Phát hiện bất ngờ sau nhiều thập kỷ
Các nhà khoa học đã xác nhận một mảnh xương đuôi được lưu giữ trong bộ sưu tập của Cơ quan Khảo sát Nam Cực Anh (British Antarctic Survey) là hóa thạch khủng long đầu tiên từng được thu thập ở Nam Cực.
Hóa thạch được phát hiện từ năm 1985 trong chuyến thám hiểm đảo James Ross do nhà địa chất Mike Thomson thực hiện. Khi đó, ông đang lập bản đồ địa chất và thu thập hóa thạch bò sát biển để phục vụ nghiên cứu niên đại các lớp đá. Mảnh xương được ghi nhận là thuộc về một loài bò sát lớn và sau đó được lưu giữ trong kho suốt nhiều thập kỷ.
Nhiều năm sau, nhà cổ sinh vật học Mark Evans tình cờ phát hiện mẫu vật trong ngăn kéo lưu trữ và nghi ngờ đây có thể là xương khủng long. Evans chia sẻ: "Chỉ khi bắt đầu xem lại những gì có trong các ngăn kéo lưu trữ, đôi khi bạn mới tình cờ phát hiện một thứ khiến bạn nghĩ rằng là điều rất thú vị".
Sau khi phân tích hình dạng và so sánh với các hóa thạch hoàn chỉnh khác, nhóm nghiên cứu xác nhận đây là xương đuôi của một cá thể khủng long chân dài ăn thực vật thuộc nhóm titanosaur, dù chưa thể xác định chính xác loài. Kết quả nghiên cứu được công bố trên tạp chí Acta Palaeontologica Polonica.
Bằng chứng hiếm hoi về khủng long ở lục địa băng giá
Theo các nhà nghiên cứu, hóa thạch khủng long tại Nam Cực rất hiếm do phần lớn lục địa bị băng bao phủ. Tuy nhiên, khoảng hàng chục triệu năm trước, nơi đây từng là vùng đất có rừng rậm xanh tốt và khí hậu ôn hòa hơn nhiều so với hiện nay.
Đồng tác giả nghiên cứu cho biết Nam Cực thời kỳ đó là môi trường sống hoàn toàn khác biệt, đủ điều kiện để các loài khủng long sinh tồn.
Các tác giả nhận định đây là hóa thạch cơ thể khủng long chân dài thứ hai từng được biết đến tại Nam Cực, đồng thời là mẫu xương khủng long đầu tiên được thu thập trực tiếp từ lục địa này.
Cá thể titanosaur này được ước tính dài khoảng 6m, nhỏ hơn đáng kể so với nhiều họ hàng cùng nhóm và có thể vẫn còn non khi chết. Nhóm nghiên cứu cho rằng xác của nó có thể đã trôi ra biển, chìm xuống đáy và được bảo tồn trong các lớp đá biển trước khi hóa thạch hình thành.
Hiện giới khoa học đã xác định hơn 100 loài titanosaur trên thế giới. Đây đều là những loài khủng long ăn thực vật, di chuyển bằng bốn chân, sở hữu chiếc cổ và đuôi rất dài. Những loài lớn nhất có thể dài hơn 35 m và nặng tới khoảng 60 tấn.
Các nhà nghiên cứu cho biết sự phát triển của công nghệ phân tích hiện đại đã giúp họ quan sát cấu trúc bên trong mẫu xương và thu thập nhiều dữ liệu hơn so với thời điểm hóa thạch được phát hiện năm 1985. Mike Thomson qua đời vào năm 2020, trước khi mẫu vật được xác định là xương khủng long. Theo Mark Evans, nếu còn sống, ông hẳn sẽ rất vui khi biết ý nghĩa thực sự của phát hiện này.
