Theo đó, tại Hội thảo “Giải pháp giúp hộ kinh doanh kê khai thuế đúng, an tâm tuân thủ, phát triển bền vững” diễn ra chiều 12/3 tại Hà Nội, nhiều hộ kinh doanh đã trao đổi trực tiếp những thắc mắc thực tế về chuyển đổi thuế kê khai, lắng nghe và nhận hướng dẫn cụ thể từ các chuyên gia.
Kê khai cơ bản có 4 bước
Cụ thể, hộ kinh doanh đặt câu hỏi: Tôi kinh doanh nhỏ, trước nộp thuế khoán, giờ chuyển sang kê khai nên cũng hơi lo vì chưa quen thủ tục. Cơ quan Thuế có thể hướng dẫn cần chuẩn bị những gì cho kỳ kê khai đầu tiên không?
Trả lời câu hỏi, ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính) cho biết, việc kê khai cơ bản có 4 bước. Cụ thể, thứ nhất là kiểm tra lại tài khoản thuế điện tử và cài đặt nội dung trong đó đã chính xác hay chưa.
Thứ hai là thực hiện phản ánh kế toán trên mẫu sổ theo Thông tư 182, ứng dụng phần mềm của các nhà cung cấp tùy theo quy mô, ngành nghề hoạt động của từng hộ kinh doanh.
Thứ ba là thực hiện kỳ khai thuế (tới đây là 20/4). Trong thời gian này (từ cuối năm ngoái), ngành thuế đã mở cổng trải nghiệm mà không ảnh hưởng gì đến hoạt động của hộ kinh doanh. Cuối cùng là nộp thuế trong trường hợp phát sinh nghĩa vụ thuế.
“Mặc dù 4 bước như trên nhưng chúng tôi cũng hiểu không phải tất cả hộ kinh doanh đều có thể thao tác thuần thục, dễ dàng ngay từ đầu. Chính vì vậy, ngành thuế đã chủ động, sẵn sàng khảo sát, hướng dẫn, tập huấn. Gần đây nhất, ngày 10/3, chúng tôi đã giới thiệu sổ tay để các hộ kinh doanh thực hiện nghĩa vụ thuế một cách đơn giản nhất”, ông Mai Sơn nói.
Đồng thời, Phó Cục trưởng Cục Thuế cho biết, ngành thuế cùng với các nhà cung cấp giải pháp, các đại lý tư vấn thuế, đại lý tư vấn kế toán,… sẽ tiếp tục đồng hành cùng hộ kinh doanh đến khi bà con thành thục và thực hiện tốt kê khai trên nền tảng ứng dụng cũng như cổng của cơ quan thuế.
Cơ quan chức năng phát hiện sai phạm, sẽ tiến hành truy thu thuế
Một câu hỏi khác được nhiều hộ kinh doanh quan tâm đó là: Trước đây hộ kinh doanh nộp thuế theo phương thức khoán, nay chuyển sang tự kê khai và nộp thuế. Nếu doanh thu kê khai năm 2026 cao hơn so với năm 2025 thì có bị truy thu thuế hay không?
Trả lời câu hỏi này, ông Mai Sơn - Phó Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính) khẳng định theo quy định tại Nghị định 68, doanh thu mà hộ kinh doanh kê khai trong năm 2026 không được sử dụng làm căn cứ để điều chỉnh hay truy thu đối với thời kỳ nộp thuế khoán của năm 2025.
Theo ông Sơn, nói cách khác, dù hộ kinh doanh kê khai doanh thu năm 2026 ở mức nào thì cũng không phải là cơ sở để cơ quan thuế quay lại điều chỉnh hay truy thu phần doanh thu khoán của năm 2025.
Tuy nhiên, Phó Cục trưởng Cục Thuế cho biết trên thực tế vẫn có một số trường hợp hộ kinh doanh bị truy thu thuế, khiến nhiều người băn khoăn, như một số ví dụ đã được báo chí phản ánh, chẳng hạn một số hệ thống kinh doanh có đăng ký hộ kinh doanh như hệ thống của Mailisa hay Hoàng Hường. Những trường hợp bị truy thu này không phải do việc kê khai doanh thu năm 2026, mà xuất phát từ việc trước đây hộ kinh doanh không thực hiện đúng nghĩa vụ thuế.
“Theo quy định, khi doanh thu thực tế tăng trên 50% so với mức khoán, hộ kinh doanh phải chủ động đến cơ quan thuế để nộp tờ khai điều chỉnh doanh thu. Ví dụ, nếu doanh thu khoán đang là 5 tỷ đồng nhưng doanh thu thực tế lên tới hàng chục tỷ, thậm chí 20-30 tỷ đồng, thì hộ kinh doanh phải thực hiện khai điều chỉnh với cơ quan thuế. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, nghĩa vụ này đã không được thực hiện.
Do đó, khi cơ quan thuế hoặc các cơ quan chức năng phát hiện sai phạm, sẽ tiến hành truy thu thuế, thậm chí trong một số trường hợp có thể xử lý hình sự về hành vi trốn thuế”, ông Mai Sơn nêu rõ.
Doanh thu từ các kênh khác nhau sẽ được xác định như thế nào?
Cũng tại Hội thảo, đại diện hộ kinh doanh đặt câu hỏi: Hiện tôi đang bán hàng không chỉ ở cửa hàng mà có doanh số bán hàng trên Facebook, Shopee, TikTok Shop. Trong trường hợp này thì doanh thu từ các kênh khác nhau sẽ được xác định như thế nào và khi tôi kê khai, cần tổng hợp các doanh thu này như thế nào cho đúng?
Về nội dung này, ông Mai Sơn cho biết, về việc bán hàng trên sàn thương mại điện tử (TMĐT), nếu sàn có chức năng đặt hàng và thanh toán trực tuyến thì họ sẽ có trách nhiệm khấu trừ và nộp thuế thay cho bạn. Ngược lại, với các kênh truyền thống hoặc sàn không có chức năng thanh toán, phải tự mình thực hiện việc kê khai.
“Đến cuối năm, bạn cần làm tổng hợp lại toàn bộ doanh thu từ tất cả các nguồn. Trong trường hợp tổng doanh thu từ 3 tỷ đồng trở lên, chúng ta sẽ tính thuế dựa trên doanh thu trừ đi chi phí. Lúc này, bạn chỉ cần nộp phần chênh lệch sau khi đã trừ đi số thuế mà các sàn đã nộp thay trước đó. Nếu số đã nộp lớn hơn số phải nộp, bạn sẽ được hoàn thuế theo quy định”, ông Mai Sơn nói.
Cũng theo ông Mai Sơn, tất cả các tình huống này đều đã được hướng dẫn rất chi tiết tại trang 17 và 19 của cuốn Sổ tay hướng dẫn, hộ kinh doanh có thể tham khảo thêm để áp dụng chính xác cho mô hình của mình.
