Trưởng Đặc khu Hành chính Hồng Kông John Lee thông báo quyết định trên vào ngày 29/10, đồng thời cúi đầu xin lỗi các nạn nhân và người dân bị ảnh hưởng bởi thảm họa. Ông cam kết triển khai những cải cách toàn diện sau khi một ủy ban điều tra công bố báo cáo dài hơn 1.000 trang, chỉ ra hàng loạt sai sót trong công tác quản lý, giám sát và cải tạo các tòa nhà.
Vụ cháy xảy ra ngày 26/11 năm ngoái tại khu chung cư Wang Fuk Court, quận Tai Po, phía bắc Hồng Kông. Ngọn lửa thiêu rụi 7 tòa nhà cao 31 tầng đang được cải tạo, khiến 168 người thiệt mạng và hàng nghìn cư dân phải sơ tán. Đây là vụ hỏa hoạn gây thiệt hại về người nghiêm trọng nhất tại thành phố kể từ năm 1948.
Cục trưởng Nhà ở từ chức sau thảm họa lịch sử
Bà Winnie Ho là quan chức đầu tiên từ chức liên quan đến vụ hỏa hoạn. Theo ông Lee, quyết định yêu cầu bà chịu trách nhiệm chính trị được đưa ra sau khi cân nhắc chức vụ, phạm vi phụ trách chính sách và những yếu tố liên quan.
Ông Lee cho biết, dù chưa có kết luận cho thấy Đơn vị Kiểm tra Độc lập (ICU) thuộc Cục Nhà ở mắc lỗi cá nhân hoặc có hành vi sai trái, người đứng đầu ngành nhà ở vẫn cần chịu trách nhiệm về mặt chính trị.
Ngoài Cục Nhà ở, ba cơ quan chính quyền Hồng Kông khác cũng bị xác định có phần trách nhiệm, gồm Sở Xây dựng, Sở Cứu hỏa và Sở Lao động. Chính quyền đã thành lập một nhóm độc lập để xác định trách nhiệm của các quan chức liên quan và đề xuất biện pháp kỷ luật phù hợp.
Lỗ hổng hệ thống và hàng loạt cáo buộc ngộ sát
Báo cáo điều tra kết luận thảm họa bắt nguồn từ những sai sót mang tính hệ thống trong 5 lĩnh vực chính. Nguyên nhân sâu xa là tình trạng thiếu ý thức về nguy cơ khủng hoảng và việc không nhận diện, xử lý những rủi ro có thể dự đoán trước.
Báo cáo kiến nghị nhiều biện pháp cải cách, nổi bật là việc hình sự hóa hành vi thông đồng đấu thầu trong ngành xây dựng. Theo đó, người vi phạm có thể đối mặt mức phạt lên tới 10 triệu đô la Hồng Kông và án tù tối đa 10 năm.
Báo cáo xác định nhà thầu Prestige Construction & Engineering Co Ltd và đơn vị tư vấn dự án Will Power Architects Co Ltd là những bên chịu trách nhiệm chính trong các vấn đề liên quan đến công trình.
Theo thông tin được công bố, ít nhất 25 cáo buộc hình sự liên quan đến vụ cháy đã được đưa ra đối với hai doanh nghiệp và 7 cá nhân. Các cáo buộc bao gồm ngộ sát, âm mưu lừa đảo, rửa tiền và trốn thuế.
Để xác định nguyên nhân vụ cháy và đánh giá công tác giám sát quá trình cải tạo chung cư, ủy ban đã tổ chức 30 phiên điều trần trong năm nay, lấy lời khai của 80 nhân chứng. Những người tham gia bao gồm cư dân, nhân viên quản lý và cải tạo bất động sản, chuyên gia kỹ thuật, chuyên gia phòng cháy chữa cháy, quan chức chính phủ và đại diện cơ quan quản lý.
Ủy ban cũng xem xét hơn 1 triệu hồ sơ và tài liệu phục vụ quá trình điều tra.
Trước khi xảy ra hỏa hoạn, Wang Fuk Court là nơi sinh sống của hơn 4.600 cư dân, trong đó khoảng 1.700 người từ 65 tuổi trở lên. Theo báo cáo, 114 nạn nhân thiệt mạng, tương đương khoảng 70% tổng số người tử vong, thuộc nhóm tuổi từ 65 trở lên.
