Dự thảo Nghị định gồm 4 chương, 24 điều. Theo Dự thảo, Bộ VHTT&DL là cơ quan giúp Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về sử dụng Quốc ca, cử Quốc thiều. Bộ có trách nhiệm công bố, cung cấp bản nhạc và lời Quốc ca; tổ chức xây dựng, thẩm định, công bố bản hòa âm, phối khí chính thức và bản ghi âm chính thức của Quốc ca, Quốc thiều.
Các cơ quan, tổ chức, cá nhân được quyền tiếp cận, khai thác và sử dụng miễn phí những bản chính thức do Bộ VHTT&DL công bố. Quy định này vừa tạo ra nguồn sử dụng chuẩn, thống nhất, vừa mở rộng khả năng tiếp cận, phổ biến Quốc ca trong cộng đồng.
Việc sử dụng Quốc ca phải bảo đảm đúng nhạc, đúng lời, trang nghiêm, thống nhất và phù hợp với tính chất của nghi lễ, sự kiện.
Đáng chú ý, dự thảo lần đầu đặt nội dung riêng về sử dụng Quốc ca trong môi trường số, yêu cầu việc đăng tải, lưu trữ, chia sẻ, khai thác và phổ biến phải bảo đảm tính chính xác, toàn vẹn và sự trang nghiêm của Quốc ca. Dự thảo cũng tính đến nguy cơ công nghệ và trí tuệ nhân tạo bị sử dụng để xuyên tạc, biến dạng, giả mạo bản chính thức hoặc gây nhầm lẫn về Quốc ca.
Tại hội thảo, 17 ý kiến của đại diện các bộ, ngành, cơ quan chuyên môn đã tập trung làm rõ yêu cầu kết hợp hài hòa giữa bảo vệ sự tôn nghiêm, tính toàn vẹn với phổ biến, giáo dục và phát huy giá trị Quốc ca.
Ông Nguyễn Mạnh Khải, Phó Vụ trưởng Vụ Quốc phòng - An ninh, Văn phòng Chủ tịch nước cho biết, hiện có nhiều bản Quốc ca chưa chuẩn về nhạc và lời trôi nổi trên mạng. Ông đề nghị tăng cường phối hợp giữa Bộ VHTT&DL, Bộ Công an và Bộ Quốc phòng để xử lý, gỡ bỏ những bản không phù hợp, đồng thời xây dựng bộ nhận diện về Quốc ca để người dân dễ nhận biết và sử dụng đúng.
Nhà lý luận, phê bình Trần Lệ Chiến, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hội Nhạc cổ điển Việt Nam cho rằng, Quốc ca không chỉ là một tác phẩm âm nhạc, còn là biểu tượng thiêng liêng của quốc gia, được ghi nhận trong Hiến pháp.
Theo bà Trần Lệ Chiến, Nghị định cần quy định rõ giới hạn của hoạt động sáng tạo, cải biên và ứng dụng AI đối với Quốc ca; phân định ranh giới giữa sáng tạo nghệ thuật với hành vi làm biến dạng, sai lệch tác phẩm, ảnh hưởng đến tính thiêng của tác phẩm. Sau khi được chuẩn hóa, bản Quốc ca chính thức cần được đưa vào cơ sở dữ liệu số quốc gia, tạo nguồn tham chiếu thống nhất, phục vụ việc khai thác, sử dụng đúng quy định, đồng thời bảo vệ giá trị nghệ thuật, lịch sử và tính thiêng liêng của tác phẩm.
Một số ý kiến cho rằng, bản chính thức Quốc ca không thể chỉ được hiểu đơn giản là một file ghi âm. Để Quốc ca được sử dụng thống nhất trong nhiều hoàn cảnh, cần tính đến đầy đủ các dạng tài liệu âm nhạc phục vụ biểu diễn, từ bản nhạc, tổng phổ đến hòa âm, phối khí và bản ghi âm.
Đây cũng là một trong những điểm then chốt để giải quyết tình trạng nhiều phiên bản Quốc ca đang được lưu hành, nhất là trên Internet. Khi có một nguồn chính thức, việc các cơ quan, trường học, đơn vị tổ chức sự kiện hay cá nhân tìm kiếm và sử dụng Quốc ca sẽ thuận lợi hơn, đồng thời hạn chế tình trạng sử dụng nhầm những bản không chuẩn về nhạc và lời.
Bên cạnh bảo vệ, dự thảo cũng hướng tới phát huy giá trị Quốc ca thông qua tuyên truyền, giáo dục về lịch sử, ý nghĩa của Quốc ca và xây dựng cơ sở dữ liệu số quốc gia, tích hợp các bản chính thức, tài liệu hướng dẫn và thông tin liên quan để phục vụ sử dụng, giáo dục, nghiên cứu và quảng bá.
Sau hội thảo này, Bộ VHTT&DL sẽ tiếp tục tiếp thu các ý kiến, hoàn thiện hồ sơ, dự kiến trình Chính phủ xem xét, ban hành Nghị định trong tháng 10/2026.
