Đạt 77% chỉ tiêu tại đề án 1 triệu căn nhà ở xã hội
Đầu năm 2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 07 về việc giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội cho các địa phương giai đoạn 2026-2030. Theo đó, chỉ tiêu của Đề án 1 triệu căn nhà ở xã hội được điều chỉnh từ 1.062.200 căn lên 1.140.600 căn.
Báo cáo của Bộ Xây dựng công bố ngày 20/8 cho thấy lũy kế đến nay, cả nước có 875 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai, với quy mô 773.457 căn, tổng mức đầu tư khoảng 637.019 tỷ đồng.
Trong đó, có 289 dự án đã hoàn thành, với quy mô 197.805 căn và tổng mức đầu tư khoảng 162.912 tỷ đồng. Riêng giai đoạn 2021-2024 hoàn thành 66.755 căn; năm 2025 hoàn thành 103.374 căn và 6 tháng đầu năm 2026 hoàn thành 27.676 căn.
Bên cạnh đó, 270 dự án đã khởi công xây dựng và đang triển khai, với quy mô 270.409 căn, tổng mức đầu tư khoảng 222.709 tỷ đồng. 316 dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, quy mô 305.243 căn, tổng mức đầu tư khoảng 251.938 tỷ đồng.
Như vậy, số lượng dự án đã hoàn thành, khởi công và được chấp thuận chủ trương đầu tư đến nay đạt 77% so với chỉ tiêu đặt ra tại Đề án 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội.
Theo Bộ Xây dựng, một số địa phương có kết quả thực hiện tốt gồm TP. Hải Phòng, TP. Đà Nẵng, Thái Nguyên, Hưng Yên, Bắc Ninh, Thanh Hóa, Nghệ An, Khánh Hòa và Cà Mau.
Tuy nhiên, Bộ Xây dựng đánh giá việc thực hiện đề án vẫn tồn tại một số hạn chế.
Thứ nhất, một số địa phương chưa thực sự quan tâm đến công tác phát triển nhà ở xã hội, chưa bố trí ngân sách địa phương để thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, đầu tư hạ tầng kỹ thuật để có quỹ đất sạch, giao chủ đầu tư thực hiện dự án.
Thứ hai, mặc dù công tác phát triển nhà ở xã hội thời gian qua đã đạt được những kết quả tích cực, song nhìn chung nguồn cung thực tế đưa ra thị trường vẫn còn hạn chế, chưa đáp ứng nhu cầu rất lớn của công nhân, người lao động và các đối tượng thu nhập thấp tại các đô thị, khu công nghiệp, nhất là nhà ở cho thuê.
Thứ ba, mặc dù hầu hết các địa phương đã quan tâm, chủ động bố trí quỹ đất phát triển nhà ở xã hội, tuy nhiên nhiều vị trí quỹ đất được quy hoạch nằm cách xa khu vực trung tâm đô thị, xa các khu/cụm công nghiệp.
Mạng lưới giao thông kết nối kém phát triển, gây khó khăn cho việc đi lại, sinh hoạt và làm việc của người dân.
Thứ tư, công tác giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực đầu tư, đất đai, xây dựng, nhà ở, ở một số địa phương còn chậm, kéo dài; việc phối hợp giải quyết thủ tục giữa các cơ quan quản lý nhà nước chưa thực sự đồng bộ, dẫn đến làm tăng thời gian chuẩn bị đầu tư và chi phí của doanh nghiệp.
Thứ năm, việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng hỗ trợ của các ngân hàng còn khó khăn, thiếu nguồn vốn ưu đãi của Nhà nước trong khi dự án đầu tư xây dựng nhà ở nói chung, nhà ở xã hội nói riêng đòi hỏi vốn đầu tư lớn, thời gian thu hồi vốn chậm, đặc biệt là nhà ở cho thuê.
"Nguồn vốn đầu tư xây dựng nhà ở xã hội từ ngân sách còn hạn chế, không đáp ứng được nhu cầu thực tế", Bộ Xây dựng nhấn mạnh.
Cần chuyển đổi tư duy về phát triển nhà ở
Để hoàn thành các mục tiêu đề ra, Bộ Xây dựng cho rằng cần chuyển đổi tư duy về phát triển nhà ở, trong đó chuyển trọng tâm từ việc chủ yếu phát triển nhà ở thương mại sang phát triển đồng thời nhà ở thương mại và nhà ở cho thuê.
Bộ Xây dựng nhấn mạnh cần xác định nhà ở cho thuê là phân khúc chiến lược, dài hạn dành cho số đông người dân, qua đó góp phần bảo đảm an sinh xã hội, an ninh trật tự, nâng cao năng suất lao động và ổn định thị trường bất động sản.
Cùng với đó, việc phát triển nhà ở cần được vận hành theo cơ chế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước. Nhà nước không bao cấp nhưng cũng không để thị trường tự điều tiết hoàn toàn, mà giữ vai trò kiến tạo nhằm bảo đảm thị trường minh bạch, doanh nghiệp có lợi nhuận hợp lý và người dân có thể tiếp cận mức giá thuê phù hợp.
Bộ Xây dựng cũng đề nghị phát triển nhà ở theo hướng đồng bộ, liên ngành, liên vùng, gắn với quy hoạch đô thị và nông thôn, các vùng động lực phát triển. Theo đó, phát triển nhà ở cần được kết nối với quy hoạch đất đai, đô thị, khu công nghiệp, giao thông và thị trường lao động; đồng thời ưu tiên mô hình chung cư cho thuê tại các đô thị lớn và vùng động lực kinh tế.
Một định hướng khác là gắn phát triển nhà ở với mô hình TOD, tập trung nhà ở cho thuê tại các khu vực định hướng phát triển giao thông công cộng, khu vực cải tạo, chỉnh trang đô thị và các khu công nghiệp có hạ tầng đồng bộ.
Về nguồn lực, Bộ Xây dựng định hướng đa dạng hóa và khơi thông các nguồn vốn, giảm sự phụ thuộc vào ngân sách nhà nước, đồng thời thúc đẩy dòng vốn tư nhân và các quỹ đầu tư dài hạn.
"Nguồn vốn ngân sách được sử dụng theo hướng dẫn dắt, qua đó thu hút thêm các nguồn lực xã hội tham gia phát triển nhà ở", Bộ Xây dựng nhấn mạnh.
