Theo Cục Hải quan, tình hình buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, hàng giả, hàng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ trong 6 tháng đầu năm 2025 tiếp tục diễn biến phức tạp.
Nhiều vụ việc nghiêm trọng được phát hiện trên các tuyến biên giới, cửa khẩu và vùng biển. Mặt hàng vi phạm chủ yếu gồm: xăng dầu, thực phẩm chức năng, sữa, thuốc, mỹ phẩm, thuốc lá, ma túy, vàng, hàng giả mạo xuất xứ Việt Nam...
Tuyến đường biển chiếm tỷ trọng vi phạm cao với 53,2%/tổng số vụ, tập trung tại các cảng biển lớn, liên quan đến các hành vi vi phạm như: khai sai tên hàng, chủng loại, trị giá hải quan, mã số hàng hóa, xuất xứ.
Tuyến đường bộ ghi nhận nhiều hoạt động mua bán, vận chuyển trái phép, vi phạm liên quan đến hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc đối với các mặt hàng như: pháo nổ, đường kính trắng, thực phẩm đông lạnh, bách hoá tiêu dùng, thuốc lá điếu; tập trung chủ yếu tại địa bàn các tỉnh miền Trung và tuyến biên giới Việt - Lào, Việt - Trung, Việt - Campuchia.
Hoạt động vận chuyển trái phép chất ma túy, tiền tệ, vàng qua biên giới có dấu hiệu gia tăng, diễn biến phức tạp trên tuyến hàng không với phương thức, thủ đoạn tinh vi. Các đối tượng, tổ chức vi phạm lợi dụng sự thông thoáng của chế độ chính sách liên quan đến tạo thuận lợi thương mại, đơn giản hóa thủ tục hải quan, sự phát triển của thương mại điện tử, phương thức chuyển phát nhanh, dịch vụ ký gửi hàng hóa... để buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển hàng hóa trái phép.
Trước tình hình trên, Chính phủ đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo quan trọng nhằm tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Qua đó, lực lượng Hải quan đã tăng cường kiểm tra, giám sát và kiểm soát chống chuyển tải bất hợp pháp, gian lận xuất xứ đối với hàng hóa nhập khẩu, xuất khẩu và quá cảnh.
Cụ thể, từ ngày 15/12/2024 - 14/6/2025, cơ quan Hải quan đã phát hiện, bắt giữ và xử lý là 8.561 vụ việc vi phạm pháp luật hải quan, trị giá hàng hóa vi phạm ước tính 13.614 tỷ đồng. Số tiền thu nộp ngân sách Nhà nước đạt xấp xỉ 461,36 tỷ đồng. Cơ quan Hải quan đã khởi tố là 8 vụ, chuyển cơ quan khác kiến nghị khởi tố 54 vụ.
Với hoạt động đấu tranh phòng, chống ma túy, trong cùng giai đoạn, Hải quan đã chủ trì, phối hợp phát hiện, bắt giữ: 103 vụ/110 đối tượng, trong đó cơ quan Hải quan chủ trì 43 vụ. Tang vật thu được khoảng 2 tấn ma túy các loại (nhiều hơn 94,7 % so với tổng số ma túy thu giữ cùng kỳ năm 2024), gồm: 401,7 gram thuốc phiện; 122,39kg cần sa; 32,6kg heroin; 1,86kg cocain; 1.471kg ketamine; 273,53kg và 1.899 viên ma túy tổng hợp; 106kg và 60.000 viên ma túy khác.
Ngoài ra, Cục Hải quan đã tham mưu xây dựng Kế hoạch đấu tranh số 01/KH-BTC ngày 15/5/2025 của Bộ Tài chính về triển khai tháng cao điểm tấn công trấn áp tội phạm buôn lậu, vận chuyển trái phép qua biên giới hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng, sức khỏe cộng đồng.
Thực hiện kế hoạch này, cơ quan Hải quan đã chủ trì, phối hợp với các lực lượng chức năng phát hiện, bắt giữ 93 vụ việc vi phạm, trị giá hàng hóa vi phạm trên 1.621 tỷ đồng. Trong đó có 12 vụ hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, trị giá hàng hóa vi phạm trên 1.600 tỷ đồng; 81 vụ khác liên quan đến các mặt hàng ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng như thực phẩm đông lạnh; rau củ muối, bánh kẹo, mỹ phẩm..., trị giá hàng hóa vi phạm trên 21 tỷ đồng.
