Nhân kỷ niệm 995 năm danh xưng Nghệ An và 95 năm Xô viết Nghệ Tĩnh (12/9/1930 - 12/9/2025), chiều ngày 8/9, Bảo tàng Nghệ An - Xô viết Nghệ Tĩnh đã khai trương Nhà trưng bày Xô viết Nghệ Tĩnh, khai mạc trưng bày chuyên đề "Khát vọng tự do" và buổi tọa đàm gặp mặt thân nhân chiến sĩ Xô viết Nghệ Tĩnh.
Nhà trưng bày Xô viết Nghệ Tĩnh tại Bảo tàng Nghệ An - Xô viết Nghệ Tĩnh được khởi công từ tháng 12/2024, theo hướng tiếp cận bảo tàng học hiện đại, với hệ thống trưng bày, ánh sáng, âm thanh và phương tiện thuyết minh tương tác.
Sau 8 tháng thi công, công trình đã hoàn thành với diện mạo khang trang, sinh động, hứa hẹn trở thành điểm đến tiêu biểu trong hành trình tìm hiểu về truyền thống cách mạng của mảnh đất Nghệ An, nơi khởi nguồn những phong trào đấu tranh oanh liệt của dân tộc.
Không chỉ là không gian lưu giữ và giới thiệu hiện vật, Nhà trưng bày còn được kỳ vọng là “trường học lịch sử” cho thế hệ trẻ, nơi du khách và nhân dân có thể tìm thấy cảm hứng, niềm tự hào và trách nhiệm trong việc gìn giữ, phát huy những giá trị cao quý mà cha ông đã để lại.
Trong khuôn khổ sự kiện, trưng bày chuyên đề "Khát vọng tự do" đã diễn ra với gần 100 tư liệu, hình ảnh quý do Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò phối hợp thực hiện.
Trưng bày được chia thành 3 phần: Xiềng xích - Tung cánh giữa màn đêm - Dấu ấn vượt thời gian, tái hiện sinh động hành trình kiên cường của những người cộng sản trong lao tù thực dân. Họ đã vượt ngục, trở về với nhân dân, tiếp tục ngọn lửa đấu tranh, nhiều người trong số đó đã hiến dâng tuổi xuân và máu xương cho độc lập Tổ quốc.
Mỗi bức ảnh, mỗi hiện vật trưng bày không chỉ kể lại một câu chuyện lịch sử, mà còn gợi nhắc người xem về sức mạnh tinh thần to lớn đã giúp lớp lớp người cộng sản Việt Nam vượt lên xiềng xích, để rồi cống hiến, hy sinh cho lý tưởng độc lập dân tộc.
Điểm nhấn xúc động trong chương trình là buổi gặp mặt thân nhân các chiến sĩ Xô viết Nghệ Tĩnh. Con cháu của những tên tuổi như Nguyễn Trương Khoát, Võ Văn Đồng, Đậu Dụ (Đậu Giá), Tôn Gia Tinh, Nguyễn Thị Khương, Nguyễn Thế Lâm, Trần Hữu Quán… đã cùng nhau hồi tưởng những ký ức thiêng liêng về cha ông - những người đã sống và chiến đấu trong tinh thần "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh".
Những câu chuyện giản dị nhưng chan chứa tự hào về tinh thần kiên trung, tình đồng chí keo sơn, sự hy sinh vì Tổ quốc của cha ông được kể lại, khiến không khí buổi gặp mặt trở nên trang nghiêm nhưng cũng ấm áp, gần gũi. Đó chính là ký ức sống động, nối dài lịch sử từ thế hệ đi trước đến thế hệ hôm nay.
