Thông tin được vợ ông, nhà báo Andrea Mitchell của NBC News, xác nhận. Trong lời tưởng niệm, bà mô tả ông Greenspan là người có trí tuệ xuất chúng, nhân hậu và luôn dành tình yêu lớn cho âm nhạc jazz, thể thao cũng như gia đình.
Fed cũng bày tỏ tiếc thương trước sự ra đi của vị cựu chủ tịch từng lãnh đạo ngân hàng trung ương Mỹ trong gần hai thập kỷ. Cơ quan này đánh giá dưới sự điều hành của ông Greenspan, Fed đã góp phần duy trì ổn định giá cả, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và củng cố niềm tin của công chúng đối với thể chế tài chính quan trọng nhất nước Mỹ.
Người kiến tạo thời kỳ tăng trưởng dài nhất nước Mỹ
Được cựu Tổng thống Ronald Reagan bổ nhiệm làm Chủ tịch Fed năm 1987, ông Greenspan giữ cương vị này trong hơn 18 năm, phục vụ dưới bốn đời tổng thống. Ông nhanh chóng gây dựng danh tiếng khi giúp thị trường vượt qua cú sốc "Thứ Hai Đen Tối" (Black Monday) năm 1987 và dẫn dắt nền kinh tế Mỹ bước vào giai đoạn tăng trưởng kéo dài suốt thập niên 1990.
Trong thời kỳ này, tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống mức thấp lịch sử, lạm phát được kiểm soát ổn định và thị trường chứng khoán liên tục lập đỉnh mới. Giới đầu tư khi đó coi ông Greenspan là "nhạc trưởng" của nền kinh tế Mỹ, trong khi mọi phát biểu của ông đều được theo dõi sát sao để tìm manh mối về chính sách lãi suất.
Cụm từ nổi tiếng “sự hưng phấn phi lý” (irrational exuberance), được ông Greenspan sử dụng năm 1996 để cảnh báo về đà tăng nóng của thị trường chứng khoán, đã trở thành một trong những phát biểu kinh tế được trích dẫn nhiều nhất trong lịch sử tài chính hiện đại.
Từ biểu tượng kinh tế đến tâm điểm chỉ trích
Tuy nhiên, di sản của ông Greenspan cũng gắn liền với những tranh cãi sâu sắc sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008.
Nhiều nhà kinh tế và nhà lập pháp cho rằng chính sách lãi suất thấp kéo dài cùng niềm tin mạnh mẽ của ông vào khả năng tự điều chỉnh của thị trường đã góp phần hình thành bong bóng bất động sản và khuyến khích các tổ chức tài chính chấp nhận rủi ro quá mức.
Khi cuộc khủng hoảng bùng phát, kéo theo sự sụp đổ của hàng loạt định chế tài chính lớn và đẩy kinh tế Mỹ vào cuộc suy thoái nghiêm trọng nhất kể từ thập niên 1930, Greenspan trở thành mục tiêu chỉ trích. Bản thân ông sau đó cũng thừa nhận đã "mắc sai lầm" khi tin rằng các ngân hàng có thể tự kiểm soát rủi ro một cách hiệu quả.
Ủy ban Điều tra Khủng hoảng Tài chính của Quốc hội Mỹ từng kết luận rằng nhiều thập kỷ nới lỏng giám sát và quá tin tưởng vào cơ chế tự điều chỉnh của thị trường đã làm suy yếu các hàng rào bảo vệ tài chính quan trọng.
Nhà kinh tế có sức ảnh hưởng vượt thời đại
Sinh năm 1926 tại khu Washington Heights, New York, Greenspan từng theo đuổi âm nhạc chuyên nghiệp trước khi chuyển sang nghiên cứu kinh tế. Ông tốt nghiệp và lấy bằng tiến sĩ tại Đại học New York, sau đó điều hành một công ty tư vấn kinh tế thành công trong nhiều thập kỷ.
Ngay cả sau khi rời Fed năm 2006, ông vẫn tích cực tham gia các cuộc tranh luận về chính sách kinh tế, xuất bản sách, tư vấn cho giới tài chính và bảo vệ tính độc lập của ngân hàng trung ương Mỹ.
Đến cuối đời, Alan Greenspan vẫn được xem là một trong những nhà hoạch định chính sách có ảnh hưởng sâu rộng nhất của thế kỷ XX và đầu thế kỷ XXI. Di sản của ông phản ánh cả những thành tựu nổi bật trong việc duy trì tăng trưởng kinh tế lẫn những tranh luận chưa dứt về vai trò của chính sách tiền tệ và quản lý tài chính trong nền kinh tế hiện đại.
