Không đợi đến cuối năm mới biết việc chậm
GRDP 9 tháng năm 2026 của Cao Bằng tăng 7,96%, riêng quý III tăng 8,93%. Kết quả đã cải thiện nhưng vẫn còn khoảng cách so với mục tiêu tăng trưởng 10% cả năm. Ban Thường vụ Tỉnh ủy xác định quý IV có ý nghĩa quyết định, phấn đấu GRDP quý IV tăng khoảng 14%.
Để đạt mức này, điều cần theo dõi không chỉ là tỷ lệ tăng trưởng chung mà là khối lượng thực tế có thể tạo ra trong ba tháng cuối năm: tiến độ thi công các dự án, giải ngân đầu tư công, sản lượng công nghiệp và khai khoáng, thời điểm vận hành các dự án năng lượng, lượng hàng qua cửa khẩu, doanh thu thương mại, du lịch và kết quả sản xuất nông nghiệp.
Với hai tuyến cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh và Bắc Kạn - Cao Bằng, phải theo sát khối lượng thi công và khả năng giải ngân. Với các dự án công nghiệp, khoáng sản, năng lượng đã đưa vào kịch bản tăng trưởng, cần xác định dự án nào có thể vận hành, thời điểm nào có sản lượng. Các hồ sơ doanh nghiệp đang chờ xử lý phải được rà đến từng khâu, tránh để thủ tục làm mất thời gian triển khai còn lại của năm.
Nếu đến cuối năm mới phát hiện một dự án đã chậm nhiều tháng, mặt bằng liên tục lỡ mốc bàn giao hoặc hồ sơ qua nhiều vòng vẫn chưa giải quyết thì việc tổng hợp nguyên nhân lúc đó không còn giúp được nhiều cho kết quả năm 2026.
Dữ liệu để theo dõi phần lớn đã có. Hồ sơ có ngày nhận, ngày hẹn trả và người thụ lý. Dự án có tiến độ và khối lượng. Giải phóng mặt bằng có diện tích, số hộ và mốc bàn giao. Đầu tư công có kế hoạch vốn và số giải ngân. Dự án sản xuất có tiến độ đầu tư, thời điểm dự kiến vận hành và công suất.
Vì vậy, việc chậm cần được nhận diện ngay trong quá trình thực hiện. Giải phóng mặt bằng chậm thì xác định phần việc còn vướng và nguyên nhân. Giải ngân thấp thì làm rõ do thiếu khối lượng, vướng thủ tục hay chậm tổ chức thực hiện. Hồ sơ doanh nghiệp kéo dài thì phải biết đang dừng ở khâu nào và thời hạn xử lý.
Những nguồn tăng trưởng đã tính vào kịch bản nhưng đến tháng 10 chưa có khả năng tạo sản lượng cần được rà lại. Nguồn nào không còn khả năng thực hiện phải được nhận diện sớm để điều chỉnh và tìm nguồn bù trong thời gian còn lại.
Một số địa phương đã chuyển cách đánh giá công việc theo hướng thường xuyên hơn. Hải Phòng thực hiện đánh giá cán bộ lãnh đạo, quản lý theo quý, gắn với kết quả thực hiện chỉ tiêu, nhiệm vụ được giao. Trong đầu tư công, thành phố xây dựng tiến độ giải ngân theo tháng, quý và từng dự án; kết quả thực hiện được sử dụng làm căn cứ đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tập thể, cá nhân liên quan.
Quảng Ninh cũng triển khai lượng hóa công việc theo sản phẩm, tiến độ, chất lượng đầu ra và đánh giá định kỳ tại một số cơ quan, đơn vị. Điểm đáng chú ý là kết quả công việc được ghi nhận trong quá trình thực hiện, thay vì chỉ tập trung tổng hợp vào cuối năm.
Phân cấp phải đi cùng trách nhiệm
Sau sắp xếp bộ máy và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, khối lượng công việc và thẩm quyền xử lý ở cơ sở đã thay đổi. Nếu nội dung thuộc thẩm quyền xã, phường vẫn tiếp tục chuyển lên sở, lên tỉnh để xin ý kiến thì thời gian xử lý sẽ kéo dài và mục tiêu phân cấp khó đạt được.
Việc thuộc thẩm quyền cấp nào cần được giải quyết ở cấp đó. Nội dung thuộc trách nhiệm sở, ngành phải có thời hạn xử lý. Việc cần UBND tỉnh quyết định phải được trình kịp thời. Vấn đề vượt thẩm quyền của tỉnh thì báo cáo, kiến nghị Trung ương, không để hồ sơ nằm chờ vì chưa xác định rõ nơi xử lý.
Những nội dung đã họp nhiều lần nhưng tiến độ ngoài thực địa chưa thay đổi cần được rà lại cách tổ chức thực hiện, nhất là khâu phối hợp và trách nhiệm của cơ quan chủ trì.
Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã yêu cầu thực hiện nhiệm vụ theo “6 rõ”: rõ việc, rõ cơ quan chủ trì, rõ cơ quan phối hợp, rõ người chịu trách nhiệm, rõ thời hạn và rõ kết quả. Đây là cơ sở để kiểm tra tiến độ trong quá trình thực hiện và xác định trách nhiệm khi nhiệm vụ không hoàn thành đúng yêu cầu.
Đánh giá bằng kết quả công việc
Khi nhiệm vụ đã xác định rõ người phụ trách, thời hạn và sản phẩm cần hoàn thành, kết quả thực hiện phải được sử dụng khi đánh giá cán bộ. Việc này cần được theo dõi trong năm, thay vì đến kỳ đánh giá cuối năm mới tổng hợp lại.
Cách đánh giá cũng phải công bằng. Cao Bằng là tỉnh miền núi, biên giới, địa hình chia cắt, nguồn lực còn hạn chế; thiên tai, biến động thị trường và nhiều yếu tố ngoài khả năng quyết định của cán bộ có thể ảnh hưởng đến tiến độ. Những yếu tố này cần được xem xét đầy đủ.
Điều cần làm rõ là nguyên nhân của từng nhiệm vụ chậm. Nếu vướng mắc phát sinh từ quy định pháp luật, điều kiện khách quan hoặc vấn đề vượt thẩm quyền thì phải ghi nhận đúng. Nếu công việc kéo dài do phối hợp không tốt, không theo sát tiến độ, chậm tham mưu hoặc không quyết định những nội dung thuộc thẩm quyền thì cũng phải được phản ánh trong kết quả đánh giá.
Phân biệt được hai việc này cũng là cách bảo vệ cán bộ dám nhận việc khó. Người xử lý một dự án phức tạp thường gặp nhiều vướng mắc hơn người chỉ làm những việc ít rủi ro. Nếu cuối cùng chỉ nhìn xem ai ít sai nhất, bộ máy rất dễ sinh tâm lý chọn việc an toàn.
Ba tháng cuối năm phải kiểm đếm bằng kết quả
Tăng trưởng 10% liên quan đến hoạt động của nhiều cơ quan, không chỉ các ngành trực tiếp theo dõi kinh tế. Tiến độ giải phóng mặt bằng ảnh hưởng đến khối lượng thi công; thời gian xử lý thủ tục ảnh hưởng đến thời điểm dự án vận hành; nghiệm thu và thanh toán ảnh hưởng đến giải ngân; tổ chức thông quan ảnh hưởng đến lưu chuyển hàng hóa. Chậm ở một khâu có thể kéo theo chậm ở những khâu sau.
Cao Bằng còn khoảng cách phát triển so với nhiều địa phương. Nguồn lực cho hạ tầng, giáo dục, y tế, an sinh và nâng cao thu nhập của người dân phụ thuộc vào khả năng mở rộng quy mô nền kinh tế và tăng nguồn thu. Vì vậy, mục tiêu tăng trưởng cao không thể chỉ dừng ở chỉ tiêu thống kê mà phải được chuyển thành tiến độ và sản phẩm cụ thể của từng nhiệm vụ.
Trong ba tháng cuối năm, người đứng đầu các cơ quan cần nắm được danh mục nhiệm vụ có ảnh hưởng trực tiếp đến tăng trưởng, giải ngân và hoạt động sản xuất, kinh doanh, tiến độ thực hiện, những nội dung đang vướng, thẩm quyền xử lý và thời hạn hoàn thành. Các nhiệm vụ có nguy cơ không đạt kế hoạch cần được phát hiện sớm để có phương án xử lý ngay trong tháng.
Đến ngày 31/12, cùng với số liệu tăng trưởng, giải ngân và thu ngân sách, cần tổng hợp rõ nhiệm vụ nào đã hoàn thành, nhiệm vụ nào chưa hoàn thành, nguyên nhân và trách nhiệm của cơ quan, cá nhân được giao. Kết quả đó phải trở thành dữ liệu thực chất cho việc đánh giá tập thể, người đứng đầu và cán bộ cuối năm.
“Đèn vàng” đã bật từ quý III. Nếu cả hệ thống chính trị cùng quyết tâm, tháng 10 vẫn còn thời gian để chuyển màu xanh trở lại.
Lê Hải Hòa, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng
