Ngày 24/6, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) thuộc Bộ Tài chính phối hợp với Uninet (Singapore), Bexco (Hàn Quốc) cùng các đối tác quốc tế tổ chức khai mạc Diễn đàn "Đổi mới sáng tạo trong phát triển nhà máy thông minh tại Việt Nam" và chuỗi triển lãm quốc tế tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn (SECC), TP.HCM.
Sự kiện được tổ chức trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng nhanh, bền vững dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, nhằm cụ thể hóa các định hướng lớn của Đảng và Chính phủ, đặc biệt là Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, cùng Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về danh mục công nghệ và sản phẩm công nghệ chiến lược.
Nhà máy thông minh sẽ quyết định năng lực cạnh tranh của Việt Nam
Phát biểu khai mạc diễn đàn, ông Võ Xuân Hoài, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), nhấn mạnh nhà máy thông minh không còn là những mô hình thử nghiệm mà đang trở thành động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế số và kinh tế xanh.
Theo ông Hoài, trong giai đoạn phát triển mới, năng lực cạnh tranh của mỗi quốc gia sẽ không chỉ được quyết định bởi quy mô thị trường hay nguồn lực tự nhiên mà ngày càng phụ thuộc vào khả năng tích hợp dữ liệu, kết nối hạ tầng và làm chủ công nghệ lõi.
"Nhà máy thông minh không chỉ là một mô hình sản xuất hiện đại mà đang trở thành nền tảng cốt lõi của năng lực cạnh tranh quốc gia trong kỷ nguyên số. Quốc gia nào làm chủ được các công nghệ sản xuất thế hệ mới sẽ có cơ hội vươn lên trong chuỗi giá trị toàn cầu", ông Võ Xuân Hoài nhấn mạnh.
Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng dựa trên dữ liệu, hạ tầng số và công nghệ lõi, mô hình nhà máy thông minh đang trở thành hạt nhân của nền sản xuất thế hệ mới, nơi trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), Internet vạn vật (IoT), tự động hóa và công nghệ bản sao số (Digital Twin) được tích hợp toàn diện nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất.
Theo lãnh đạo NIC, Việt Nam hiện đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá khi nhiều doanh nghiệp công nghệ và công nghiệp trong nước đã từng bước hình thành các tổ hợp sản xuất thông minh ứng dụng AI, Digital Twin và tự động hóa tiên tiến.
Ông Võ Xuân Hoài cho rằng việc phát triển các nhà máy thông minh "Make in Vietnam" không chỉ góp phần nâng cao năng lực quản trị và năng suất lao động mà còn tạo nền tảng để Việt Nam thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số, tăng tính tự chủ công nghệ và xây dựng các ngành công nghiệp chiến lược có sức cạnh tranh toàn cầu.
"Năm 2026 đánh dấu giai đoạn Việt Nam bước vào một chu kỳ phát triển mới với những mục tiêu đầy khát vọng. Để trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao trong những thập niên tới, chúng ta không thể tiếp tục dựa chủ yếu vào lợi thế lao động giá rẻ hay khai thác tài nguyên. Động lực tăng trưởng mới phải đến từ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và năng lực làm chủ các công nghệ chiến lược", ông Hoài nói.
Theo ông, để tận dụng cơ hội lịch sử này, Việt Nam cần xây dựng một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đủ mạnh nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận công nghệ mới, nâng cao năng lực nghiên cứu phát triển, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và thúc đẩy hợp tác quốc tế trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược.
Là đơn vị được Chính phủ giao nhiệm vụ phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia, NIC đang đóng vai trò cầu nối giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và các đối tác quốc tế; đồng thời kết nối các nguồn lực công nghệ, tri thức và đầu tư nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo tại Việt Nam.
Trong thời gian qua, NIC đã triển khai nhiều chương trình phát triển các lĩnh vực công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, chuyển đổi số, công nghệ xanh, dữ liệu lớn và sản xuất thông minh; đồng thời kết nối chuỗi cung ứng của các tập đoàn công nghệ toàn cầu với doanh nghiệp Việt Nam nhằm thúc đẩy chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Đối với lĩnh vực sản xuất thông minh, NIC mong muốn trở thành nền tảng kết nối mở để doanh nghiệp sản xuất, doanh nghiệp công nghệ, viện nghiên cứu, trường đại học và các đối tác quốc tế cùng hợp tác nghiên cứu, thử nghiệm, phát triển và thương mại hóa các giải pháp sản xuất thông minh mang dấu ấn "Make in Vietnam".
Hiện cơ sở NIC tại Hòa Lạc sở hữu hệ thống hạ tầng hiện đại với không gian làm việc, phòng thí nghiệm, khu trình diễn công nghệ và các điều kiện thuận lợi để triển khai mô hình thử nghiệm, nhà máy mẫu và các hoạt động nghiên cứu phát triển.
Hơn 14.000 nhà mua hàng quốc tế tìm kiếm cơ hội tại Việt Nam
Phát biểu chào mừng các đại biểu tham dự diễn đàn, ông Steven Ni, đại diện Ban tổ chức Uninet Singapore, đánh giá Việt Nam đang nổi lên là một trong những trung tâm sản xuất năng động nhất khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Theo ông Steven Ni, diễn đàn sẽ là cầu nối quan trọng để doanh nghiệp trong nước tiếp cận các xu hướng công nghệ tiên tiến, đồng thời tăng cường kết nối với các đối tác quốc tế trong lĩnh vực sản xuất thông minh và công nghiệp 4.0.
Chuỗi triển lãm năm 2026 quy tụ nhiều ngành hàng đa dạng từ đồ gia dụng, quà tặng, ngũ kim, công nghiệp phụ trợ đến sản xuất thông minh trên diện tích trưng bày khoảng 8.800 m2.
Sự kiện thu hút các đơn vị triển lãm đến từ hơn 10 quốc gia và vùng lãnh thổ như Hàn Quốc, Malaysia, Ấn Độ, Trung Quốc và Việt Nam, đồng thời dự kiến đón hơn 14.000 chuyên gia kinh tế, nhà nhập khẩu và chuyên viên thu mua đến từ hơn 30 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới.
Để nâng cao hiệu quả giao thương, Ban tổ chức đã đưa vào vận hành Hệ thống Kết nối Doanh nghiệp Thông minh Smart B2B Uninet Matching System nhằm kết nối các nhà mua hàng đã được xác thực từ các quốc gia ASEAN và nhiều thị trường quốc tế với doanh nghiệp tham gia triển lãm theo đúng nhu cầu mua hàng thực tế.
Bên cạnh đó, nền tảng thương mại trực tuyến kết hợp trực tiếp (O2O) do MatchupExpo vận hành cũng được triển khai với mô hình gồm 3 ngày triển lãm trực tiếp, 10 ngày triển lãm số và một năm cung cấp dịch vụ giao thương trực tuyến liên tục.
Theo Ban tổ chức, mô hình này sẽ giúp doanh nghiệp duy trì sự hiện diện trên thị trường, mở rộng cơ hội hợp tác và đảm bảo dòng chảy kinh doanh ngay cả khi sự kiện trực tiếp kết thúc.
Không chỉ tập trung vào lĩnh vực sản xuất thông minh, chuỗi triển lãm năm nay còn mở rộng sang ngành gia dụng, quà tặng và các sản phẩm có giá trị gia tăng cao từ nông nghiệp Việt Nam.
Phát biểu tại lễ khai mạc Triển lãm Home Show Vietnam 2026, ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương cho biết ngành gia dụng và quà tặng Việt Nam đang có những bước phát triển đáng ghi nhận, không chỉ đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước mà còn từng bước khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế thông qua các sản phẩm có chất lượng cao, thiết kế sáng tạo và mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam.
Tuy nhiên, trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt, xu hướng tiêu dùng thay đổi liên tục và yêu cầu phát triển bền vững ngày càng khắt khe, doanh nghiệp Việt Nam cần có những bước chuyển mình mạnh mẽ hơn để nâng cao năng lực cạnh tranh và gia tăng giá trị.
Theo ông Phú, thời gian tới Bộ Công Thương sẽ tập trung hỗ trợ doanh nghiệp trên ba trụ cột chính. Đầu tiên là nâng cao năng lực thiết kế, đổi mới sáng tạo và xây dựng thương hiệu. Sản phẩm không chỉ cần đáp ứng công năng sử dụng mà còn phải mang giá trị thẩm mỹ, câu chuyện văn hóa và dấu ấn riêng của Việt Nam để tạo ra sự khác biệt trên thị trường quốc tế.
Bên cạnh đó là thúc đẩy chuyển đổi xanh và phát triển bền vững. Xu hướng tiêu dùng toàn cầu đang hướng tới các sản phẩm thân thiện với môi trường, sử dụng nguyên liệu tái chế, tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải.
Cuối cùng là tăng cường xúc tiến thương mại và kết nối chuỗi cung ứng toàn cầu thông qua các hội chợ, triển lãm quốc tế và nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới, giúp doanh nghiệp chủ động tiếp cận khách hàng quốc tế và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Cũng tại sự kiện, ông Lê Viết Bình, Phó Chánh Văn phòng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đánh giá các sản phẩm quà tặng có nguồn gốc từ nông nghiệp đang đứng trước cơ hội lớn để gia tăng giá trị và mở rộng thị trường quốc tế.
Theo ông Bình, Việt Nam hiện là một trong những quốc gia xuất khẩu nông sản hàng đầu thế giới với nhiều mặt hàng đã có mặt tại các thị trường khó tính như Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia, Liên minh châu Âu và Trung Đông.
Trong xu hướng tiêu dùng hiện đại, các sản phẩm quà tặng không chỉ mang giá trị vật chất mà còn truyền tải văn hóa, bản sắc và câu chuyện của quốc gia nơi sản phẩm được tạo ra. Đây chính là cơ hội để các sản phẩm nông sản chế biến, đặc sản vùng miền và quà tặng từ nguyên liệu nông nghiệp Việt Nam gia tăng giá trị và mở rộng thị trường quốc tế.
Để tận dụng hiệu quả lợi thế từ các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, cộng đồng doanh nghiệp cần chú trọng nâng cao chất lượng sản phẩm và khả năng truy xuất nguồn gốc, đầu tư cho chế biến sâu, nâng cao giá trị gia tăng cũng như phát triển theo hướng xanh và bền vững.
Theo ông Bình, các sản phẩm thân thiện với môi trường, sử dụng nguyên liệu tái tạo, giảm thiểu nhựa và phát thải thấp sẽ sở hữu lợi thế cạnh tranh lớn hơn trong tương lai.
Từ những nhà máy ứng dụng AI, Digital Twin cho tới các sản phẩm gia dụng, quà tặng mang bản sắc Việt Nam, chuỗi triển lãm năm 2026 cho thấy tham vọng của Việt Nam không còn dừng lại ở vai trò công xưởng gia công mà đang hướng tới vị thế trung tâm sản xuất thông minh và sáng tạo mới của khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
