Theo Sở VHTT&DL Bình Thuận, Lễ hội Katê năm 2024 sẽ diễn ra tại di tích tháp Pô Sah Inư (phường Phú Hài, TP Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận) vào ngày 1 và 2/10.
Đặc biệt, trong Lễ hội Katê năm nay, các ngành chức năng tỉnh Bình Thuận sẽ tổ chức công bố Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về công nhận Bảo vật quốc gia đối với bảo vật Linga vàng của người Chăm.
Linga vàng được xem là một trong những báu vật của người Chăm. Ảnh: TL
Trong văn hoá của người Chăm, Linga tượng trưng cho thần Shiva với tư cách là nguyên lý nhân - quả (phá hủy và tái sinh), là sự sinh sản, là những vật thờ quan trọng trong các di tích kiến trúc tôn giáo cổ.
Linga bằng vàng được phát hiện trong đợt khai quật khảo cổ học năm 2013, tại di tích cụm tháp Po Dam thuộc xã Phú Lạc, huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận. Hiện vật có niên đại khoảng thế kỷ VIII - IX; cao 6,6cm; đường kính thân 5,35 - 5,49cm; đường kính vành 5,8 - 6,0cm; có trọng lượng 78,36gr. Qua phân tích, hàm lượng vàng trong hiện vật chiếm tỷ lệ lên đến 90,4%, bạc 9,05% và đồng 0,55%.
Linga được chế tác bằng kỹ thuật gò - tán, tạo hình dạng một khối rỗng lòng, thân hình trụ ngắn, đầu hình khối bán tròn; kiểu dáng, kỹ thuật chế tác và quy mô - kích thước của hiện vật cũng rất đặc trưng, chưa có hiện vật tương tự được tìm thấy trong văn hóa Champa và các nền văn hóa/văn minh cổ trong khu vực.
Cụm tháp Po Dam thuộc xã Phú Lạc, huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận - nơi phát hiện Linga vàng. Ảnh: TL
Hiện vật Linga bằng kim loại vàng của di tích Po Dam là trường hợp duy nhất cho đến nay là loại hình Linga một phần làm bằng kim loại vàng được tìm thấy. Hiện vật chứa đựng những thông tin khoa học quan trọng, có giá trị lớn đối với công tác nghiên cứu và nhận thức các vấn đề văn hóa - lịch sử liên quan đến di tích Po Dam và văn hóa Champa.
Lễ hội Katê tại di tích tháp Pô Sah Inư gồm phần lễ và phần hội. Nghi thức phần lễ gồm cúng cầu an tại tháp chính, nghi thức múa mừng, thỉnh mời thần linh...
Vào ngày lễ chính ngày 2/10 (mùng 1 tháng 7 Chăm lịch), sẽ diễn ra nghi lễ nghinh rước trang phục Nữ thần Pô Sah Inư lên tháp chính, mở cửa tháp, tắm bệ thờ Linga - Yoni, mặc trang phục bệ thờ Linga - Yoni và đại lễ cúng tạ ơn Nữ thần Pô Sah Inư, các vị thần linh và ông bà, tổ tiên.
Phần hội gồm hội thi thổi kèn Saranai và đội nước vượt chướng ngại vật; trang trí lễ vật trên Thônla và Cổ bồng để dâng tế Nữ thần Pô Sah Inư, chương trình giao lưu nghệ thuật dân gian do Đội văn nghệ dân gian Chăm đến từ các huyện trong tỉnh...
Thế Vũ
