Đề xuất được đưa ra trong văn bản mới đây của Cục Đăng kiểm Việt Nam báo cáo Bộ Xây dựng về việc phối hợp rà soát các quy định liên quan đến xe ô tô tải pickup cabin kép.
Cụ thể, Cục Đăng kiểm Việt Nam nhận định, các loại xe tải pickup cabin kép và xe tải van có khối lượng toàn bộ từ 3,5 tấn trở xuống có tốc độ hoạt động, trang bị an toàn và kích thước tương đương nhiều mẫu xe SUV và MPV cỡ lớn hoặc pickup được phân loại là ô tô con hiện nay.
Trên thị trường Việt Nam hiện nay có nhiều mẫu xe bán tải phổ thông có khối lượng toàn bộ dưới 3,5 tấn đang đáp ứng các tiêu chí để lưu thông như ô tô con.
Ví dụ điển hình có mẫu xe Ford Ranger sở hữu khối lượng toàn bộ 3.160 kg, Toyota Hilux ở mức 2.950 kg, Mitsubishi Triton 3.000 kg. Ở nhóm xe tải van, các mẫu xe như Mercedes-Benz Citan 111 CD, Gaz Gazelle Next, Dongfeng DFA 5030 có khối lượng toàn bộ lần lượt là 1.950 kg, 3.500 kg và 2.715 kg. Các mẫu xe này đều có kích thước tương đương các dòng xe con như Toyota Alphard hay Cadillac Escalade ESV với khối lượng toàn bộ lần lượt là 2.830 kg và 3.493 kg.
Do đó, Cục Đăng kiểm Việt Nam kiến nghị Bộ Xây dựng báo cáo Chính phủ xem xét bổ sung quy định trong Nghị định sửa đổi Nghị định số 165/2024/NĐ-CP quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đường bộ và Điều 77 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ: Xe ô tô tải pickup và ô tô tải van có khối lượng toàn bộ không lớn hơn 3.500 kg được phép tham gia giao thông đường bộ như đối với ô tô con.
Trong thời gian chờ hoàn thiện quy định pháp luật, Cục Đăng kiểm Việt Nam cũng đề xuất Bộ Xây dựng chỉ đạo Cục Đường bộ Việt Nam, đề nghị UBND các địa phương tạo điều kiện để các phương tiện này được tham gia giao thông như ô tô con, tương tự cách làm đang được Hà Nội và Hải Phòng áp dụng.
Trên thực tế, ở giai đoạn trước năm 2024, xe bán tải (xe tải pickup) có khối lượng chở hàng dưới 950 kg đã được coi là xe con khi lưu thông, quy định tại Quy chuẩn 41/2019. Tuy nhiên, từ khi Quy chuẩn 41/2024 ra đời đã bỏ nội dung này. Nghĩa là, xe bán tải phần lớn bị coi là xe tải thông thường khi lưu thông trên đường.
Trước đó, hãng xe nắm giữ thị phần ô tô bán tải lớn nhất Việt Nam là Ford cũng đã có công văn kiến nghị bổ sung quy định riêng phục vụ công tác tổ chức giao thông và xác định xe bán tải chở hàng cabin kép có khối lượng toàn bộ từ 3,5 tấn trở xuống được lưu thông như ô tô con. Ford Việt Nam cũng kiến nghị nên phân loại nhóm phương tiện phía trên vào nhóm ô tô con trong Thông tư 53/2024.
Tuy nhiên, liên quan đến đề xuất sửa đổi Thông tư số 53/2024, Cục Đường bộ Việt Nam cho rằng hiện chưa có đủ cơ sở pháp lý để sửa đổi Thông tư số 53/2024 theo hướng đưa xe tải pickup cabin kép vào nhóm xe ô tô con.
Nguyên nhân là việc phân loại phương tiện hiện được quy định trong Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, trong khi chính sách tổ chức giao thông thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Đường bộ.
Cục Đường bộ Việt Nam cho rằng, nếu thay đổi cách phân loại xe tải pickup cabin kép và xe tải van dưới 3,5 tấn thành ô tô con sẽ kéo theo nhiều hệ lụy liên quan đến công tác chứng nhận chất lượng, chính sách thuế và quản lý lưu hành phương tiện.
Đặc biệt, phương án này không phù hợp với thông lệ quốc tế khi phần lớn các quốc gia vẫn xếp xe pickup cabin kép và xe tải van dưới 3,5 tấn vào nhóm xe tải hạng nhẹ (N1).
Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, việc thay đổi phân loại sẽ khiến hầu hết các mẫu xe pickup hiện hành phải thực hiện lại thủ tục chứng nhận kiểu loại, đánh giá lại các yêu cầu kỹ thuật và khí thải. Đồng thời, các phương tiện sau khi được xếp vào nhóm ô tô con sẽ phải áp dụng mức thuế tiêu thụ đặc biệt và lệ phí trước bạ như xe con, làm tăng đáng kể chi phí sở hữu đối với người dân và ảnh hưởng tới chiến lược phát triển sản phẩm của các nhà sản xuất.
Đối với Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về báo hiệu đường bộ QCVN 41:2024/BGTVT, Cục Đường bộ Việt Nam cũng cho rằng chưa có phương án khả thi để sửa đổi theo hướng gộp xe tải pickup cabin kép và xe tải van đến 3,5 tấn với ô tô con trong cùng hệ thống biển báo giao thông.
Mặc dù vậy, với kiến nghị bổ sung quy định tại Nghị định số 165/2024/NĐ-CP, các loại xe bán tải cabin kép và tải van có khối lượng toàn bộ đến 3,5 tấn cũng sẽ được lưu thông như ô tô con, qua đó góp phần tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, người sử dụng phương tiện, đồng thời hài hòa giữa yêu cầu quản lý nhà nước và nhu cầu phát triển của thị trường ô tô Việt Nam.
