Sự kiện nằm trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 1.016 năm ngày đăng quang của Lý Thái Tổ và hướng tới Ngày Giải phóng miền Nam 30/4, thu hút đông đảo nghệ nhân, người chơi chim và công chúng tham dự.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Thành Sơn, Chủ tịch Hội Sinh vật cảnh tỉnh Bắc Ninh, nhấn mạnh hội thi không chỉ là hoạt động văn hóa mang tính truyền thống mà còn là dịp để cộng đồng những người yêu sinh vật cảnh giao lưu, gìn giữ và lan tỏa các giá trị tinh thần đặc sắc của vùng đất Kinh Bắc.
Hội thi năm nay quy tụ 160 lồng chim với 1.280 con chim bồ câu của các nghệ nhân đến từ nhiều địa phương. Các đàn chim được tuyển chọn, chăm sóc và huấn luyện công phu trong thời gian dài trước khi tham gia tranh tài.
Điểm đặc sắc của hội thi không chỉ nằm ở quy mô mà còn ở cách thức tổ chức và chấm thi mang tính truyền thống kết hợp kinh nghiệm thực tiễn. Mỗi đội thi sẽ lần lượt thả đàn chim của mình bay lên không trung trong điều kiện thời tiết và không gian như nhau. Ban giám khảo gồm các nghệ nhân giàu kinh nghiệm chia thành từng cặp sẽ theo dõi quá trình vận động của từng đàn chim để chấm điểm dựa trên nhiều tiêu chí.
Trong đó, độ cao và độ bền của đàn chim trên không là yếu tố quan trọng, thể hiện thể lực và khả năng huấn luyện. Bên cạnh đó, đội hình bay cũng được đánh giá kỹ lưỡng: đàn chim phải giữ được sự kết dính, bay vòng tròn đều, không tản mát hay rối loạn. Khả năng điều hướng và quay về chuồng sau khi kết thúc phần thi là tiêu chí then chốt, phản ánh sự thuần luyện và gắn kết giữa người nuôi với đàn chim.
Ngoài ra, ban giám khảo còn chú ý tới tính đồng đều, nhịp nhàng trong từng cánh bay, cũng như thời gian bay liên tục của đàn. Những đàn chim đạt điểm cao thường là những đàn vừa bay đẹp, giữ đội hình ổn định, vừa thể hiện được sự dẻo dai và tính kỷ luật.
Theo ông Nguyễn Thành Sơn, thú chơi và thi thả chim bồ câu bay có nguồn gốc lâu đời trong đời sống văn hóa cư dân Bắc Bộ, gắn với các sinh hoạt lễ hội truyền thống từ thời nhà Lý. Những cánh chim bay cao giữa bầu trời không chỉ là biểu tượng của kỹ thuật và nghệ thuật nuôi chim, mà còn gửi gắm ước vọng về hòa bình, thịnh vượng, quốc thái dân an.
Việc duy trì tổ chức hội thi qua nhiều năm đã góp phần bảo tồn một nét đẹp văn hóa dân gian độc đáo của Bắc Ninh, đồng thời tạo không gian sinh hoạt cộng đồng giàu bản sắc, kết nối các thế hệ nghệ nhân và người yêu thích sinh vật cảnh trong thời đại hôm nay.
