Hồ Ba Bể hoàn toàn xứng đáng là kỳ quan thiên nhiên thế giới vì đây là kiến tạo vĩ đại của thiên nhiên vào cuối kỷ Cambri cách đây 200 triệu năm. Đây cũng là hồ nước ngọt lớn nhất Việt Nam. Năm 1995, hồ Ba Bể được Hội nghị hồ nước ngọt thế giới tổ chức tại Mỹ công nhận là một trong 20 hồ nước ngọt đặc biệt của thế giới cần được bảo vệ.
Hồ Ba Bể hoàn toàn xứng đáng là kỳ quan thiên nhiên thế giới.
Cuối năm 2004, Vườn quốc gia Ba Bể được công nhận là Vườn di sản ASEAN. Trên núi có hồ quốc gia, dưới núi có rừng quốc gia, tỉnh Bắc Kạn đang được thiên nhiên ưu đãi hai thứ tài sản vô giá không chỉ về môi trường sinh thái mà còn là nguồn thu lớn từ du lịch nếu biết đầu tư, quảng bá. Mỗi năm có hàng ngàn người, trong đó có rất nhiều du khách nước ngoài lặn lội đường xa đến với hồ.
Đi trên thuyền, đắm mình trong trời nước bao la, du khách phải sửng sốt trước vẻ đẹp kỳ ảo của hang động, dưới chân là hang đá, nhấp nhô những cột chống trời khổng lồ, trên vòm động là nhũ đá với muôn vẻ hình thù đâm xuống tua tủa. Đi xuống phía dưới là một khúc hồ như con sông nhỏ xuyên qua động Puông. Vẻ đẹp của động Puông khiến du khách không rời mắt.
Khi thăm quan động Puông xong, du khách xuôi về phía hạ lưu, xa xa đã nghe thấy tiếng nước đổ ầm ầm từ con thác Đầu Đẳng - một khúc gãy của sông Năng đổ xuống phía Tây Vườn quốc gia Ba Bể và chảy vào đất Tuyên Quang. Thác Đầu Đẳng dài khoảng 1km, có nhiều ghềnh đá là nơi du khách thưởng ngoạn, ngắm nhìn thác nước trắng xóa bắn tung tóe, tiếng thác đổ ầm ầm, và cũng là nơi người dân đến đây câu cá.
Giữa hồ Ba Bể mênh mông lại có hai đảo nhỏ nổi lên giữa hồ là đảo Bà Ngõa và đảo An Mã. Gọi là đảo An Mã vì nó giống như con ngựa đóng cương đang lội nước. Đền An Mã linh thiêng nằm trên một khu đất rộng, phía trước trồng nhiều loại hoa, gió từ dưới hồ thổi lên mát rượi. Du khách có thể thắp hương trong ngôi đền, cầu mong sức khỏe.
Với vẻ đẹp tự nhiên tuyệt vời, hy vọng hồ Ba Bể sớm được tỉnh Bắc Kạn và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trình hồ sơ lên Tổ chức UNESCO để được công nhận là kỳ quan thiên nhiên thế giới.
