Một nghiên cứu mới cho thấy thói quen chạy quá tốc độ trên đường Mỹ không chỉ khiến tài xế tốn thêm tiền xăng và làm tăng phát thải, mà còn gần như không rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển hằng ngày. Kết quả này được chú ý trong bối cảnh giá nhiên liệu vẫn ở mức cao vào mùa hè, gây áp lực lên cả nhu cầu đi lại thường ngày lẫn các chuyến đường dài.
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Communications Sustainability thuộc hệ thống Nature cho thấy việc tuân thủ giới hạn tốc độ niêm yết có thể giúp tài xế Mỹ tiết kiệm hàng triệu USD chi phí nhiên liệu mỗi ngày. Đồng thời, lượng nhiên liệu tiêu thụ giảm cũng giúp hạn chế hàng chục nghìn tấn khí gây nóng lên toàn cầu thải vào khí quyển.
Nhóm nghiên cứu của Đại học Minnesota đã phân tích 120 triệu chuyến đi bằng ô tô tại Mỹ trong 4 ngày thứ tư của năm 2021. Dữ liệu được kết hợp từ mạng lưới đường bộ quốc gia, giới hạn tốc độ và thông tin độ cao địa hình của Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ, tập trung vào các tuyến đường có giới hạn từ 45 mph, tương đương khoảng 72 km/h, trở lên.
Kết quả cho thấy hơn 43% số chuyến đi được khảo sát có ít nhất một lần tài xế vượt quá tốc độ cho phép. Tính theo thời gian di chuyển, các tài xế dành gần 12% thời lượng lái xe ở mức cao hơn giới hạn tốc độ niêm yết.
Nếu các xe con và xe tải nhẹ sử dụng động cơ đốt trong truyền thống luôn chạy đúng giới hạn tốc độ, mức tiết kiệm trung bình có thể đạt 22 triệu USD mỗi ngày, dựa trên giá nhiên liệu tại thời điểm nghiên cứu. Lượng xăng tiết kiệm ước đạt 6,7 triệu gallon mỗi ngày, đồng thời giảm khoảng 57.000 tấn CO2, tương đương tác động của việc rút khoảng 5,5 triệu xe du lịch khỏi đường.
Điểm đáng chú ý là lợi ích về thời gian từ việc chạy nhanh hơn lại rất nhỏ. Với quãng đường di chuyển trung bình hằng ngày 28,6 dặm, tương đương 46,03 km, việc chạy bằng hoặc thấp hơn giới hạn tốc độ chỉ khiến hành trình kéo dài thêm khoảng 54 giây mỗi ngày.
Giáo sư William Northrop, chuyên gia cơ khí tại Đại học Minnesota và là đồng tác giả nghiên cứu, cho rằng lựa chọn của tài xế phụ thuộc vào mục tiêu ưu tiên. Nếu muốn tiết kiệm khoảng 1 phút, họ phải lái nhanh hơn, nhưng nếu muốn đến nơi an toàn và tiết kiệm nhiên liệu, việc giảm tốc là lựa chọn hợp lý hơn. Nghiên cứu cũng chỉ ra lái chậm hơn có lợi cho xe điện chạy pin, dựa trên mô hình tại California.
Hành vi chạy quá tốc độ không đồng đều giữa các bang. Nevada ghi nhận cả tỷ lệ chạy quá tốc độ cao và mức vượt tốc đáng kể, trong khi Florida, Georgia và North Carolina có tỷ lệ vi phạm cao nhưng không nhất thiết vượt quá nhiều so với giới hạn. Ngược lại, Montana, Wyoming, Idaho và South Dakota có tỷ lệ chạy quá tốc độ cũng như mức vượt tốc thấp.
Về mặt kỹ thuật, tốc độ cao làm tăng mức tiêu thụ năng lượng của xe, tăng phát thải từ động cơ và làm giảm hiệu suất vận hành. Dù động cơ ô tô đã hiệu quả hơn trong nhiều thập kỷ qua, xe cũng ngày càng lớn và mạnh hơn, trong khi giới hạn tốc độ tại Mỹ đã tăng lên sau giai đoạn áp dụng mức 55 mph toàn quốc trong cuộc khủng hoảng năng lượng thập niên 1970.
Nếu tính theo giá xăng hiện nay và tổng quãng đường xe chạy cao hơn, người Mỹ có thể tiết kiệm khoảng 26 triệu USD và 7,2 triệu gallon nhiên liệu mỗi ngày trong năm nay chỉ bằng cách không đạp ga quá mạnh. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng thừa nhận việc lái chậm hơn có thể ảnh hưởng đến dòng giao thông, từ đó tác động đến hiệu quả sử dụng nhiên liệu trong một số tình huống.
Rob Middleton, nhà nghiên cứu cơ khí tại Đại học Michigan không tham gia nghiên cứu, đánh giá công trình này được thực hiện tốt, nhưng lưu ý lượng nhiên liệu tiết kiệm vẫn chỉ chiếm một phần nhỏ trong mức tiêu thụ xăng hằng ngày của Mỹ, khoảng 375 triệu gallon. Dù vậy, ông cho rằng đây là một biện pháp gần như không tốn chi phí, nhất là khi xe điện vẫn chiếm tỷ lệ bán ra còn hạn chế và xe động cơ đốt trong sẽ tiếp tục hiện diện trong thời gian dài.
