Nghiên cứu được đăng trên tạp chí Science do các nhà khoa học tại Đại học Stanford và Viện Broad của MIT và Harvard thực hiện. Nhóm nghiên cứu sử dụng AI để tạo ra hàng nghìn bộ gen của thể thực khuẩn (phage) - một loại virus chỉ tấn công vi khuẩn, không lây nhiễm sang người hoặc động vật.
Từ hàng nghìn thiết kế do AI tạo ra, các nhà khoa học đã tổng hợp gần 300 bộ gen trong phòng thí nghiệm. Kết quả cho thấy 16 loại virus có thể hoạt động bình thường và sinh sôi.
Đáng chú ý, khi thử nghiệm trên vi khuẩn E. coli, các virus do AI thiết kế tiêu diệt vi khuẩn hiệu quả hơn so với các virus tự nhiên.
Theo nhóm nghiên cứu, công nghệ này có thể mở đường cho việc phát triển các liệu pháp phage - phương pháp sử dụng virus để tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh. Đây được xem là hướng đi đầy hứa hẹn trong bối cảnh tình trạng kháng kháng sinh ngày càng nghiêm trọng trên toàn cầu.
Tuy nhiên, thành tựu này cũng khiến nhiều chuyên gia bày tỏ lo ngại rằng nó có thể trở thành mối đe dọa lớn đối với an ninh sinh học. Giáo sư Fatemeh Vafaee thuộc Đại học UNSW (Úc) cho biết nghiên cứu hiện tại không tạo ra rủi ro trực tiếp cho con người vì thể thực khuẩn chỉ có thể lây nhiễm vi khuẩn. Tuy nhiên, bà cảnh báo các phương pháp mà nhóm nghiên cứu phát triển hoàn toàn có thể bị lợi dụng trong tương lai.
Theo bà, điều đáng quan tâm không phải là loại virus được tạo ra lần này, mà là việc AI đã chứng minh có thể thiết kế những bộ gen hoàn toàn mới. Vì vậy, các nhà khoa học đang kêu gọi tăng cường giám sát an ninh sinh học ngay từ bây giờ.
Theo các chuyên gia, nghiên cứu này là cột mốc quan trọng đối với y học và công nghệ sinh học, nhưng cũng cho thấy các quy định về an toàn và an ninh sinh học cần được hoàn thiện song song với sự phát triển ngày càng mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo.
