Các chuyên gia nhận định, ngay cả khi eo biển Hormuz mở cửa hoàn toàn, ngành vận tải sẽ cần một giai đoạn dài để ổn định trở lại. Ông Marco Forgione, lãnh đạo Viện Xuất khẩu và Thương mại Quốc tế của Anh, cho rằng niềm tin của doanh nghiệp vào độ an toàn của eo biển Hormuz có thể mất nhiều năm để phục hồi.
Ông Nils Haupt, lãnh đạo truyền thông của doanh nghiệp tại tập đoàn vận tải biển Hapag-Lloyd, cho biết khi xung đột kết thúc, thách thức hậu cần thực sự mới bắt đầu.
Theo ông, hàng trăm tàu sẽ đồng loạt tìm cách cập cảng tại khu vực Vịnh Ba Tư, gây ra tình trạng ùn tắc nghiêm trọng trong vận chuyển container và hàng hóa.
Theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế, hiện khoảng 2.000 tàu đang bị mắc kẹt trong khu vực do Iran hạn chế đi lại qua eo biển. Trong đó, khoảng 400 tàu đang neo đậu tại Vịnh Oman để chờ tín hiệu mở cửa trở lại. Nhiều tàu khác buộc phải chuyển hướng qua Kênh đào Suez hoặc đi vòng qua Mũi Hảo Vọng ở Nam Phi, kéo dài đáng kể thời gian vận chuyển.
Các chuyến hàng dầu từ Ả Rập Xê Út cũng đã được chuyển hướng qua Biển Đỏ nhằm tránh khu vực xung đột.
Theo ông Svein Ringbakken, lãnh đạo Hiệp hội bảo hiểm rủi ro chiến tranh của Na Uy, việc xử lý lượng hàng tồn đọng, bao gồm dầu, khí và hàng hóa khác, sẽ mất nhiều thời gian ngay cả khi hệ thống cảng và hậu cần hoạt động hết công suất. Tình hình càng phức tạp khi cơ sở hạ tầng năng lượng và giao thông tại Trung Đông bị hư hại sau các cuộc tấn công.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế cho biết hơn 40 cơ sở năng lượng trong khu vực đã bị hư hại nghiêm trọng, khiến nhiều tập đoàn dầu khí như QatarEnergy phải tuyên bố tình trạng bất khả kháng do gián đoạn sản xuất.
Việc eo biển Hormuz bị phong tỏa đã làm gián đoạn khoảng 20% nguồn cung dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu, đồng thời ảnh hưởng đến xuất khẩu hóa dầu, phân bón và nguyên liệu sản xuất nhựa.
Ngoài tác động tức thời, khủng hoảng này còn đặt ra câu hỏi dài hạn về cách ngành vận tải biển quản lý rủi ro. Ông SV Anchan, lãnh đạo tập đoàn Safesea, cho rằng các mối đe dọa mới như tấn công bằng thiết bị không người lái đã làm thay đổi căn bản môi trường an ninh hàng hải.
Theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế, đã có ít nhất 18 vụ tấn công tàu thuyền kể từ khi xung đột bắt đầu, trong đó có vụ tàu chở dầu của Safesea bị tấn công ngày 11/3 khiến một thủy thủ thiệt mạng.
Chi phí bảo hiểm đã trở thành điểm nghẽn lớn, với phí bảo hiểm tàu và hàng hóa tăng tới 300%. Ông Oscar Seikaly, lãnh đạo Tập đoàn Bảo hiểm NSI, cho biết để phí bảo hiểm quay về mức bình thường, cần có một giải pháp an ninh “hoàn toàn đảm bảo”, không chỉ ở mức tương đối.
Giới chuyên gia dự báo, về dài hạn, lưu lượng vận tải qua eo biển Hormuz có thể giảm khi các quốc gia và doanh nghiệp tìm kiếm các tuyến thay thế.
