Theo số liệu từ Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc (NBS), tổng dân số nước này đã giảm 1,39 triệu người, xuống còn 1,408 tỷ người vào cuối năm 2024, so với 1,409 tỷ người vào năm 2023.
Cuộc sống thường nhật ở Trùng Khánh, Trung Quốc. Ảnh: Francisco Anzola
Theo NBS, số trẻ sinh ra trong năm 2024 là 9,54 triệu bé, tăng nhẹ so với 9,02 triệu bé của năm 2023. Tỷ lệ sinh đạt 6,77 trẻ/1.000 dân, nhỉnh hơn mức 6,39 trẻ/1.000 dân của năm trước.
Tuy nhiên, số ca tử vong vẫn ở mức cao, với 10,93 triệu người qua đời trong năm 2024, dù đã giảm nhẹ so với 11,1 triệu người của năm 2023.
Tỷ lệ sinh ở Trung Quốc đã suy giảm suốt nhiều thập kỷ qua, phần lớn do chính sách một con kéo dài từ 1980 đến 2015 và quá trình đô thị hóa nhanh chóng. Giống như Nhật Bản và Hàn Quốc, nhiều người dân Trung Quốc đã chuyển từ nông thôn lên các thành phố, nơi chi phí nuôi dạy con cái cao hơn đáng kể.
Năm 2024, chính quyền Trung Quốc đã triển khai nhiều biện pháp nhằm thúc đẩy tỷ lệ sinh. Tháng 12/2024, chính phủ yêu cầu các trường đại học tích hợp chương trình giáo dục về hôn nhân và tình yêu vào giảng dạy, nhằm khuyến khích quan điểm tích cực về hôn nhân, sinh sản và gia đình.
Tháng 11/2024, Quốc vụ viện Trung Quốc đã chỉ đạo các địa phương tập trung nguồn lực để giải quyết khủng hoảng dân số, đồng thời khuyến khích hôn nhân và sinh con ở độ tuổi phù hợp. Dù số lượng hôn nhân tăng 12,4% trong năm 2023 (phần lớn do trì hoãn vì đại dịch COVID-19), nhưng các nhà nhân khẩu học dự đoán số liệu này sẽ giảm trở lại trong năm 2025.
Theo dự báo, số phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ (15-49 tuổi) ở Trung Quốc sẽ giảm hơn 2/3, xuống dưới 100 triệu người vào cuối thế kỷ này.
Ngược lại, dân số cao tuổi (từ 60 tuổi trở lên) dự kiến tăng từ 280 triệu người hiện nay lên hơn 400 triệu người vào năm 2035.
Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc cảnh báo hệ thống lương hưu của nước này có thể cạn kiệt vào năm 2035 nếu không có biện pháp cải cách kịp thời.
Năm 2024, số người từ 60 tuổi trở lên chiếm khoảng 22% dân số (tương đương 310,31 triệu người), tăng so với 296,97 triệu người của năm 2023.
Số dân sống ở thành thị đã tăng thêm 10,83 triệu người, đạt 943,3 triệu người. Ngược lại, dân số nông thôn giảm xuống còn 464,78 triệu người. Quá trình đô thị hóa không chỉ thay đổi cấu trúc dân số mà còn tác động đến thói quen sinh hoạt và quyết định sinh con của người dân.
Hồng Hạnh (theo SCMP, Reuters)
