Hiệp hội bất động sản TP HCM (HoREA) vừa có văn bản góp ý đối với dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), trong đó có nội dung liên quan đến việc cho phép người mua nhà được bán, chuyển nhượng lại hợp đồng cho thuê, thuê mua nhà ở xã hội.
HoREA đề nghị dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) tiếp tục thực hiện chính sách cho phép bán lại nhà ở xã hội đã mua hoặc đã thuê mua sau thời hạn 5 năm, kể từ ngày bên mua, bên thuê mua đã thanh toán đủ tiền.
Đồng thời, nhà ở đã được cấp giấy chứng nhận, trường hợp chưa được cấp giấy chứng nhận, được chuyển nhượng hợp đồng theo cơ chế thị trường cho đối tượng có nhu cầu.
Quy định này tương tự như Luật Nhà ở 2023, tuy nhiên HoREA đề nghị bổ sung thêm trường hợp chưa được cấp giấy chứng nhận thì được chuyển nhượng hợp đồng mua, thuê mua nhà ở xã hội theo cơ chế thị trường cho đối tượng có nhu cầu.
Đề xuất này bảo đảm tính đồng bộ với dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản cho phép chuyển nhượng hợp đồng mua bán nhà ở đã có hoặc chưa có giấy chứng nhận.
Tuy nhiên, HoREA cho rằng, để phòng ngừa, ngăn chặn việc trục lợi chính sách nhà ở xã hội, rất cần thiết phải bổ sung cơ chế kiểm soát để bảo đảm xác định đúng đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội “1 lần trong đời”.
Do đó, HoREA kiến nghị có thêm điều kiện về cư trú, theo đó phải có đăng ký thường trú tại tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương tại nơi có nhà ở xã hội.
Trường hợp không có đăng ký thường trú thì phải có đăng ký tạm trú từ một năm trở lên tại nơi có nhà ở xã hội thuộc tỉnh, thành phố này. Sau khi đã mua, thuê mua nhà ở xã hội thì phải có đăng ký thường trú tại nhà ở này.
Nói rõ hơn về vấn đề này, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA, cho biết nhiều trường hợp được xác định là đối tượng trục lợi, nhưng không rõ bằng thủ đoạn nào về mặt pháp lý vẫn đạt tiêu chuẩn để mua, thuê mua nhà ở xã hội.
Các đối tượng này không có nhu cầu ở, nên chỉ muốn bán nhà, thậm chí sẵn sàng bán chui, chuyển nhượng hợp đồng chui trong thời hạn 5 năm. Có trường hợp chuyển nhượng lại hợp đồng mua, thuê mua nhà ở xã hội sau thời hạn 5 năm để trục lợi, hưởng chênh lệch giá.
Ông Châu cho rằng, đây là những đối tượng cần phải được kiểm soát chặt ngay từ đầu vào tại thời điểm xét duyệt đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội.
Vì vậy, HoREA đề nghị bổ sung trở lại điều kiện về cư trú, đồng thời đề nghị Chính phủ giao Công an cấp xã thực hiện xác nhận điều kiện về cư trú, tương tự việc xác nhận điều kiện về thu nhập.
Ngoài ra, ông cho rằng, rất cần thiết bổ sung quy định đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội sau khi đã mua, thuê mua nhà ở xã hội thì phải có đăng ký thường trú tại nhà ở này để bảo đảm sử dụng nhà ở xã hội đúng mục đích và đúng đối tượng.
“Trường hợp có đủ chứng cứ để kết luận người mua, thuê mua nhà ở xã hội là đối tượng trục lợi, cần kiên quyết thu hồi lại nhà ở xã hội, thậm chí thực hiện cưỡng chế thu hồi lại nhà ở xã hội theo quy định của pháp luật về nhà ở”, ông Châu nói.
