Ủy ban châu Âu (EC) đang xem xét một kế hoạch trong đó Ukraine sẽ tăng cường nhập khẩu khí đốt từ Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ, lưu trữ nguồn khí này, sau đó chuyển đến các nước EU qua Slovakia vào mùa đông, theo POLITICO.
Động thái này nhằm giải quyết tranh chấp giữa Ukraine và Slovakia liên quan đến quá trình trung chuyển khí đốt và khoản phí quá cảnh bị mất.
Hình minh họa đường ống khí đốt và cờ hiệu EU. Ảnh: Oil Price
Cuối tháng 12, Thủ tướng Slovakia Robert Fico đã thách thức lập trường của EU khi gặp Tổng thống Vladimir Putin tại Moscow để thảo luận về nguồn cung khí đốt của Nga cho Slovakia, trong bối cảnh tuyến trung chuyển qua Ukraine sắp bị dừng lại.
Ngày 31/12, thỏa thuận vận chuyển khí đốt của Nga qua lãnh thổ Ukraine tới châu Âu chính thức hết hạn, và từ ngày 1/1, dòng chảy khí đốt qua tuyến này đã ngừng sau khi Ukraine tuyên bố không gia hạn hợp đồng trung chuyển với Gazprom.
Vào lúc 05h00 GMT ngày đầu năm mới, tập đoàn năng lượng Nga Gazprom đã dừng bơm khí đốt qua đường ống. Động thái này khiến ba quốc gia EU vẫn còn phụ thuộc vào nguồn cung từ Nga tính đến ngày 31/12 gồm Áo, Slovakia và Hungary mất đi kênh tiếp nhận khí đốt quan trọng.
Slovakia cũng chịu tổn thất đáng kể khi mất khoản phí trung chuyển ước tính khoảng 500 triệu euro (tương đương 542 triệu USD) mỗi năm.
Trước thời điểm nguồn cung bị ngắt một ngày, Slovakia từng đe dọa sẽ tạm dừng cung cấp điện cho Ukraine, sau khi Tổng thống Volodymyr Zelenskyy tái khẳng định quyết định không gia hạn thỏa thuận trung chuyển khí đốt với Gazprom.
Theo POLITICO, kế hoạch mới mà EU đang xem xét có thể giúp Ukraine lưu trữ tới 10 tỷ m³ khí đốt tại các cơ sở dự trữ trong nước, sau đó vận chuyển qua hệ thống đường ống của Slovakia mà không cần mua khí đốt từ Nga.
"Kế hoạch này sẽ giúp Slovakia trở thành quốc gia trung chuyển khí đốt một lần nữa", một quan chức của Ủy ban châu Âu nói với POLITICO. Ngoài ra, đề xuất này cũng phù hợp với mục tiêu của chương trình REPowerEU, trong đó EU đặt mục tiêu chấm dứt hoàn toàn nhập khẩu khí đốt Nga vào năm 2027.
Trong chuyến thăm Ukraine hồi tháng trước, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen nhấn mạnh EU sẽ tận dụng tối đa hệ thống kho chứa khí đốt khổng lồ của Ukraine, trong đó 80% nằm gần các quốc gia thành viên EU.
Dũng Phan (Theo Oil Price)
