Cục trưởng Điện ảnh Đặng Trần Cường cho rằng, việc vi phạm bản quyền đang là một trong những thách thức lớn đối với ngành điện ảnh Việt Nam. Không chỉ gây thất thoát thu doanh thu cho nhà sản xuất, tình trạng phát tán phim lậu còn ảnh hưởng trực tiếp tới môi trường đầu tư và sáng tạo.
Theo ông Cường, để sản xuất một bộ phim điện ảnh, các đơn vị phải đầu tư rất lớn về tài chính, nhân lực và thời gian. Tuy nhiên, chỉ cần bị quay lén hoặc phát tán trái phép ngay trong những ngày đầu công chiếu, doanh thu phim có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
“Không chỉ thiệt hại về kinh tế, vấn đề này còn tác động trực tiếp đến tâm lý và niềm tin của nhà đầu tư. Nếu tình trạng vi phạm bản quyền kéo dài, các đơn vị sản xuất sẽ e ngại khi đầu tư vào các dự án lớn hoặc phim có kinh phí cao”, ông Cường nhấn mạnh.
Theo người đứng đầu Cục Điện ảnh, về lâu dài, việc thất thoát doanh thu do phim lậu sẽ khiến các nhà sản xuất khó mạnh dạn đầu tư cho những dự án quy mô lớn hoặc thử nghiệm sáng tạo mới. Điều này ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng và sức cạnh tranh của điện ảnh Việt Nam.
Thời gian gần đây, nhiều nhà sản xuất phim Việt liên tục lên tiếng khi phim vừa ra rạp đã bị livestream lậu trên các nền tảng như Facebook hay TikTok. Không ít trường hợp, người xem có thể dễ dàng tiếp cận gần như toàn bộ nội dung phim thông qua các buổi phát trực tiếp trên mạng xã hội.
Trước thực trạng này, Cục trưởng Cục Điện ảnh cho biết cơ quan quản lý rất chia sẻ với những khó khăn của các nhà sản xuất trong bối cảnh hành vi quay lén, phát tán trái phép phim trên môi trường mạng diễn ra ngày càng nhanh và tinh vi hơn.
Theo ông, để hạn chế tình trạng trên cần có sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý, các nền tảng số, đơn vị phát hành và hệ thống rạp chiếu phim. Trong đó, các rạp cần tăng cường kiểm soát việc sử dụng thiết bị ghi hình trong phòng chiếu, chủ động phát hiện các hành vi quay lén và phối hợp xử lý kịp thời.
Bên cạnh đó, việc nâng cao ý thức của khán giả trong việc tôn trọng bản quyền cũng đóng vai trò quan trọng. Theo ông Đặng Trần Cường, khi người xem nhận thức rõ việc xem, chia sẻ hoặc tiếp tay cho phim lậu là hành vi gây tổn hại tới ngành điện ảnh thì tình trạng vi phạm mới có thể từng bước được kiểm soát.
Một trong những vấn đề đáng lo ngại hiện nay là nhiều website phim lậu vẫn ngang nhiên hoạt động dù liên tục bị phản ánh. Theo Cục trưởng Cục Điện ảnh, nguyên nhân quan trọng là các website này vẫn có nguồn thu ổn định từ quảng cáo.
“Hiện nay, nhiều website phim lậu tồn tại được là nhờ doanh thu quảng cáo, trong đó có quảng cáo cờ bạc, cá độ hoặc quảng cáo từ các nhãn hàng chưa kiểm soát đầy đủ vị trí hiển thị thương hiệu”, ông nhận định.
Từ thực tế đó, Cục Điện ảnh xác định muốn xử lý hiệu quả phim lậu thì phải từng bước cắt đứt dòng tiền nuôi các website vi phạm, đặc biệt là nguồn thu quảng cáo.
Trong thời gian tới, Cục Điện ảnh sẽ phối hợp với Cục Bản quyền tác giả và các cơ quan liên quan để rà soát, cập nhật danh sách website vi phạm bản quyền; đồng thời tăng cường chia sẻ thông tin với các doanh nghiệp quảng cáo, nền tảng trung gian nhằm hạn chế việc đặt quảng cáo trên các website phim lậu.
Theo ông Cường, cùng với việc hoàn thiện hành lang pháp lý, việc ứng dụng công nghệ trong rà soát, phát hiện nội dung vi phạm trên internet sẽ là hướng đi cần thiết và cấp thiết để đối phó với các hình thức vi phạm bản quyền ngày càng tinh vi trong thời gian tới.
