Trong hàng nghìn bức ảnh chụp về chiến dịch Điện Biên Phủ, gia đình nghệ sĩ nhiếp ảnh Triệu Đại đã chọn ra 70 bức ảnh tương ứng với 70 năm chiến thắng Điện Biên Phủ. Đây là những khoảnh khắc quý giá trong chiến dịch Điện Biên Phủ được phóng viên chiến trường Triệu Đại ghi lại.
Đáng lưu ý, Triệu Đại là phóng viên duy nhất có một bộ ảnh hoàn chỉnh từ lúc mở màn chiến dịch Điện Biên Phủ cho đến lúc chiến dịch toàn thắng.
Du khách thưởng lãm các tác phẩm tại triển lãm ảnh “Nghệ sĩ nhiếp ảnh Triệu Đại - Bản anh hùng ca bằng ảnh về Điện Biên Phủ” tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam.
Trong 70 bức ảnh triển lãm lần này, có nhiều ảnh đã quen thuộc với công chúng mỗi khi nhắc đến chiến dịch Điện Biên Phủ như: Cờ Quyết chiến quyết thắng tung bay trên nóc hầm chỉ huy của Pháp; Chủ tịch Hồ Chí Minh giao nhiệm vụ cho Đại tướng Võ Nguyên Giáp làm Tổng chỉ huy chiến dịch; Bộ Chính trị họp bàn về chiến dịch Điện Biên Phủ… Ngoài ra, còn một số bức ảnh lần đầu được công bố tại triển lãm.
Nghệ sĩ nhiếp ảnh Triệu Đại sinh năm 1920, tại thôn Triều Khúc, xã Tân Triều, huyện Thanh Trì, Hà Nội. Ông học nghề nhiếp ảnh từ những năm 1941. Khi Pháp trở lại chiếm Hà Nội (1946), ông cùng các đồng chí của mình sơ tán về Vân Đình, huyện Ứng Hòa, Hà Tây.
Cuối năm 1947, ông được điều động vào Quân đội, đảm nhận công tác phóng viên nhiếp ảnh. Ông là phóng viên mặt trận tại Chiến dịch Biên giới 1950 và chụp nhiều bức ảnh có giá trị lịch sử chân thực về Chiến dịch Biên giới, các trận đánh Đông Khê, Thất Khê, tù binh Pháp ra hàng…
Nghệ sĩ nhiếp ảnh Triệu Đại (bìa trái) chụp ảnh cùng Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
Ông được thưởng Huân chương Chiến công hạng Nhì về công tác nhiếp ảnh tại mặt trận Biên giới này. Sau chiến thắng Biên giới 1950, ông tiếp tục tham gia các chiến dịch lớn khác như Chiến dịch Hòa Bình năm 1951, Chiến dịch Tây Bắc năm 1952... Năm 1953, ông chụp ảnh Bộ Chính trị họp bàn về chiến dịch Điện Biên Phủ.
Nghệ sĩ nhiếp ảnh Triệu Đại là một trong số ít phóng viên được vinh dự tham gia tác nghiệp tại mặt trận Điện Biên Phủ ngay từ những ngày đầu của chiến dịch. Với chiếc máy ảnh và tinh thần của người chiến sĩ, nhiếp ảnh gia Triệu Đại đã viết lên bộ sử thi bằng ảnh phong phú, quý hiếm về chiến dịch Điện Biên Phủ. Những bức ảnh của phóng viên Triệu Đại về chiến thắng Điện Biên Phủ đã đem lại cho ông Giải thưởng Nhà nước đợt một năm 2001.
Bức ảnh Bác Hồ và toàn quân chuẩn bị xuất phát tấn công đồn Đông Khê, CZ Biên Giới năm 1950.
Nghệ sĩ nhiếp ảnh Triệu Đại còn là một trong những người thuộc thế hệ đầu tiên của nhiếp ảnh cách mạng Việt Nam. Ông cũng là một trong những hội viên đầu tiên của Hội Nghệ sĩ nhiếp ảnh Việt Nam.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp từng nhận xét về các tác phẩm của nhiếp ảnh Triệu Đại: "Tôi đánh giá cao về anh Triệu Đại, những bức ảnh về Điện Biên Phủ của anh rất tốt. Triệu Đại ra mặt trận không trực tiếp cầm súng như các chiến sĩ mà vũ khí là máy ảnh. Các bức ảnh đó là chiến công của Triệu Đại...".
Triển lãm diễn ra đến hết ngày 12/5/2024 tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam.
