Tờ trình của Chính phủ nêu rõ, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng sửa đổi các quy định để đẩy mạnh thực hiện nguyên tắc phân quyền trong quản lý nhà nước về công chứng, phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp trong việc thành lập và hoạt động của tổ chức hành nghề công chứng.
Theo đó, dự thảo Luật sửa đổi quy định về thẩm quyền công nhận tương đương đối với người được đào tạo nghề công chứng ở nước ngoài, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, miễn nhiệm công chứng viên theo hướng phân quyền triệt để cho địa phương, cụ thể là quy định rõ trong Luật về thẩm quyền công nhận tương đương đào tạo nghề công chứng ở nước ngoài của Chủ tịch UBND cấp tỉnh hoặc chuyển từ thẩm quyền của Bộ trưởng Bộ Tư pháp thành thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp tỉnh (đối với việc bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, miễn nhiệm công chứng viên).
Đồng thời, sửa đổi một số quy định về tổ chức hành nghề công chứng, quy định về đơn vị hành chính cấp huyện/địa bàn cấp huyện được thay bằng đơn vị hành chính cấp xã/địa bàn cấp xã; trường hợp thay đổi trụ sở của Văn phòng công chứng thì có thể thay đổi sang đơn vị hành chính cấp xã khác nơi không có tổ chức hành nghề công chứng và đơn vị hành chính cấp xã nơi Văn phòng công chứng đang đặt trụ sở vẫn còn ít nhất 1 tổ chức hành nghề công chứng đang hoạt động.
Dự thảo Luật cũng sửa đổi một số quy định về thủ tục công chứng theo hướng đơn giản hóa, quán triệt nguyên tắc khai thác, sử dụng dữ liệu trong quá trình nộp hồ sơ và giải quyết yêu cầu công chứng, nhưng vẫn bảo đảm các nguyên tắc cơ bản của mô hình công chứng nội dung...
Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý bổ sung các đối tượng được trợ giúp pháp lý gồm: người dân tộc thiểu số thuộc dân tộc rất ít người nhằm thực hiện toàn diện chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước; người có khó khăn về tài chính do gặp thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn, mất mùa, sự kiện bất khả kháng, tình trạng khẩn cấp theo quy định của pháp luật; cá nhân bị thiệt hại theo quy định của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước và người nước ngoài theo điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.
Dự thảo Luật cũng sửa đổi điều kiện thành lập Chi nhánh của Trung tâm trợ giúp pháp lý theo hướng không giới hạn việc chỉ được thành lập "tại các huyện ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, giao thông không thuận tiện đến Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước và chưa có tổ chức hành nghề luật sư hoặc tổ chức tư vấn pháp luật tham gia trợ giúp pháp lý".
Dự thảo Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) bổ sung các quy định cơ quan, đơn vị có trách nhiệm cung cấp thông tin do mình nắm giữ trong trường hợp việc cung cấp thông tin là cần thiết để bảo vệ lợi ích công cộng, sức khỏe của cộng đồng. Đối với hồ sơ, tài liệu có chứa cả thông tin công dân không được tiếp cận, thông tin công dân được tiếp cận và các phần thông tin có thể được phân tách hợp lý, các cơ quan, đơn vị xem xét, quyết định cung cấp một phần hồ sơ, tài liệu chứa thông tin công dân được tiếp cận.
Dự thảo Luật điều chỉnh phạm vi thông tin mà UBND cấp xã có trách nhiệm cung cấp: UBND cấp xã chỉ cung cấp thông tin do mình tạo ra; không cung cấp thông tin do mình nhận được (trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 10 Luật). Việc điều chỉnh này nhằm bảo đảm phù hợp với nguyên tắc phân cấp, phân quyền, tăng cường trách nhiệm của cơ quan tạo ra thông tin. Đồng thời, dự thảo Luật quy định kết hợp linh hoạt giữa phương thức truyền thống và ứng dụng công nghệ số nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân trong tiếp cận thông tin.
Báo cáo thẩm tra sơ bộ về 3 dự án: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý và Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Hoàng Thanh Tùng tán thành sự cần thiết, mục đích xây dựng 3 Luật; cơ bản tán thành với phạm vi sửa đổi, bổ sung của các dự án Luật. Cơ quan thẩm tra đề nghị đánh giá kỹ các khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai thi hành các Luật và những vấn đề phát sinh mới để đề xuất các nội dung sửa đổi, bổ sung, bảo đảm tính khả thi, phù hợp với thực tiễn.
