E-Magazine: Nhìn lại những đại án trong năm 2025

Mở đầu năm 2025 là những quyết định khởi tố hướng đến các sai phạm trong quản lý tài sản công. Tâm điểm là vụ án tại Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Việc cựu Thứ trưởng Hoàng Văn Thắng bị khởi tố đã bóc tách những sai phạm kéo dài tại 4 dự án thủy lợi trọng điểm (Bản Mồng, Bản Lải, Cánh Tạng, Krông Pách Thượng). Hàng nghìn tỷ đồng ngân sách bị thất thoát, hàng chục nghìn hộ dân bị ảnh hưởng do dự án chậm tiến độ, tất cả bắt nguồn từ sự thiếu trách nhiệm và các hành vi vi phạm quy định về đấu thầu.

Cụ thể, ngày 9/1, Bộ Công an cho biết Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an (C03) đã khởi tố vụ án xảy ra tại Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Công ty Hoàng Dân và một số đơn vị, địa phương liên quan; đồng thời khởi tố 12 bị can.

Theo cơ quan điều tra, ông Hoàng Văn Thắng (cựu Thứ trưởng Bộ NN&PTNT cũ) bị khởi tố về tội Nhận hối lộ. Cùng tội danh này còn có Trần Tố Nghị (cựu quyền Cục trưởng Cục Quản lý Xây dựng Công trình) và Trần Văn Lăng (nguyên Giám đốc Ban 2).

Ngoài ra, 9 bị can khác đã bị khởi tố về tội Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng.

Ngày 03/4/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an (C01) đã ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự “Sản xuất hàng giả là thực phẩm và Lừa dối khách hàng", ra Quyết định khởi tố bị can, áp dụng biện pháp tạm giam đối với Nguyễn Thị Thái Hằng (Hằng Du mục) và Phạm Quang Linh (Quang Ling Vlogs) cùng ba đồng phạm.

Theo kết luận điều tra, sản phẩm thực phẩm bổ sung Super Greens Gummies (kẹo rau củ Kera) là sản phẩm của Công ty CP Tập đoàn Chị Em Rọt do Công ty CP Asia Life gia công, sản xuất. Cơ quan chức năng xác định, giá sản xuất của mỗi lọ kẹo là 32.452 đồng.

Công ty Chị Em Rọt do Nguyễn Thị Thái Hằng (Hằng "Du mục") làm chủ tịch; Phạm Quang Linh (Quang Linh Vlogs) là cổ đông sáng lập, thành viên HĐQT, đã đăng ký nhãn hiệu kẹo "Kera" tại Cục Sở hữu trí tuệ, với nội dung công bố, giới thiệu sản phẩm thể hiện kẹo Kera được làm từ 28,13% bột rau củ tự nhiên.

Thực tế, Công ty CP Asia Life không sử dụng nguyên liệu rau củ tự nhiên mà mua nguyên liệu là các loại bột, chất phụ gia để sản xuất kẹo Kera. Trong đó, hàm lượng bột rau chỉ chiếm tỉ lệ từ 0,61% đến 0,75%, thấp hơn rất nhiều lần so với hàm lượng bột rau củ theo nội dung công bố (28,13%).

Ngoài ra, Chủ tịch Công ty CP Asia Life Nguyễn Phong còn chỉ đạo sử dụng chất Sorbitol 70% (chiếm tỷ lệ 35%), nguyên liệu sản xuất thuốc xổ, để tạo hiệu ứng nhuận tràng, lừa người tiêu dùng về tính năng, tác dụng của sản phẩm kẹo Kera là tốt cho tiêu hóa.

Ngày 12/5, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã ra quyết định khởi tố bị can đối với 5 người thuộc Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) để điều tra về tội Nhận hối lộ.

Các bị can gồm: Nguyễn Thanh Phong (cựu Cục trưởng), Đinh Quang Minh (Giám đốc Trung tâm Ứng dụng và Đào tạo ATTP), Nguyễn Thị Minh Hải (Phó Giám đốc trung tâm), Lê Thị Hiên (chuyên viên) và Cao Văn Trung (Phó trưởng Phòng Giám sát ngộ độc).

Theo Bộ Công an, đây là diễn biến mở rộng điều tra vụ án liên quan đường dây sản xuất, buôn bán thực phẩm chức năng/thực phẩm bảo vệ sức khỏe giả gắn với hệ thống doanh nghiệp và nhà máy MediPhar - MEDIUSA.

Theo kết luận điều tra và cáo trạng của VKSND Tối cao, cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (ATTP, Bộ Y tế) Nguyễn Thanh Phong bị cáo buộc giữ vai trò trung tâm trong việc “bật đèn xanh”, tạo thuận lợi để nhóm doanh nghiệp liên quan MediUSA – MediPhar hợp thức điều kiện sản xuất, từ đó tuồn ra thị trường lượng lớn thực phẩm bảo vệ sức khỏe giả.

Cụ thể, từ năm 2020-2024, Nguyễn Năng Mạnh (chủ hệ thống doanh nghiệp) bị cáo buộc đã chi hơn 1 tỷ đồng để “bôi trơn” hoạt động thẩm định, thẩm định lại, hậu kiểm, hướng tới mục tiêu được cấp 4 giấy chứng nhận GMP cho hai nhà máy MediUSA và MediPhar.

VKSND Tối cao cũng xác định, không chỉ dừng ở các chuyến thẩm định - hậu kiểm, giai đoạn 2018-2024, lợi dụng kẽ hở cơ chế công bố sản phẩm theo Nghị định 15/2018, một nhóm lãnh đạo, cán bộ Cục ATTP bị cáo buộc nhận hối lộ có hệ thống trong 3 mảng cấp phép; tổng tiền nhận hối lộ được nêu hơn 93,7 tỷ đồng (cấp giấy tiếp nhận), hơn 12,7 tỷ đồng (cấp giấy xác nhận) và hơn 1 tỷ đồng (cấp GMP).

Sáng 11/7, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội đã tuyên án đối với bị cáo Nguyễn Văn Hậu, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Phúc Sơn và 40 bị cáo khác trong vụ án đưa, nhận hối lộ, vi phạm quy định đấu thầu, kế toán gây hậu quả nghiêm trọng xảy ra tại Tập đoàn Phúc Sơn và một số địa phương.

Hội đồng xét xử nhận định, Nguyễn Văn Hậu đã lợi dụng mối quan hệ, dùng tiền, lợi ích vật chất để móc nối, cấu kết với các cá nhân có chức vụ quyền hạn trong các cơ quan quản lý nhà nước tại các địa phương hoặc tại các đơn vị thẩm định tư vấn để các cá nhân thực hiện các hành vi trái pháp luật theo yêu cầu của các cá nhân thuộc Tập đoàn Phúc Sơn để các công ty thuộc hệ sinh thái Phúc Sơn trúng thầu, được thực hiện các dự án, gói thầu. Các bị cáo đã hưởng lợi bất hợp pháp gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản Nhà nước.

Hành vi của bị cáo Nguyễn Văn Hậu và đồng phạm tại Tập đoàn Phúc Sơn đã thao túng, làm suy thoái, biến chất, vi phạm pháp luật của hàng loạt của cán bộ, đảng viên, người đứng đầu các cấp ủy, chính quyền các tỉnh, sở, ngành, thao túng và làm sai lệnh hành vi công vụ, làm giảm uy tín của cơ quan, doanh nghiệp có liên quan.

Hội đồng xét xử nhận định, hành vi sai phạm của Nguyễn Văn Hậu của các bị cáo, các cá nhân khác có liên quan trong vụ án đã gây hậu quả, thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng cho Ngân sách nhà nước với tổng số tiền hơn 1.164 tỉ đồng.

Nguyễn Văn Hậu đã lợi dụng mối quan hệ cá nhân, thông qua công việc Hậu đã đưa tiền cho các cá nhân là lãnh đạo tỉnh ủy, UBND các sở ngành Vĩnh Phúc, Quảng Ngãi với tổng số tiền hơn 132 tỉ đồng để những người này lợi dụng chức vụ, quyền hạn thực hiện công việc theo đề nghị của Nguyễn Văn Hậu.

Bị cáo Nguyễn Văn Hậu (Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Phúc Sơn) bị tuyên phạt 14 năm tù về “Đưa hối lộ”; 9 năm tù về tội “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng”; 7 năm tù về tội “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”. Tổng hợp hình phạt chung cho cả 3 tội bị cáo Hậu phải chấp hành là 30 năm tù.

Ngày 1/10, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an ra Quyết định khởi tố vụ án liên quan Công ty CP Dược phẩm Hoàng Hường và các công ty, hộ kinh doanh do Hoàng Thị Hường thành lập, chỉ đạo điều hành; đồng thời khởi tố 6 bị can.

Trong số này, 5 bị can bị bắt tạm giam gồm Hoàng Thị Hường (Hoàng Hường), Nguyễn Hoài Nam, Nguyễn Thị Thoa, Hoàng Anh Dũng, Nguyễn Duy Khánh. Tiếp đó, ngày 27/10, cơ quan điều tra khởi tố, bắt tạm giam Nguyễn Thị Tường An, nâng số bị can lên 7 người.

Theo kết quả điều tra ban đầu, Hoàng Hường bị cáo buộc xây dựng hệ thống kinh doanh gồm 18 công ty, 25 hộ kinh doanh và 44 cá nhân đứng tên đăng ký, hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực phân phối thực phẩm chức năng, thực phẩm bảo vệ sức khỏe.

Để che giấu doanh thu, nhóm này bị cho là chỉ đạo phân bổ doanh thu về nhiều đầu mối. Giai đoạn 1/2021-6/2025, các đối tượng bị xác định để ngoài sổ sách gần 1.800 tỷ đồng, đồng thời kê khai sai thuế GTGT đối với doanh thu gần 2.100 tỷ đồng. Cơ quan điều tra cho biết đã kê biên nhiều tài sản, tổng giá trị ước tính trên 320 tỷ đồng để phục vụ khắc phục hậu quả và bảo đảm thi hành án.

Ngày 13/10, Công an thành phố Hồ Chí Minh đã ra Quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam Võ Thị Ngọc Ngân (biệt danh “Ngân 98”) người điều hành Công ty TNHH TM-DV ZuBu và hộ kinh doanh ZuBu shop để điều tra về tội “Sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm”.

Từ năm 2021, Ngân hợp tác với một số nhà máy tại Hà Nội gia công các sản phẩm “thực phẩm bảo vệ sức khỏe giảm cân” như Super Detox X3, X7, X1000.

Lợi dụng hình thức “hàng tặng kèm”, Ngân cho sản xuất thêm loại “viên rau củ Collagen” không có giấy phép lưu hành, dán nhãn trùng thương hiệu X3 – X7 – X1000 và quảng cáo có tác dụng “tăng hiệu quả giảm cân”.

Dù ghi “hàng tặng kèm, không bán” để đối phó, thực tế sản phẩm này được bán kèm trọn bộ, khuyến khích người mua dùng song song để “giảm 4-15kg” trong một liệu trình.

Các sản phẩm được vận chuyển từ nhà máy ở Hà Nội vào kho hàng của ZuBu shop tại TPHCM, sau đó phân phối qua mạng xã hội và đường dây nóng.

Giá mỗi bộ sản phẩm dao động từ 870.000 - 1.100.000 đồng. Doanh thu từ hoạt động này, theo dữ liệu các đơn vị giao hàng cung cấp, lên tới hàng trăm tỉ đồng trong giai đoạn 2023 - 2024. Tiền bán hàng được chuyển lòng vòng qua nhiều tài khoản người thân, nhân viên trước khi dồn về tài khoản cá nhân của Ngân.

Kết quả giám định của Phân viện Khoa học hình sự - Bộ Công an xác định sản phẩm của Ngân là hàng giả, không đạt chỉ tiêu chất lượng; trong đó, một số mẫu “viên Collagen” chứa sibutramin và phenolphthalein – hai chất bị cấm do có thể gây rối loạn tim mạch, huyết áp và nguy cơ ung thư.

Từng được biết đến là những “cá mập” nổi tiếng trên sóng truyền hình để truyền cảm hứng khởi nghiệp, Shark Bình (Nguyễn Hòa Bình - Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần tập đoàn NextTech) và Shark Thủy (Nguyễn Ngọc Thủy - Egroup) lại cùng vướng vào vòng lao lý. Hai vụ án lớn đang để lại những bài học đắt giá trong giới doanh nhân và khởi nghiệp.

Ông Nguyễn Hòa Bình đã bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội khởi tố, bắt tạm giam vào ngày 14/10/2025, về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Kết quả điều tra bước đầu xác định hành vi của ông Bình liên quan đến việc đầu tư dự án tiền số AntEx.

Ngày 23/12, Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao đã ban hành cáo trạng truy tố 29 bị can trong vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, Đưa hối lộ, Nhận hối lộ” xảy ra tại Công ty cổ phần tập đoàn giáo dục Egroup, Công ty cổ phần đầu tư và phân phối Egame, Công ty cổ phần thương mại dịch vụ Nhất Trần và các đơn vị có liên quan. Bị can Nguyễn Ngọc Thủy (Shark Thủy) bị truy tố với cáo buộc chỉ đạo đồng phạm chiếm đoạt của 10.063 người bị hại số tiền hơn 7.677 tỷ đồng và có hành vi đưa hối lộ.

Ngày 21/11, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu đã khởi tố bị can, bắt tạm giam 8 người về tội Buôn lậu, gồm Phan Thị Mai (Giám đốc Công ty TNHH thẩm mỹ viện Mailisa), Hoàng Kim Khánh (Tổng giám đốc, chồng Mai), Trần Đan Phượng, Nguyễn Thị Ngọc Trúc, Vương Phượng Nghi, Võ Hoài Sơn, Lu Xueyi và Đỗ Bích Thủy.

Theo kết quả điều tra ban đầu, giai đoạn 2020-2024, để nhập mỹ phẩm về Việt Nam bán kiếm lời, Phan Thị Mai và Hoàng Kim Khánh bị cáo buộc thỏa thuận mua mỹ phẩm sản xuất tại Quảng Châu (Trung Quốc) với giá rẻ, không đảm bảo chất lượng và thành phần theo công bố, không đủ điều kiện cấp CFS tại Trung Quốc.

Sau đó, các bị can câu kết với các đối tượng người Trung Quốc, lập hợp đồng ngụy tạo, thay đổi nguồn gốc (từ Quảng Châu sang Hồng Kông) nhằm được cấp CFS tại Hồng Kông, rồi tổ chức nhập lậu về Việt Nam và quảng cáo là mỹ phẩm sản xuất tại Hồng Kông để bán giá cao, thu lợi bất chính “hàng nghìn tỷ đồng”.

Đến ngày 15/12, cơ quan điều tra đã thu hồi 3 tỷ đồng, 4.000 USD, 300 lượng vàng, 100 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; đồng thời Phan Thị Mai và Hoàng Kim Khánh tự nguyện nộp 300 tỷ đồng vào ngân sách Nhà nước để khắc phục hậu quả.

Sáng 24/12, Tòa phúc thẩm Tòa án nhân dân Tối cao tại Hà Nội tuyên án đối với 14 bị cáo trong vụ án xảy ra tại Tập đoàn Thuận An có đơn kháng cáo.

Trước đó theo bản án sơ thẩm, quá trình tham gia đấu thầu, trúng thầu và thi công các gói thầu của dự án tại các tỉnh Bắc Giang (cũ), Tuyên Quang, Quảng Ninh, TP. Hà Nội và tại Bộ Giao thông vận tải (cũ), bị cáo Nguyễn Duy Hưng đã lợi dụng mối quan hệ thân thiết với một số cá nhân là lãnh đạo cấp cao trong cơ quan nhà nước, trong đó có ông Phạm Thái Hà để nhờ giới thiệu, can thiệp, tác động đến lãnh đạo cấp tỉnh, Bộ Giao thông vận tải tạo điều kiện cho Tập đoàn Thuận An tham gia đấu thầu, trúng thầu, thi công.

Hành vi phạm tội của các bị cáo trong vụ án là đặc biệt nghiêm trọng, vi phạm các quy định về đảm bảo khách quan, minh bạch trong hoạt động đấu thầu, ảnh hưởng xấu đến sự phát triển kinh tế, uy tín của cơ quan nhà nước, gây thiệt hại cho nhà nước hơn 120 tỷ đồng.

Tại phiên tòa phúc thẩm, Hội đồng xét xử tuyên phạt các bị cáo mức án như sau: Nguyễn Duy Hưng (cựu Chủ tịch Tập đoàn Thuận An): 7 năm 6 tháng tù (trước đó tòa án cấp sơ thẩm tuyên phạt bị cáo mức án 10 năm 6 tháng tù). Phạm Thái Hà (cựu Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội): 4 năm 9 tháng tù, phạt bổ sung 100 triệu đồng (bản án sơ thẩm: 5 năm 6 tháng tù). Lê Ô Pích (cựu Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang cũ): 2 năm 3 tháng tù (tòa án cấp sơ thẩm buộc ông Pích nhận án 3 năm tù). Trần Thanh Quang (cựu Tổng Giám đốc Tập đoàn Thuận An): 5 năm tù. Hai bị cáo Hưng và Quang bị cấm tham gia các hoạt động đấu thầu trong 2 năm.

Tại họp báo chiều 25/12, Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản, Chánh Văn phòng, Người phát ngôn Bộ Công an cho biết, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố 10 bị can với 4 tội danh: Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí; Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ và Nhận hối lộ.

Bước đầu, cơ quan chức năng xác định hành vi phạm tội gây lãng phí 762 tỷ đồng, đã thu hồi hơn 39 tỷ đồng và kê biên 7 bất động sản, tiếp tục áp dụng biện pháp cần thiết để thu hồi triệt để tài sản, sớm kết luận điều tra, đề nghị truy tố.

Trước đó, theo Kết luận thanh tra số 528/KL-TTCP được Thanh tra Chính phủ công bố, các sai phạm tại 2 dự án Bệnh viện Bạch Mai 2, Bệnh viện Việt Đức 2 được đánh giá xảy ra trong nhiều khâu, từ chuẩn bị đầu tư đến đấu thầu, ký hợp đồng và tổ chức thực hiện.

Thanh tra Chính phủ đã chuyển Bộ Công an xem xét, điều tra 2 nội dung gồm: 4 gói thầu tư vấn có dấu hiệu cố ý vi phạm quy định đấu thầu khi chủ trương thuê tư vấn nước ngoài lập dự án chưa làm rõ năng lực tư vấn trong nước; và gói thầu thiết bị y tế Bạch Mai 01 có nhiều vi phạm, “đặc biệt có dấu hiệu vi phạm hành vi bị cấm trong đấu thầu”.