Tăng cường kiểm tra, đôn đốc thường xuyên
Đại diện đơn vị từng nhiều lần được kiểm toán, Giám đốc Ban Quản lý dự án 2 (Bộ Xây dựng) Lê Thắng cho biết, những kiến nghị của KTNN giúp chủ đầu tư, nhà thầu có thêm nhìn nhận khách quan hơn, từ đó có giải pháp để nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác quản lý dự án, trên cơ sở tuân thủ đúng quy định của pháp luật. Mặt khác, qua kiểm toán, KTNN cũng nhìn nhận bất cập trong cơ chế, chính sách để cùng ngành giao thông kiến nghị sửa đổi, hoàn thiện… Từ đó, Ban đã nghiêm túc thực hiện các kiến nghị kiểm toán của KTNN; đồng thời xem xét kỹ lưỡng các vấn đề được chỉ ra để rút kinh nghiệm chung trong công tác quản lý dự án, cũng như quản lý tài chính công, tài sản công.
Kết quả này có được, ngoài ý thức, trách nhiệm của đơn vị được kiểm toán, còn có vai trò rất lớn của KTNN chuyên ngành IV - đơn vị phụ trách kiểm toán lĩnh vực đầu tư xây dựng trong việc kiểm tra, đôn đốc thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán theo đúng tinh thần chỉ đạo của Tổng Kiểm toán nhà nước. Tính đến thời điểm hết tháng 8/2026, tỷ lệ thực hiện kiến nghị kiểm toán niên độ 2024 trở về trước có nhiều chuyển biến, trong đó, kết quả thực hiện kiến nghị thu hồi giảm thanh toán năm 2025 đạt tối thiểu 90%. Do đặc thù dự án đầu tư, thời gian để thực hiện kiến nghị thường kéo dài, đơn vị đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm đạt được hiệu quả cao trong công tác thực hiện kiến nghị kiểm toán. Theo đó, ngoài việc thường xuyên đôn đốc, đơn vị đã tổ chức các đoàn kiểm tra trực tiếp để cùng tháo gỡ khó khăn, giúp kiến nghị được thực hiện theo đúng quy định.
Từ góc độ khu vực, đại diện KTNN khu vực V cho biết, năm qua, đơn vị đã hoàn thành vượt chỉ tiêu tỷ lệ thực hiện kiến nghị kiểm toán năm 2024, khi kết quả xử lý tài chính đạt tối thiểu 85%. Để có được kết quả này, ngay từ đầu năm, đơn vị đã xây dựng kế hoạch kiểm tra và bố trí nhân sự các Tổ rà soát để các Tổ chủ động trong việc tổ chức theo dõi, đôn đốc, kiểm tra thường xuyên.
KTNN khu vực V đã thường xuyên rà soát, cập nhật dữ liệu tình hình thực hiện kết luận, kiến nghị của KTNN các năm trước chưa thực hiện; bố trí làm việc trực tiếp với các đơn vị nhằm đôn đốc việc thực hiện kiến nghị kiểm toán. Đơn cử, năm 2025, đơn vị đã tổ chức 3 đoàn kiểm tra thực hiện kết luận, kiến nghị tại TP. Cần Thơ (bao gồm TP. Cần Thơ (cũ), tỉnh Hậu Giang và tỉnh Sóc Trăng), tỉnh Cà Mau (bao gồm tỉnh Cà Mau (cũ) và tỉnh Bạc Liêu), tỉnh An Giang (tỉnh Kiên Giang cũ). Qua công tác kiểm tra của 3 đoàn này, tổng số kiến nghị xử lý tài chính đã thực hiện đạt tỷ lệ 99,89%.
Không để gián đoạn việc thực hiện kiến nghị kiểm toán
Việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy hành chính và hệ thống chính trị đang tạo ra những cơ hội mới to lớn để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và đưa đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới. Trong bối cảnh đó, bên cạnh thuận lợi, công tác quản lý nhà nước cũng phát sinh nhiều nhiệm vụ mới, trong khi năng lực triển khai của một số cơ quan còn chưa đảm bảo theo yêu cầu mới, điều này phần nào làm ảnh hưởng đến việc thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán.
Đơn cử, cơ chế quản lý dự án đầu tư xây dựng đã thực hiện phân cấp triệt để giữa Trung ương và địa phương; trong đó, cấp xã được giao thêm nhiệm vụ quản lý dự án. Tuy nhiên, qua kiểm toán tại một số dự án lớn, dự án trọng điểm do cấp tỉnh quản lý, KTNN chỉ ra một số bất cập, hạn chế trong quá trình tổ chức thực hiện, bao gồm: Trình tự, thủ tục phê duyệt dự án; năng lực quản lý dự án; công tác lập, thẩm định, phê duyệt dự toán gói thầu; lựa chọn nhà thầu; quản lý thực hiện hợp đồng… Một số địa phương, đơn vị còn chậm trễ trong việc khắc phục bất cập và thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán.
Trước tình trạng này, Bộ Xây dựng đề nghị các Bộ, ngành, các tỉnh, thành phố chỉ đạo các cơ quan, đơn vị thuộc phạm vi quản lý kịp thời rà soát, chấn chỉnh, khắc phục các bất cập, hạn chế trong toàn bộ quá trình đầu tư xây dựng; thực hiện nghiêm túc kết luận, kiến nghị kiểm toán, không để ảnh hưởng đến hiệu quả triển khai dự án, cũng như kỷ luật tài chính theo quy định.
Từ thực tiễn tại địa phương, Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Nghệ An Trịnh Thanh Hải cho biết, việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quản lý tài chính, ngân sách và tài sản công. Vì vậy, tỉnh sẽ tiếp tục coi việc phối hợp với KTNN là nhiệm vụ thường xuyên, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị địa phương. Đồng thời, nghiêm túc tiếp thu, tổ chức thực hiện các kết luận, kiến nghị kiểm toán.
“Địa phương cũng sẽ chủ động phối hợp với KTNN để kịp thời tháo gỡ khó khăn, bảo đảm việc thực hiện các kết luận, kiến nghị kiểm toán thống nhất, hiệu quả. Qua đó, góp phần xây dựng nền tài chính công công khai, minh bạch, sử dụng hiệu quả các nguồn lực, đáp ứng yêu cầu phát triển của địa phương trong giai đoạn mới” - ông Hải cho biết.
Cùng với sự chủ động vào cuộc của các Bộ, ngành, địa phương, các KTNN chuyên ngành, khu vực đang đẩy mạnh kiểm tra, theo dõi, đôn đốc và phối hợp tháo gỡ vướng mắc, bảo đảm các kết luận, kiến nghị kiểm toán được tổ chức thực hiện nghiêm túc. Đơn cử, tại KTNN khu vực V, dù khối lượng công việc được giao ngày càng lớn, yêu cầu cao, đơn vị vẫn xác định nhiệm vụ đôn đốc thực hiện kiến nghị kiểm toán là một trong những ưu tiên hàng đầu. Với tinh thần đó, đơn vị sẽ tiếp tục đôn đốc, theo dõi các kiến nghị kiểm toán chưa thực hiện; rà soát các kiến nghị có vướng mắc hoặc không còn khả năng thực hiện để đôn đốc, xử lý phù hợp, kịp thời.
“Ngoài hình thức gửi văn bản đôn đốc, chúng tôi sẽ tiếp tục làm việc trực tiếp với địa phương, đơn vị được kiểm toán, không để “chìm xuồng” kết luận, kiến nghị kiểm toán sau khi vận hành tổ chức bộ máy mới” - Kiểm toán trưởng KTNN khu vực V Nguyễn Đức Sỹ thông tin.
Sự chủ động, quyết liệt của KTNN khu vực V cũng là tinh thần chung đang được lan tỏa trong toàn Ngành, thể hiện rõ quyết tâm của KTNN trong việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán. Việc tổ chức thực hiện đầy đủ, kịp thời các kết luận, kiến nghị kiểm toán không chỉ là yêu cầu đối với các đơn vị được kiểm toán, mà còn là thước đo hiệu lực hoạt động kiểm toán, qua đó khẳng định vai trò của KTNN trong kiểm soát quyền lực, nâng cao hiệu quả quản trị tài chính công và góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.
