Nhân kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076-2026), chiều 3/11, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám phối hợp với Đại sứ quán Pháp, Viện Pháp tại Việt Nam và Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội ra mắt sơ đồ và tờ gấp hướng dẫn tham quan Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám.
Với diện tích hơn 54.000m² và hệ thống công trình mang nhiều lớp giá trị lịch sử, kiến trúc, Văn Miếu - Quốc Tử Giám đặt ra yêu cầu về những công cụ hướng dẫn trực quan, giúp du khách thuận tiện định hướng và tìm hiểu di sản.
Sơ đồ tổng thể mới giới thiệu cấu trúc không gian, vị trí các công trình và những điểm tham quan chính, hỗ trợ du khách chủ động lựa chọn lộ trình khám phá. Trong khi đó, tờ gấp cung cấp những thông tin khái quát về lịch sử hình thành, kiến trúc, nhân vật lịch sử cùng các giá trị văn hóa, giáo dục tiêu biểu của di tích.
Thông qua việc kết hợp bản đồ, hình ảnh và nội dung thuyết minh cô đọng, hai sản phẩm được kỳ vọng góp phần nâng cao chất lượng giới thiệu di sản, giúp công chúng có trải nghiệm tham quan thuận tiện, sinh động và sâu sắc hơn.
Dự án là kết quả hợp tác giữa Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám với các đối tác Pháp và Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội. Công tác nghiên cứu, thiết kế sơ đồ và tờ gấp được thực hiện bởi đội ngũ kiến trúc sư, tiến sĩ từng được đào tạo tại Pháp, hiện là giảng viên của nhà trường.
Trong quá trình triển khai, nhóm chuyên gia kết hợp nghiên cứu lịch sử, kiến trúc, cấu trúc không gian di tích với các phương pháp thiết kế và diễn giải di sản hiện đại, hướng tới những sản phẩm vừa bảo đảm tính khoa học, vừa thân thiện, dễ sử dụng.
Dự án không chỉ góp phần cải thiện công cụ phục vụ khách tham quan mà còn cho thấy hiệu quả của hợp tác giáo dục, nghiên cứu khoa học Việt Nam - Pháp trong việc đưa kiến thức chuyên môn vào thực tiễn bảo tồn và phát huy giá trị di sản.
Theo định hướng của các đơn vị phối hợp, việc ra mắt sơ đồ và tờ gấp mới là bước khởi đầu cho chương trình hợp tác lâu dài trong nghiên cứu, giới thiệu và quảng bá Văn Miếu - Quốc Tử Giám.
Thời gian tới, các bên dự kiến tiếp tục thúc đẩy hoạt động sưu tầm, số hóa và xây dựng nền tảng tư liệu số đa ngôn ngữ, tập hợp các nguồn tư liệu lịch sử, văn bia, hoành phi, câu đối, sắc phong và tài liệu lưu trữ liên quan đến di tích, lịch sử giáo dục và khoa cử Nho học Việt Nam.
Đặc biệt, nền tảng sẽ chú trọng khai thác các nguồn tư liệu bằng tiếng Pháp, kết hợp bản đồ tương tác, mã QR và công cụ thuyết minh số nhằm phục vụ nghiên cứu chuyên sâu, giáo dục di sản cũng như nhu cầu tìm hiểu của công chúng.
Song song với đó, các đơn vị hướng tới xây dựng những hành trình khám phá di sản theo chủ đề, trước hết trong khuôn viên Văn Miếu - Quốc Tử Giám, sau đó mở rộng kết nối với hệ thống Văn Miếu, Văn chỉ và các làng khoa bảng tiêu biểu trên cả nước.
Việc ra mắt sơ đồ và tờ gấp hướng dẫn tham quan là một trong những hoạt động thiết thực hướng tới kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám, đồng thời mở ra những định hướng phát triển dài hạn cho di tích.
Từ đổi mới phương thức giới thiệu đến ứng dụng công nghệ số và kết nối các nguồn tư liệu, những sáng kiến này góp phần lan tỏa giá trị lịch sử, văn hóa, giáo dục của Văn Miếu - Quốc Tử Giám, hướng tới dấu mốc 1.000 năm vào năm 2076.
