Nguồn cung LNG gián đoạn khiến tốc độ tích trữ khí đốt chậm lại
Theo dự báo của Wood Mackenzie, các kho dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) chỉ có thể đạt khoảng 76% công suất vào cuối mùa bơm bổ sung, kéo dài từ tháng 4 đến tháng 10. Nếu kịch bản này xảy ra, đây sẽ là mức dự trữ cao nhất trong năm thấp nhất kể từ ít nhất năm 2011, theo dữ liệu của Gas Infrastructure Europe (GIE).
Nguyên nhân đầu tiên đến từ việc châu Âu bước vào mùa bổ sung khí đốt với lượng dự trữ ở mức rất thấp. Sau một mùa đông lạnh kéo dài, các kho chứa chỉ còn khoảng 28% công suất, thấp hơn đáng kể so với thông lệ nhiều năm. Đến nay, tỷ lệ lấp đầy mới đạt khoảng 48%, khiến áp lực bổ sung nguồn cung trong những tháng hè trở nên lớn hơn.
Bên cạnh đó, xung đột Mỹ - Iran đã làm gián đoạn hoạt động vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20% lượng LNG toàn cầu. Căng thẳng tại khu vực này cũng ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu của Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), khiến nguồn cung LNG trên thị trường quốc tế bị thu hẹp đúng vào giai đoạn châu Âu cần đẩy mạnh tích trữ.
Một yếu tố khác là diễn biến giá khí đốt. Trong tháng 4, giá khí đốt mùa hè ở mức tương đối cao khiến nhiều doanh nghiệp không muốn mua vào để bơm đầy kho dự trữ. Sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn tạm thời, giá khí đốt chuẩn của châu Âu giảm về khoảng 40 euro/MWh, chỉ nhỉnh hơn so với trước khi xung đột bùng phát. Tuy nhiên, mức giá này lại chưa đủ hấp dẫn để thu hút thêm nhiều chuyến hàng LNG, đặc biệt là từ Mỹ, làm chậm quá trình bổ sung dự trữ.
Theo bà Natasha Fielding, chuyên gia của Argus Media, châu Âu đang bước vào giai đoạn quan trọng nhất của mùa tích trữ khí đốt. Việc nguồn cung LNG toàn cầu phục hồi chậm đồng nghĩa với việc lượng khí đốt dự trữ khi bước vào mùa đông sẽ thấp hơn, qua đó làm gia tăng nguy cơ giá khí đốt tăng mạnh nếu nhu cầu sưởi ấm tăng cao.
Rủi ro nguồn cung và lệnh cấm LNG Nga gia tăng sức ép
Mặc dù Ủy ban châu Âu khẳng định mức dự trữ hiện nay chưa gây ra lo ngại ngay lập tức đối với an ninh năng lượng và cho rằng tỷ lệ lấp đầy khoảng 80% vẫn đủ để đáp ứng nhu cầu mùa đông, nhiều tổ chức phân tích nhận định thị trường vẫn đối mặt với không ít bất ổn.
Triển vọng nguồn cung trong thời gian tới phụ thuộc đáng kể vào khả năng khôi phục sản lượng LNG của Qatar. Sau khi thỏa thuận ngừng bắn sơ bộ được thiết lập, các tàu LNG của nước này đã quay trở lại vùng Vịnh và Doha cho biết phần lớn các cơ sở xuất khẩu sẽ sớm hoạt động bình thường, ngoại trừ hai cơ sở bị ảnh hưởng trong xung đột. Tuy nhiên, giới phân tích vẫn nghi ngờ tốc độ phục hồi nguồn cung.
Theo Goldman Sachs, nếu các tổ máy tại cơ sở Ras Laffan (Qatar) chỉ đạt công suất tối đa vào cuối tháng 7, lượng khí đốt dự trữ của châu Âu khi kết thúc mùa bổ sung có thể chỉ đạt khoảng 74%. Nếu quá trình này chậm hơn một tháng, tỷ lệ lấp đầy có thể giảm xuống còn khoảng 70%, thấp hơn đáng kể so với mục tiêu 90% mà EU từng duy trì sau cuộc khủng hoảng năng lượng năm 2022.
Ngoài ra, hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Một vụ va chạm tàu gần đây cho thấy tuyến hàng hải này chưa thực sự ổn định, trong khi chưa có gì đảm bảo dòng chảy LNG sẽ tiếp tục thông suốt sau khi thời hạn ngừng bắn giữa Mỹ và Iran kết thúc. Theo Energy Aspects, các nhà đầu cơ trên thị trường hợp đồng tương lai đã bắt đầu gia tăng đặt cược vào khả năng giá khí đốt tăng trong mùa đông.
Áp lực đối với thị trường còn đến từ kế hoạch của EU cấm hoàn toàn nhập khẩu LNG của Nga từ ngày 1/1 tới. Hiện LNG của Moscow vẫn chiếm khoảng 14% tổng lượng LNG nhập khẩu của châu Âu. Việc mất đi nguồn cung này sẽ buộc EU phải phụ thuộc nhiều hơn vào LNG từ Mỹ, Qatar và các nhà cung cấp khác trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt.
Wood Mackenzie nhận định giá khí đốt có thể tiếp tục hạ nhiệt trong ngắn hạn nếu nguồn cung từ vùng Vịnh được khôi phục. Tuy nhiên, khi châu Âu bước vào mùa đông với lượng dự trữ thấp hơn thông lệ và nhu cầu sưởi ấm gia tăng, giá khí đốt nhiều khả năng sẽ tăng trở lại, đặc biệt nếu thời tiết lạnh hơn dự báo. Điều đó không chỉ làm gia tăng chi phí năng lượng đối với doanh nghiệp và hộ gia đình mà còn tạo thêm áp lực lên lạm phát và đà phục hồi kinh tế của khu vực.
