Từ sổ mũi nhẹ đến nhập viện sau vài ngày
Chị Phạm Thị Nhàn (xã Bình Minh, Hà Nội) vẫn chưa hết bàng hoàng khi kể lại hành trình đưa con đi khám. Trước đó vài ngày, bé chỉ có biểu hiện sổ mũi, không sốt, sinh hoạt gần như bình thường. Một ngày sau, mắt bé bắt đầu đỏ nhẹ, chảy nước mắt. Nghĩ rằng con bị kích ứng hoặc viêm nhẹ, chị chỉ dùng nước muối sinh lý để rửa mắt và theo dõi tại nhà.
“Tôi không dám tự mua thuốc tra mắt vì sợ không đúng bệnh. Chỉ rửa mắt cho cháu thôi, nghĩ vài hôm sẽ khỏi", chị Nhàn chia sẻ.
Tuy nhiên, đến ngày thứ ba, tình trạng của bé trở nên nghiêm trọng hơn. Mắt sưng nề, chảy rỉ nhiều, đau rát khiến bé quấy khóc liên tục, khó chịu, ngủ không yên. Gia đình lập tức đưa trẻ đến Bệnh viện Nhi Hà Nội để khám chuyên khoa.
Kết quả thăm khám cho thấy bé mắc đau mắt đỏ do virus, cả hai mắt đều xuất hiện giả mạc – một biến chứng không hiếm gặp nhưng tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu phát hiện muộn. Bé phải được bóc tách giả mạc để điều trị, đồng thời theo dõi sát diễn biến bệnh.
Điều khiến gia đình lo lắng là không xác định được nguồn lây.
“Người thân, hàng xóm xung quanh không ai bị đau mắt, chỉ có mình cháu mắc bệnh nên tôi cũng không biết cháu lây từ đâu,” chị Nhàn nói.
Số ca đau mắt đỏ ở trẻ gia tăng theo mùa
Theo bác sĩ Nguyễn Thị Thu Hà, Bệnh viện Nhi Hà Nội, chỉ riêng trong một ngày, khoa đã tiếp nhận gần 10 trẻ mắc đau mắt đỏ. Con số này được đánh giá là khá cao và có xu hướng tăng trong giai đoạn giao mùa.
“Đau mắt đỏ thường bùng phát mạnh vào mùa Đông – Xuân hoặc khi thời tiết thay đổi đột ngột. Đây là bệnh do virus, dễ lây lan và có thể trở thành dịch, đặc biệt trong môi trường trường học, lớp học, nơi trẻ tiếp xúc gần và thường xuyên", bác sĩ Hà cho biết.
Đối tượng dễ mắc nhất là trẻ nhỏ do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, thói quen hay dụi mắt và dùng chung đồ cá nhân. Nếu không được phát hiện sớm và kiểm soát tốt, bệnh có thể lan nhanh trong cộng đồng.
Theo các bác sĩ, đau mắt đỏ do virus – phổ biến nhất là Adenovirus thường có biểu hiện giống các bệnh nhiễm virus khác. Trẻ có thể sốt nhẹ, sổ mũi, đau họng trước khi xuất hiện triệu chứng tại mắt.
Ở mắt, bệnh thường khởi phát ở một bên, sau đó khoảng 80% trường hợp sẽ lây sang mắt còn lại. Các biểu hiện thường gặp gồm: Mắt đỏ, chảy nước mắt, chảy rỉ mắt, sợ ánh sáng, hay dụi mắt, quấy khóc nhiều hơn, khó chịu rõ rệt.
Bệnh lây chủ yếu qua đường hô hấp (giọt bắn), tiếp xúc trực tiếp hoặc qua dịch tiết từ mắt. Việc trẻ dụi mắt rồi chạm vào đồ vật chung, hoặc dùng chung khăn mặt, khăn tay là những con đường lây nhiễm rất phổ biến.
Đa phần các trường hợp đau mắt đỏ sẽ tự khỏi sau 7–10 ngày nếu được chăm sóc và theo dõi đúng cách. Tuy nhiên, một số trẻ có thể xuất hiện biến chứng, trong đó giả mạc là dấu hiệu cảnh báo mức độ viêm nặng.
“Giả mạc là phản ứng của cơ thể trước sự kích thích của virus, hình thành một lớp màng trên kết mạc. Nếu không bóc tách và điều trị đúng, giả mạc có thể gây tổn thương giác mạc, làm giảm thị lực", bác sĩ Hà cho biết thêm.
Ngoài giả mạc, đau mắt đỏ còn có thể dẫn đến viêm giác mạc, viêm giác mạc chấm hoặc loét giác mạc – những biến chứng cần được theo dõi chặt chẽ tại cơ sở chuyên khoa.
Một thực tế đáng lo ngại là nhiều phụ huynh tự ý mua thuốc tra mắt cho trẻ khi thấy mắt đỏ, trong đó có những thuốc chứa corticoid mạnh như Dexamethasone.
“Việc sử dụng corticoid không đúng chỉ định có thể làm bệnh nặng hơn do ức chế miễn dịch tại chỗ, khiến virus phát triển mạnh. Lạm dụng kéo dài còn có nguy cơ gây tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể sớm, ảnh hưởng lâu dài đến mắt trẻ", bác sĩ Hà cảnh báo.
Trong quá trình điều trị, trẻ chủ yếu được vệ sinh mắt sạch sẽ, dùng nước mắt nhân tạo để giảm khó chịu. Trường hợp có bội nhiễm vi khuẩn, bác sĩ sẽ chỉ định thuốc kháng sinh tại chỗ phù hợp.
Theo các chuyên gia, phòng đau mắt đỏ không chỉ là trách nhiệm của ngành y tế mà cần sự phối hợp từ gia đình, nhà trường và cộng đồng. Phụ huynh cần giữ vệ sinh tay, mặt cho trẻ; hướng dẫn trẻ không dụi mắt; không dùng chung đồ cá nhân; vệ sinh đồ chơi, bề mặt tiếp xúc thường xuyên.
Khi trẻ có dấu hiệu đau mắt đỏ, nên cho trẻ nghỉ học để tránh lây lan cho bạn bè, đồng thời đưa trẻ đi khám sớm nếu mắt sưng, đau nhiều, chảy rỉ hoặc có biểu hiện bất thường.
Đau mắt đỏ là bệnh thường gặp nhưng không hề “lành tính” nếu chủ quan. Việc phát hiện sớm, điều trị đúng và tránh tự ý dùng thuốc chính là chìa khóa giúp bảo vệ đôi mắt “cửa sổ tâm hồn” của trẻ nhỏ trước những biến chứng đáng tiếc.
