Sai số trên đồng hồ tốc độ của hầu hết các xe là điều đã được biết đến từ lâu, ngay cả với những mẫu xe sở hữu cụm đồng hồ hiện đại.
Điểm tích cực là phần lớn đồng hồ tốc độ hiển thị cao hơn tốc độ thực tế của xe. Điều này nhằm tránh việc sai lệch do kích thước lốp thay đổi từ áp suất, độ mòn cho đến việc thay lốp khác có thể khiến người lái vô tình vượt quá tốc độ cho phép.
Trong khi đó, GPS (Hệ thống định vị toàn cầu) sử dụng mạng lưới hơn 30 vệ tinh để xác định vị trí thiết bị trên bề mặt Trái đất theo ba chiều.
GPS tính toán sự thay đổi khoảng cách theo thời gian để đưa ra tốc độ di chuyển. Về lý thuyết, tốc độ hiển thị qua GPS thường chính xác hơn đồng hồ tốc độ trên xe, nhưng không phải lúc nào cũng hoàn hảo.
Khi xe dừng, đồng hồ tốc độ sẽ về 0 như bình thường. Tuy nhiên, trong khu vực tín hiệu GPS yếu như dưới cầu vượt, trong hầm hoặc đoạn đường có nhiều cây che phủ, thiết bị GPS có thể bị “rung” tín hiệu, dẫn đến việc hiển thị tốc độ thấp dù xe đứng yên.
Theo dữ liệu từ cơ quan quản lý GPS của Mỹ, độ sai số trung bình của tín hiệu GPS hiện đại rất nhỏ, đủ để xác định vị trí trong bán kính khoảng 5 mét. Tuy nhiên, phần mềm dẫn đường sử dụng tín hiệu này vẫn có thể đưa ra lộ trình sai trong một số trường hợp đặc biệt.
Nguyên nhân khiến đồng hồ tốc độ sai lệch
Một trong những nguyên nhân phổ biến là việc thay đổi kích thước lốp so với thông số nguyên bản. Ví dụ, khi thay lốp lớn hơn, đồng hồ tốc độ sẽ hiển thị thấp hơn tốc độ thực tế.
Ngược lại, lốp nhỏ hơn khiến đồng hồ báo tốc độ cao hơn. Ngoài ra, việc thay đổi tỷ số truyền cuối cũng gây sai số tương tự, dù trường hợp này ít gặp ngoài các xe độ hoặc xe đua.
GPS có thể chính xác hơn, nhưng vẫn có hạn chế
Để tăng độ chính xác của GPS, người dùng có thể chọn thiết bị hỗ trợ thu tín hiệu hai tần số hoặc sử dụng hệ thống hiệu chỉnh tín hiệu.
Các thiết bị GPS đa tần số có khả năng loại bỏ tín hiệu phản xạ, giúp định vị chính xác hơn trong điều kiện lý tưởng, với sai số chỉ khoảng 2 mét. Hiện nay, nhiều smartphone cao cấp và đồng hồ thông minh đã tích hợp công nghệ này.
Hệ thống hiệu chỉnh tín hiệu GPS thường được sử dụng trong hàng không, cứu hộ hoặc nông nghiệp, dựa trên các trạm mặt đất cố định để tính toán sai số và gửi dữ liệu hiệu chỉnh đến thiết bị trong vùng phủ sóng.
Tuy vậy, với nhu cầu thông thường của người dùng, GPS trên điện thoại hoặc thiết bị dẫn đường vẫn đủ chính xác để so sánh tốc độ thực tế với đồng hồ xe.