Phục dựng lễ cúng nhà rông, nối dài mạch nguồn văn hóa giữa đại ngàn Tây Nguyên

(CLO) Sáng 22/11, UBND xã Ia Pnôn (tỉnh Gia Lai) tổ chức phục dựng lễ cúng nhà rông truyền thống của người Jrai tại làng Bua, nhằm bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Hoạt động không chỉ tái hiện nét sinh hoạt tín ngưỡng lâu đời mà còn khơi dậy niềm tự hào về cội nguồn, kết nối các thế hệ trong nỗ lực gìn giữ di sản của cộng đồng.

Tiếng gọi thần linh giữa nhà rông

Trên mảnh đất đại ngàn Tây Nguyên, nhà rông từ lâu đã trở thành biểu tượng văn hóa đặc trưng, gắn liền với đời sống tinh thần của nhiều cộng đồng dân tộc. Với người Jrai ở xã Ia Pnôn, nhà rông không đơn thuần là một công trình kiến trúc mà còn là ngôi nhà chung, nơi hội tụ sức mạnh cộng đồng, diễn ra những cuộc họp làng, sinh hoạt văn hóa, lễ hội và các nghi thức tín ngưỡng truyền thống.

Bởi vậy, mỗi nghi lễ được tổ chức tại nhà rông đều mang ý nghĩa đặc biệt. Đó không chỉ là dịp để người dân bày tỏ lòng thành kính với thần linh, tổ tiên mà còn là thời khắc cộng đồng cùng hướng về những điều tốt đẹp, cầu mong cuộc sống bình an, mùa màng tươi tốt, mọi gia đình được ấm no, hạnh phúc.

Trong không gian linh thiêng ấy, lễ cúng nhà rông truyền thống của người Jrai được UBND xã Ia Pnôn tổ chức phục dựng tại làng Bua. Những lễ vật giản dị gồm một con gà, một bộ gan heo và ghè rượu được dân làng thành tâm chuẩn bị để dâng lên các vị thần linh.

img-5567.jpg
UBND xã Ia Pnôn tổ chức phục dựng lễ cúng nhà rông truyền thống tại làng Bua

Khi lễ vật đã đầy đủ, già Rơ Châm Trom (SN 1942) bắt đầu thực hiện nghi thức cúng. Giọng khấn trầm ấm của người già vang lên giữa nhà rông, như lời gửi gắm của cả cộng đồng đến các đấng thần linh của núi rừng, sông suối và đất trời.

Trong lời khấn, già làng kính mời các Yang về chứng giám lòng thành của dân làng, đón nhận lễ vật và cùng thưởng thức ghè rượu ngon. Ông thay mặt bà con cầu mong mọi người được mạnh khỏe, gia đình yên vui, mùa màng thuận lợi, cuộc sống ngày càng no đủ. Lời khấn cũng gửi gắm mong ước về một cộng đồng luôn yêu thương, đoàn kết, cùng nhau xây dựng buôn làng ngày càng phát triển.

Những lễ vật tuy không cầu kỳ nhưng chứa đựng tình cảm, sự thành kính và niềm tin của người dân. Qua từng lời khấn, từng nghi thức, người Jrai thể hiện mối gắn bó sâu sắc giữa con người với thiên nhiên, cộng đồng và thế giới tâm linh.

Từ lời khấn của già Trom, những giá trị văn hóa của người Jrai một lần nữa được đánh thức giữa đại ngàn. Để rồi, mái nhà rông không chỉ lưu giữ ký ức của các thế hệ đi trước mà còn tiếp tục là điểm tựa tinh thần, nơi những mạch nguồn văn hóa được trao truyền cho con cháu mai sau.

Nối dài mạch nguồn văn hóa Jrai từ mái nhà rông truyền thống

Sau khi nghi thức cúng kết thúc, tiếng cồng, tiếng chiêng lại ngân vang, hòa cùng những vòng xoang rộn rã bên mái nhà rông. Không khí buổi lễ trở nên náo nhiệt, người già, người trẻ cùng hòa mình vào nhịp điệu truyền thống, tạo nên bức tranh sinh hoạt văn hóa đậm đà bản sắc của người Jrai.

img-5568.jpg
Các già làng thực hiện nghi thức cúng

Không chỉ là âm thanh của lễ hội, tiếng cồng chiêng và những vòng xoang còn là sợi dây kết nối các thế hệ, lưu giữ ký ức về nguồn cội, phong tục, tập quán và đời sống tín ngưỡng của cộng đồng. Vì thế, việc phục dựng một nghi lễ truyền thống không đơn thuần là tái hiện những lời khấn, lễ vật hay các nghi thức xưa, mà còn góp phần đánh thức niềm tự hào và ý thức gìn giữ bản sắc trong mỗi người dân.

Lễ cúng nhà rông tại làng Bua vì thế mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ một hoạt động văn hóa thông thường. Đây là dịp để người dân cùng nhìn lại những giá trị mà cha ông đã dày công vun đắp, đồng thời ý thức rõ hơn trách nhiệm bảo tồn, trao truyền di sản cho các thế hệ mai sau.

Trong hành trình ấy, các già làng, nghệ nhân và người cao tuổi giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Họ là những người am hiểu phong tục, tập quán, nắm giữ tri thức dân gian và ý nghĩa của từng nghi thức truyền thống. Việc trực tiếp tham gia thực hành, hướng dẫn và truyền dạy giúp những giá trị văn hóa quý báu không chỉ nằm lại trong ký ức người già mà tiếp tục được thế hệ trẻ tiếp nhận, gìn giữ.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Huệ, Chủ tịch UBND xã Ia Pnôn, nhấn mạnh: “Phục dựng nghi lễ cúng nhà rông góp phần khôi phục những giá trị văn hóa truyền thống có nguy cơ mai một, tạo điều kiện để thế hệ trẻ hiểu biết, trân trọng và tiếp nối di sản quý báu của cha ông. Hoạt động này còn góp phần xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, đồng thời tạo tiền đề phát triển du lịch văn hóa cộng đồng tại địa phương”.

1k80maa82-7c00cf.jpg
Lãnh đạo xã giao lưu rượu cần cùng bà con sau lễ cúng

Thời gian tới, UBND xã Ia Pnôn mong muốn các già làng, người có uy tín, nghệ nhân và toàn thể người dân tiếp tục chung tay gìn giữ, truyền dạy những phong tục, tập quán tốt đẹp; vận động con cháu tích cực bảo tồn tiếng nói, trang phục, cồng chiêng, lễ hội và các nghi lễ truyền thống của dân tộc mình.

Một mái nhà rông chỉ thực sự có sức sống khi vẫn là nơi người dân tìm về, cùng sinh hoạt, sẻ chia và gìn giữ những giá trị chung. Một nghi lễ chỉ có thể trường tồn khi lớp trẻ hiểu, trân trọng và tự nguyện tiếp nối những điều tốt đẹp mà cha ông để lại.

Khi lễ cúng khép lại, tiếng cồng chiêng vẫn ngân vang, những vòng xoang vẫn nối dài bên mái nhà chung. Âm thanh ấy không chỉ làm nên không khí hội hè mà còn như lời nhắc nhở về cội nguồn, tình yêu buôn làng và trách nhiệm gìn giữ di sản. Để qua bao đổi thay, nhà rông vẫn là nơi lưu giữ hồn cốt văn hóa, nơi mạch nguồn truyền thống của người Jrai được tiếp nối từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Xem thêm

Hậu trường loạt bài đoạt giải 'Đi tìm giá trị nếp nhà Việt'

Hậu trường loạt bài đoạt giải 'Đi tìm giá trị nếp nhà Việt'

(CLO) Không chỉ kể những câu chuyện về truyền thống gia đình, loạt bài “Nếp nhà trong thời đại số: Đi tìm hệ giá trị gia đình Việt Nam hôm nay” của Báo Nhà báo và Công luận còn đặt ra câu hỏi về cách gìn giữ, tiếp nối những giá trị ấy trước biến đổi của đời sống hiện đại. Phía sau tác phẩm đoạt giải Ba báo chí toàn quốc về văn hóa là những trăn trở của người làm báo khi tiếp cận đề tài tưởng quen mà không dễ viết sâu.

Hà Tĩnh phát hiện 2 đạo sắc phong cổ quý hiếm

Hà Tĩnh phát hiện 2 đạo sắc phong cổ quý hiếm

(CLO) Hai đạo sắc phong cổ ghi nhận việc triều Nguyễn phong thần cho Thiền sư Giác Hải, góp phần làm sáng tỏ thêm dấu ấn Phật giáo trong đời sống tín ngưỡng của cư dân vùng đất Hà Tĩnh.

“Nhặt lại thời gian” và những trăn trở yêu thương

“Nhặt lại thời gian” và những trăn trở yêu thương

(CLO) Sinh ra và lớn lên trong thời bao cấp “bát cơm trắng ngày ấy là một thứ xa xỉ”, nhà thơ, nhà báo Nguyễn Xuân Hùng, sinh năm 1965, quê thôn Yên Lạc 3, xã Đồng Văn, huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc cũ nay là xã Tề Lỗ, tỉnh Phú Thọ. Lúc còn nhỏ đi học anh chưa bao giờ nghĩ sau này mình trở thành nhà báo, nhà thơ, thành một “sỹ quan” trong cơ quan báo chí của tỉnh!

Hợp tác văn hóa tạo nền tảng kết nối Việt Nam - Romania

Hợp tác văn hóa tạo nền tảng kết nối Việt Nam - Romania

(CLO) Theo nhà báo Hồ Quang Lợi, những thế hệ người Việt Nam được đào tạo tại Romania là cầu nối quan trọng giữa hai nước. Nền tảng văn hóa, giáo dục và tình hữu nghị được vun đắp qua nhiều thập kỷ đang mở ra cơ hội thúc đẩy hợp tác thương mại, đầu tư.

Xã biên giới Gia Lai rộn ràng chuẩn bị lễ cúng nhà rông truyền thống

Xã biên giới Gia Lai rộn ràng chuẩn bị lễ cúng nhà rông truyền thống

(CLO) Những ngày này, tại làng Bua, xã Ia Pnôn, tỉnh Gia Lai, không khí chuẩn bị lễ cúng nhà rông truyền thống của người Jrai diễn ra rộn ràng. Không chỉ là một nghi lễ tâm linh, đây còn là dịp để cộng đồng cùng hướng về cội nguồn, gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống giữa nhịp sống hiện đại.

Đại nhạc hội 'Muôn sắc Việt Nam' nóng lên trước giờ G

Đại nhạc hội 'Muôn sắc Việt Nam' nóng lên trước giờ G

(CLO) Chỉ 8 phút sau khi mở cổng đăng ký trực tuyến sáng 19/11, toàn bộ vé miễn phí dành cho công chúng tham dự đại nhạc hội “Muôn sắc Việt Nam” tại sân vận động Quốc gia Mỹ Đình đã được đăng ký hết. Sức hút của chương trình đến từ dàn nghệ sĩ nổi tiếng cùng quy mô tổ chức và nội dung nghệ thuật giàu bản sắc dân tộc.

Cỡ chữ bài viết: