Làm sáng tỏ hơn công trạng của chúa Nguyễn với đất Phương Nam

Ngày 3/6, tại TP Huế, UBND tỉnh Thừa Thiên Huế phối hợp với Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học “Chúa Nguyễn với đất Phương Nam”.

Tại hội thảo, các đại biểu, các nhà khoa học tập trung làm rõ các vấn đề về vai trò của các chúa Nguyễn trong công cuộc mở cõi và xác lập chủ quyền ở vùng đất mới và biển đảo; những thành tựu nổi bật về phát triển kinh tế, đô thị và văn hóa Đàng Trong...

lam sang to hon cong trang cua chua nguyen voi dat phuong nam hinh 1

Toàn cảnh Hội thảo. Ảnh: thuathienhue.gov.vn

Đặc biệt, nhiều ý kiến đã làm sáng rõ những vấn đề quan trọng, nổi bật dưới thời các chúa Nguyễn như quá trình xác lập chủ quyền và khai thác kinh tế tại quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, các quần đảo Cù Lao Chàm, Cù Lao Ré, Phú Quý, Côn Lôn, Phú Quốc…

Theo PGS. TS Đỗ Bang, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, trong sự biến động khôn lường của thế giới thời đại hàng hải từ thế kỷ XVI - XVIII, nhiều nước ở phương Đông bị khuất phục, xâm chiếm nhưng cũng có vài vùng lãnh thổ, quốc gia đã nắm bắt thời cơ để xây dựng, phát triển vững mạnh, trong đó có chính quyền Đàng Trong.

Sau sự kiện mở đất Phú Yên các năm 1578, 1611, chúa Nguyễn Hoàng trở thành nhân vật cầm quyền mở đầu công cuộc mở cõi đất phương Nam, đặt nền móng cho sự ra đời của Đàng Trong. Tiếp đó, các chúa Nguyễn Phúc Tần, Nguyễn Phúc Chu tiếp tục mở đất Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ.

Việc mở cõi đi đôi với định cõi, định đô. Vào cuối thế kỷ XVIII, Nguyễn Ánh sau khi đã xác lập chủ quyền trên toàn cõi đất Nam Bộ đã xây dựng thành Gia Định như một kinh đô của chúa Nguyễn ở đất phương Nam.

PGS, TS Trần Thị Mai nhận định, trong hơn một thập kỷ cuối thế kỷ XVIII và hai năm đầu thế kỷ XIX, Sài Gòn - Gia Định đã trải qua những biến đổi to lớn, trở thành trung tâm kinh tế, xã hội và văn hoá lớn ở Đàng Trong.

Gia Định không chỉ là kinh đô của toàn miền Nam Bộ mà còn là địa bàn căn cốt tạo thế, tạo lực cho Nguyễn Ánh đánh bại các phe phái đối lập, tạo dựng vương triều, vươn ra cai quản toàn bộ lãnh thổ, lãnh hải của nước Việt Nam thống nhất và đặt nền móng vững chắc cho Sài Gòn - Gia Định trở thành đại đô thị đầu tiên của Việt Nam, mang tầm vóc quốc tế.

ThS Đỗ Kim Trường, Hội Khoa học Lịch sử Đồng Tháp cho rằng, trong hành trình mở cõi của chúa Nguyễn, có đóng góp rất lớn công lao của văn thần, võ tướng. Có thể kể đến những tên tuổi như Nguyễn Hữu Cảnh, Nguyễn Cửu Vân, Nguyễn Cửu Đàm, Mạc Cửu, Nguyễn Cư Trinh, Nguyễn Văn Tuyên…

lam sang to hon cong trang cua chua nguyen voi dat phuong nam hinh 2

Chúa Nguyễn Hoàng - người mở đầu cho sự nghiệp xây dựng nên xứ Đàng Trong của chín đời chúa Nguyễn. Ảnh Tư liệu

lam sang to hon cong trang cua chua nguyen voi dat phuong nam hinh 3

Phủ Gia Định xưa. Ảnh: Tư liệu

lam sang to hon cong trang cua chua nguyen voi dat phuong nam hinh 4

Sự sầm uất, trù phú của Nam Bộ là công lao khai phá của các nhóm cư dân người Việt từ thế kỷ XVII

Các nhân vật lịch sử này vừa là tướng nhận mệnh triều đình chống ngoại xâm bảo vệ chủ quyền đất nước, vừa là các doanh điền sứ, công trình sư thủy lợi, nhà hoạch định kiến trúc đô thị buổi đầu, nhà văn hóa.

Cũng tại hội thảo lần này, còn có nhiều tham luận của các chuyên gia, nhà khoa học, nhà nghiên cứu về đời sống văn hóa, đối ngoại; nhân vật lịch sử của xứ Đàng Trong.

Các đại biểu nhất trí đánh giá, Hội thảo này khẳng định được một bước tiến mới trong việc nghiên cứu lịch sử Đàng Trong, xác lập được tính quy mô về tổ chức, quy tụ chuyên gia trong nước và có hàm lượng khoa học cao.

T.Toàn

Xem thêm

Tôn vinh truyền thống hiếu học qua phim ngắn ‘Hiền tài hôm nay’

Tôn vinh truyền thống hiếu học qua phim ngắn ‘Hiền tài hôm nay’

(CLO) Tối 17/9, tại Viện Phim Hà Nội, Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam phối hợp Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức lễ trao giải cuộc thi phim ngắn “Hiền tài hôm nay”, với 13 giải thưởng được trao cho các tác phẩm xuất sắc.

Tân nhạc Hà Nội, từ ký ức đô thị đến hệ sinh thái sáng tạo

Tân nhạc Hà Nội, từ ký ức đô thị đến hệ sinh thái sáng tạo

(NB&CL) Giai đoạn 1934 - 1954 không chỉ đánh dấu sự trưởng thành của nền tân nhạc Việt Nam mà còn định hình một hệ sinh thái văn hóa đô thị độc đáo. Nhìn lại hai thập niên âm nhạc Hà Nội cũng là cách nhận diện những bài học di sản cho hành trình phát triển Thành phố Sáng tạo của Thủ đô hôm nay.

Sôi động các hoạt động vui Tết Trung thu dành cho thiếu nhi tại Hà Nội

Sôi động các hoạt động vui Tết Trung thu dành cho thiếu nhi tại Hà Nội

(CLO) Trong hai ngày 23 và 24/9, tại Trung tâm Triển lãm văn hóa - nghệ thuật Việt Nam (số 2 Hoa Lư, phường Hai Bà Trưng, Hà Nội), Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức chương trình “Lễ hội Trung thu 2026” với nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, vui chơi và trải nghiệm sáng tạo dành cho thiếu nhi.

Chúng tôi muốn kể về mất mát, sự đồng hành và tiếp bước

Chúng tôi muốn kể về mất mát, sự đồng hành và tiếp bước

Chương trình nghệ thuật chính luận Nghĩa tình Phương Nam - Cùng con đi tiếp cuộc đời năm 2026 do Trung tâm Truyền hình VN khu vực Nam bộ (VTV Nam bộ) và Báo Thanh Niên phối hợp tổ chức. Đây là hoạt động tiếp nối mạch nguồn nhân ái của Nghĩa tình Phương Nam và đánh dấu chặng đường 5 năm Cùng con đi tiếp cuộc đời đồng hành, bảo trợ trẻ mồ côi do đại dịch Covid-19.

Thư pháp Hán Nôm và Quốc ngữ hội tụ tại Văn Miếu

Thư pháp Hán Nôm và Quốc ngữ hội tụ tại Văn Miếu

(CLO) Từ ngày 15 đến 19/9, chương trình “Nét chữ An Nhiên” giới thiệu nghệ thuật thư pháp Hán Nôm và Quốc ngữ tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, kết hợp trình diễn, giao lưu và âm nhạc dân tộc trong không gian di sản.

Cỡ chữ bài viết: