Các phiến quân M23 đã đóng quân tại văn phòng thống đốc ở Bukavu và cam kết sẽ "dọn dẹp" những hậu quả từ "chế độ cũ".
Quân nổi dậy M23 ở CHDC Congo. Ảnh: X/GI
Hàng loạt cư dân reo hò chào đón phiến quân sau khi họ tiến vào Bukavu sau nhiều ngày hành quân từ Goma, một thành phố 2 triệu dân mà họ đã chiếm đóng vào tháng trước.
Lực lượng nổi dậy hầu như không gặp kháng cự từ quân đội chính phủ trước sự mở rộng chưa từng có trong nhiều năm chiến đấu của họ. Chính phủ Congo cam kết sẽ khôi phục trật tự ở Bukavu, một thành phố 1,3 triệu dân, nhưng chưa có dấu hiệu của binh lính. Nhiều người được nhìn thấy đã bỏ chạy vào thứ Bảy cùng với hàng ngàn thường dân.
M23 là nhóm nổi bật nhất trong hơn 100 nhóm vũ trang đang tranh giành quyền kiểm soát nguồn tài nguyên khoáng sản trị giá hàng nghìn tỷ đô la ở miền đông Congo, vốn rất quan trọng đối với công nghệ toàn cầu. Xung đột đã khiến hơn 6 triệu người trong khu vực phải di dời, tạo ra cuộc khủng hoảng nhân đạo lớn nhất thế giới.
Bernard Maheshe Byamungu, một trong những lãnh đạo M23 bị Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc trừng phạt vì vi phạm nhân quyền, đã đứng trước văn phòng thống đốc Nam Kivu ở Bukavu và nói với cư dân rằng họ đang sống trong một "khu rừng".
"Chúng tôi sẽ dọn dẹp sự hỗn loạn do chế độ cũ để lại", Byamungu tuyên bố, trong khi một số người trong đám đông thanh niên reo hò cổ vũ phiến quân "tiến thẳng đến Kinshasa" thủ đô của Congo, cách đó gần hơn 1.000 km.
Bộ Truyền thông Congo trong một tuyên bố trên mạng xã hội lần đầu tiên thừa nhận Bukavu đã bị "chiếm đóng" và cho biết chính phủ quốc gia đang "làm mọi thứ có thể để khôi phục trật tự và toàn vẹn lãnh thổ" trong khu vực.
Khác với năm 2012, khi M23 tạm thời chiếm Goma và rút lui sau áp lực quốc tế, các nhà phân tích cho rằng lần này phiến quân đang nhắm đến quyền lực chính trị.
Các nhà lãnh đạo châu Phi và cộng đồng quốc tế vẫn do dự trong việc hành động quyết liệt chống lại M23 hoặc Rwanda, nước được cho là hậu thuẫn M23 và có một trong những quân đội mạnh nhất châu Phi.
Liên minh Sông Congo, một liên minh các nhóm nổi dậy bao gồm M23, tuyên bố họ cam kết "bảo vệ" người dân Bukavu. "Chúng tôi kêu gọi người dân kiểm soát thành phố của mình và không đầu hàng trước sự hoảng loạn", phát ngôn viên liên minh Lawrence Kanyuka cho biết trong một tuyên bố vào thứ Bảy.
Cao Phong (theo AJ, WSJ, Reuters)
