Nơi dòng sông mẹ đi vào đất Việt – và những gợi mở về lịch sử, văn hóa và bản sắc
Sông Hồng từ lâu được coi là cái nôi của nền văn minh người Việt cổ, dòng chảy đỏ nặng phù sa nuôi dưỡng đồng bằng rộng lớn trước khi đổ ra biển. Nhưng Lào Cai, nơi con sông bước vào lãnh thổ Việt Nam, lại là không gian văn hóa đặc biệt: vùng hội tụ của 25 dân tộc, là điểm giao thoa thương mại – văn hóa suốt nhiều thế kỷ. Chính điều này khiến việc lựa chọn Lào Cai làm điểm khởi đầu của Festival Sông Hồng mang tính biểu tượng rất lớn.
Khai thác hình tượng sông Hồng như một “trục văn minh”, lễ khai mạc tái hiện hành trình lịch sử của con sông qua âm nhạc, ánh sáng và ngôn ngữ sân khấu hiện đại. Điều này tạo nên một không gian văn hóa đầy cảm xúc, giúp người xem thấy được sông Hồng không chỉ là địa lý, mà là ký ức và linh hồn của vùng đất.
Trong bài phát biểu khai mạc, Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Nguyễn Tuấn Anh nhấn mạnh: “Festival Sông Hồng 2025 không chỉ là lễ hội văn hóa – du lịch, mà còn là sự kiện đối ngoại, kinh tế quan trọng của tỉnh, thể hiện khát vọng phát triển mới của vùng thượng nguồn.” Theo ông, khi Lào Cai chính thức hình thành trên cơ sở hợp nhất với tỉnh Yên Bái, việc tạo ra một sự kiện mang tầm vóc quốc gia – khu vực là cách để tỉnh định vị vai trò trung tâm văn hóa, giao thương và hội nhập của khu vực trung du – miền núi phía Bắc.
Về phía Trung Quốc, Phát biểu trong lễ khai mạc, bà La Bình – Phó Bí thư, Châu trưởng Chính quyền Nhân dân Châu Hồng Hà, Trưởng đoàn đại biểu tỉnh Vân Nam – khẳng định sông Hồng là “dòng chảy hữu nghị” kết nối bảy châu, thành phố của Trung Quốc với tám tỉnh, thành phố của Việt Nam. Bà nhấn mạnh Festival lần này là cơ hội để hai bên mở rộng hợp tác từ thương mại, logistics, khu công nghiệp đến khoa học – kỹ thuật và giao lưu nhân văn.
Sự có mặt của đoàn đại biểu Vân Nam, cùng các đại sứ, cơ quan ngoại giao của nhiều quốc gia, cho thấy sự kiện không chỉ là lễ hội địa phương mà đã trở thành diễn đàn hợp tác khu vực.
Lào Cai – bước ngoặt phát triển sau hợp nhất tỉnh
Một trong những yếu tố tạo nên sức nặng của Festival năm nay là bối cảnh tỉnh Lào Cai bước sang giai đoạn phát triển mới, khi được thành lập trên cơ sở hợp nhất hai tỉnh Lào Cai và Yên Bái. Với diện tích lớn hơn, dân số đông hơn và nguồn tài nguyên – văn hóa đa dạng hơn, Lào Cai đang hướng đến vai trò trung tâm văn hóa – du lịch – kinh tế của toàn khu vực.
Đề án Festival Sông Hồng giai đoạn 2025 – 2035 được xem là dự án chiến lược nhằm tạo ra “tài sản mềm” cho tỉnh: một thương hiệu văn hóa – du lịch mang tầm quốc gia. Từ lâu, Việt Nam có nhiều sự kiện lớn như Festival Huế, Lễ hội Đền Hùng, Carnival Hạ Long… nhưng thiếu một sự kiện quy mô gắn với dòng sông mang tính biểu tượng như sông Hồng. Lào Cai đang nắm lấy cơ hội đó.
Trong khuôn khổ của sự kiện, tỉnh Lào Cao sẽ tổ chức các tuyến trải nghiệm liền mạch: trưng bày ảnh – hiện vật văn hóa sông Hồng, không gian văn hóa các dân tộc, trình diễn dân gian, show thời trang bản sắc “Lúng liếng non cao”, tái hiện “Chợ Cốc Lếu xưa”, hội chợ thương mại quốc tế Việt – Trung với hơn 600 gian hàng… tạo nên một bức tranh sinh động của một lễ hội đa sắc màu.
Hàng loạt hoạt động quy mô lớn tạo sức lan tỏa
Đặc biệt, Lễ hội Trà Shan Tuyết “Hương trà trên mây” tại xã Văn Chấn – với không gian thưởng trà trên đồi chè cổ, hội thảo nâng cao giá trị cây chè, hội chợ sản vật vùng cao – hứa hẹn trở thành một trong những điểm nhấn thu hút du khách và giới chuyên gia.
Giải đua xe đạp quốc tế “Một đường đua – Hai quốc gia”, các chương trình giao lưu thanh niên – doanh nhân Việt Nam – Trung Quốc, giải golf Festival Sông Hồng… cho thấy định hướng của sự kiện không dừng lại ở văn hóa, mà mở rộng sang hợp tác kinh tế – thể thao – giao lưu nhân dân, tạo nên mạng lưới kết nối đa chiều.
Festival Sông Hồng 2025 mở ra cơ hội để tỉnh giới thiệu hình ảnh, tiềm năng và tầm nhìn phát triển của mình trong bối cảnh mới. Bên cạnh việc thu hút du khách, các hoạt động thương mại – xúc tiến đầu tư được kỳ vọng tạo thêm động lực phát triển cho các ngành dịch vụ, logistics, thương mại biên mậu.
Một trong những thông điệp được nhấn mạnh tại lễ khai mạc là việc đưa văn hóa trở thành “sức mạnh nội sinh” của phát triển. Với 25 dân tộc cùng sinh sống, Lào Cai sở hữu kho tàng di sản phong phú, nhưng trước đây chủ yếu được khai thác ở quy mô nhỏ lẻ. Festival Sông Hồng là cơ hội để tỉnh định hình lại cách tiếp cận văn hóa: không chỉ bảo tồn, mà còn sáng tạo, thương mại hóa, tạo sản phẩm mới và góp phần phát triển du lịch theo hướng bền vững.
Những chương trình nghệ thuật tại lễ khai mạc thể hiện điều đó. Không chỉ tái hiện văn minh sông Hồng bằng ngôn ngữ truyền thống, sân khấu còn kết hợp âm nhạc điện tử, ánh sáng và kỹ thuật trình diễn hiện đại, tạo ra một trải nghiệm vừa giàu bản sắc vừa mang hơi thở đương đại.
Festival Sông Hồng – Lào Cai 2025 đã chính thức khai màn, và từ nơi con sông mẹ chảy vào đất Việt, Lào Cai đang bước vào một hành trình mới – hành trình lan tỏa sắc màu văn hóa, kết nối khu vực, mở rộng hợp tác và định vị lại vai trò chiến lược của mình trong dòng chảy phát triển của vùng thượng nguồn sông Hồng và rộng hơn là của cả Việt Nam.
