Đình Đại Hạnh thuộc thôn Đại Hạnh, xã Hoàn Long, huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên được xếp hạng cấp tỉnh năm 2022. Đình thờ Chử Đồng Tử cùng nhị vị Phu nhân Tiên Dung công chúa và Tây Sa công chúa thời vua Hùng Vương Thứ XVIII.
Đình Đại Hạnh được khởi dựng vào thời Hậu Lê với kết cấu kiến trúc kiểu chữ công với các tòa đại bái, ống muống và hậu cung.
Đình Đại Hạnh. Ảnh: BQL di tích Hưng Yên
Từ ngoài vào là nghi môn được dựng dưới dạng trụ biểu với hai trụ lớn ở giữa và hai trụ nhỏ hai bên. Tiếp đến là sân đình. Khi xưa, sân đình là nơi họp chợ buôn bán vào các ngày rằm, tuần tiết. Đây là nét văn hóa đặc sắc của cư dân thuộc vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng.
Về kiến trúc, đại bái gồm 3 gian 2 chái, kết cấu kiểu bốn mái truyền thống đặc trưng thời Lê. Mái đại bái được lợp bằng ngói mũi hài hay còn gọi là ngói ta hay ngói vẩy rồng.
Đường bờ nóc đắp lưỡng long chầu hổ phù đội mặt nhật. Đường bờ dải chạy xuống gấp khúc ở giữa mái. Mặt trước ba gian giữa đại bái làm bằng gỗ mở ra ba luồng cửa bức bàn, hai gian hồi bít đốc, nền nhà nát gạch bát.
Bộ khung chịu lực của tòa đại bái được định vị khá vững chắc bởi hai hàng cột cái và hai hàng cột quân. Đình kết cấu kiến trúc kiểu bốn mái nên hai mái phụ ở hai đầu hồi hay gọi là hai chái. Mỗi bên chái gồm một hàng cột quân. Hai hàng cột này xoay vuông góc với hàng cột trong gian chính.
Hai bộ vì chính và hai bộ vì giáp chái được liên kết giống nhau kiểu con chồng đấu vuông. Hai bộ vì hồi kết cấu kiểu vì kèo trụ đơn giản. Bên dưới câu đầu gian trung tâm đặt bốn đầu dư tạo tác thành hình đầu rồng.
Bốn bộ vì nách gian giữa được liên kết bởi các con rường xếp chồng lên nhau khép kín tạo thành bức cốn, mặt trước chạm biểu tượng tứ linh (long, lân, quy, phượng); mặt sau chạm biểu tượng sóng nước.
Hoa văn chạm khắc trên vì nách tòa đại bái. Ảnh: BQL di tích Hưng Yên
Nối với đại bái và hậu cung là gian ống muống với kết cấu kiến trúc đơn giản. Ống muống là nơi đặt ban thờ công đồng để thờ những người có công với làng với nước.
Hậu cung ba gian, kết cấu kiến trúc kiểu vì giá chiêng đơn giản. Gian trung tâm đặt ngai, bài vị thờ Đức Thánh cùng nhị vị phu nhân. Hằng năm, lễ hội đình Hạnh diễn ra vào ngày mồng 10 tháng 2 âm lịch.
T.Toàn
