chăm lịch), sẽ diễn ra nghi lễ nghinh rước trang phục Nữ thần Pô Sah Inư lên tháp chính, mở cửa tháp, tắm bệ thờ Linga - Yoni, mặc trang phục bệ thờ Linga - Yoni và đại lễ cúng tạ ơn Nữ thần Pô Sah Inư, các vị thần linh và ông bà, tổ tiên.

Phần hội gồm hội thi thổi kèn Saranai và đội nước vượt chướng ngại vật; trang trí lễ vật trên Thônla và Cổ bồng để dâng tế Nữ thần Pô Sah Inư, chương trình giao lưu nghệ thuật dân gian do Đội văn nghệ dân gian Chăm đến từ các huyện trong tỉnh...

Thế Vũ

Xem thêm

Nghệ nhân Nguyễn Tấn Phát: ‘Hãy để người dân được sống cùng văn hóa, thay vì chỉ đến xem’

Nghệ nhân Nguyễn Tấn Phát: ‘Hãy để người dân được sống cùng văn hóa, thay vì chỉ đến xem’

(CLO) Theo nghệ nhân Nguyễn Tấn Phát, muốn văn hóa hiện diện thường xuyên trong đời sống, trước hết cần thay đổi tư duy “chỉ tổ chức sự kiện”. Văn hóa không thể chỉ xuất hiện trong một vài lễ hội, mà cần được tạo dựng và duy trì bằng những hoạt động gần gũi, thiết thực mỗi ngày.

Đưa di sản văn hóa vào nền kinh tế sáng tạo bằng AI

Đưa di sản văn hóa vào nền kinh tế sáng tạo bằng AI

(CLO) Diễn đàn “Công nghệ số và AI trong kiến tạo nền kinh tế sáng tạo - Từ tài nguyên văn hóa đến năng lực cạnh tranh quốc gia” mở ra những góc nhìn mới về việc ứng dụng công nghệ để bảo tồn, phát huy và thương mại hóa các giá trị văn hóa Việt Nam.

Dấu ấn 50 năm Việt Nam kiến tạo tương lai di sản

Dấu ấn 50 năm Việt Nam kiến tạo tương lai di sản

(NB&CL) Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về Di sản và Tính xác thực được tổ chức từ ngày 27/9 đến ngày 1/10/2026 tại Hà Nội và Ninh Bình không chỉ mở ra những cách nhận diện, bảo tồn và phát huy giá trị di sản trong bối cảnh đương đại, mà còn cho thấy một bước chuyển đáng chú ý trong vị thế của Việt Nam: Từ quốc gia tiếp nhận tri thức bảo tồn đến chủ động đóng góp, khởi xướng và tham gia định hình các định hướng, chính sách di sản ở khu vực và trên thế giới.

Từ Quốc Tử Giám Thăng Long đến truyền thống hiếu học xứ Nghệ

Từ Quốc Tử Giám Thăng Long đến truyền thống hiếu học xứ Nghệ

(CLO) Mới đây, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám phối hợp với Bảo tàng Nghệ An - Xô Viết Nghệ Tĩnh tổ chức trưng bày chuyên đề “Quốc Tử Giám Thăng Long với truyền thống hiếu học tỉnh Nghệ An”, nhân kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076 - 2026).

Triển lãm ảnh kể chuyện Thủ đô sau chính quyền địa phương hai cấp

Triển lãm ảnh kể chuyện Thủ đô sau chính quyền địa phương hai cấp

(CLO) Sáng 7/10, tại Khu di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám, triển lãm ảnh "Hà Nội trong tôi" lần thứ 21 năm 2026 chính thức khai mạc, giới thiệu gần 80 tác phẩm phản ánh những chuyển động của Thủ đô sau hơn một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Hơn 50 sắc thái của mèo qua tranh Phan Hiền Nhân

Hơn 50 sắc thái của mèo qua tranh Phan Hiền Nhân

(CLO) Hơn 50 tác phẩm về mèo của họa sĩ Phan Hiền Nhân được giới thiệu tại triển lãm “CHATS”, diễn ra từ ngày 6 đến 15/10/2026 tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam. Qua hình tượng gần gũi trong đời sống, họa sĩ tạo dựng một thế giới tạo hình giàu màu sắc, gợi mở nhiều trạng thái và suy tư về con người.

Cỡ chữ bài viết: