Phát biểu đánh giá tổng kết Giải thưởng hàng năm và Giải thưởng Tác giả Trẻ của Hội Nhà văn Việt Nam năm 2024, Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, nhà văn Nguyễn Bình Phương, cho biết, năm 2024 Hội nhận được 208 tác phẩm dự giải, trải dài các thể loại văn xuôi, thơ, lý luận phê bình, văn học dịch và văn học thiếu nhi.
Qua hai vòng xét chọn, 7 tác phẩm đã được trao giải thưởng cao quý. Trong đó, ở thể loại văn xuôi, lần đầu tiên Ban chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam quyết định trao giải thưởng Đặc biệt cho nhà văn Y Ban với tập truyện ngắn "Trên đỉnh giời".
Ban tổ chức trao Giải thưởng Văn học Hội Nhà văn Việt Nam năm 2024 cho các tác giả đạt giải - Ảnh: TTXVN
Nói về giải thưởng này, nhà phê bình Phạm Xuân Thạch đánh giá đây là "tập truyện ngắn xuất sắc nhất mà chúng ta có thể chờ đợi ở văn chương Việt Nam hiện nay". Ông khẳng định, tác phẩm không chỉ thể hiện chiều sâu sáng tạo mà còn lột tả những khía cạnh phức tạp của nhân sinh thông qua những tình huống đầy hiểm nghèo. Tập truyện được xem là cột mốc quan trọng trong sự nghiệp văn chương của nhà văn Y Ban.
Cũng ở thể loại văn xuôi, tiểu thuyết "Gia đình có bốn chị em gái" của nhà văn Phạm Thị Bích Thủy đã vinh dự được trao giải thưởng. Theo nhà phê bình Nguyễn Hoài Nam, tác phẩm là một bức tranh nghệ thuật sống động về những vòng đời đầy thử thách, qua đó thể hiện cách nhìn nhận sâu sắc về những biến động của con người trong xã hội hiện đại.
Ở thể loại thơ, ba tập thơ được vinh danh là "Đồng" của Trần Lê Khánh, "Viễn ca" của Nguyễn Tiến Thanh và "Phục sinh" của Đào Quốc Minh. Các nhà phê bình nhận định đây đều là những tác phẩm giàu sức sáng tạo và thể hiện chiều sâu tâm hồn con người Việt Nam thời hội nhập.
Ở các hạng mục khác, Giải thưởng Lý luận phê bình năm nay được trao cho công trình "Lý luận - phê bình văn học miền Nam 1954-1975: Tiếp nhận và ứng dụng" của nhà nghiên cứu Trần Hoài Anh. Theo nhà phê bình Võ Quốc Việt, đây là một công trình đồ sộ, không chỉ khảo sát bề rộng của văn học miền Nam giai đoạn này mà còn đi sâu vào các quan niệm thể loại và những khía cạnh tinh tế của từng hiện tượng văn học.
Trong mảng văn học thiếu nhi, tác phẩm "Chiếc xe buýt bay" của Võ Thị Mai Chi và Huỳnh Bá Long đã chinh phục Hội đồng Chung khảo. Tác phẩm là một câu chuyện cảm động về tình bạn tuổi thơ, giúp các em nhỏ bay bổng trong trí tưởng tượng nhưng vẫn giữ được thông điệp ấm áp về tình cảm gia đình.
Riêng hạng mục văn học dịch, năm nay không có giải thưởng do không tìm được tác phẩm đáp ứng đủ tiêu chí của Hội đồng Chung khảo.
Hạng mục giải thưởng Tác giả Trẻ được trao cho tập truyện ngắn "Lạc đà bay" của Võ Đăng Khoa và tập thơ "Dưới vòm hoa đại khải" của Phùng Hương Ly. Hai tác phẩm thể hiện tài năng và phong cách sáng tạo của thế hệ tác giả trẻ, mở ra nhiều triển vọng cho nền văn học Việt Nam.
Ngoài ra, Hội Nhà văn Việt Nam còn trao giải Nữ nhà văn ấn tượng cho nhà thơ Đỗ Thị Tấc (Lai Châu) và nhà văn Phương Huyền (Thành phố Hồ Chí Minh), ghi nhận những đóng góp đáng kể của họ trong lĩnh vực văn học.
Phát biểu tại hội nghị, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam Nguyễn Quang Thiều nhấn mạnh, năm 2024 là một năm đầy thách thức, nhưng Hội đã nỗ lực vượt qua khó khăn, lắng nghe ý kiến hội viên và điều chỉnh hoạt động để phù hợp với tình hình thực tế.
Ông cũng cho biết, bước sang năm 2025, Hội sẽ tập trung vào các sự kiện lớn như Ngày Thơ Việt Nam lần thứ 23, các hoạt động kỷ niệm 50 năm thống nhất đất nước và chuẩn bị cho Đại hội lần thứ 11, nhiệm kỳ 2025-2030.
Buổi lễ khép lại với không khí trang trọng và niềm tin mạnh mẽ vào sự phát triển bền vững của văn học Việt Nam trong năm mới. Những giá trị được tôn vinh hôm nay sẽ là động lực thúc đẩy các thế hệ nhà văn tiếp tục cống hiến, sáng tạo và đưa văn học Việt Nam vươn xa hơn trên bản đồ văn học thế giới.
Di Ái
