Lần đầu tiên quan sát được hai thiên hà va chạm và hợp nhất

(CLO) Các nhà thiên văn học vừa quan sát được hai thiên hà xa xôi đang lao vào nhau với tốc độ cao trước khi sáp nhập để tạo ra một thiên hà mới.

Hai thiên hà này được phát hiện nhờ hai kính thiên văn đặt tại Chile, và chúng tồn tại cách đây khoảng 11,4 tỷ năm – tức chỉ 2,4 tỷ năm sau vụ nổ Big Bang.

Tại trung tâm của một trong hai thiên hà là một chuẩn tinh (quasar) – vật thể cực sáng do khí và vật chất bị hút vào một hố đen siêu lớn. Bức xạ mạnh phát ra từ chuẩn tinh này phá vỡ các mây phân tử trong thiên hà còn lại.

"Đây là lần đầu tiên hiện tượng này được quan sát trực tiếp," nhà vật lý thiên văn Sergei Balashev cho biết.

Screenshot 2025-05-23 141046
Ảnh mô phỏng về vụ hợp nhất giữa hai thiên hà. Ảnh: ESO

Thông thường, sao hình thành khi các đám mây khí co lại dưới tác động của lực hấp dẫn. Nhưng do ảnh hưởng của bức xạ từ quasar, thiên hà bị chiếu gần như không còn vùng nào thích hợp để tạo sao mới, khiến quá trình sinh sao bị chậm lại rõ rệt.

Hố đen siêu lớn điều khiển chuẩn tinh này có khối lượng gấp khoảng 200 triệu lần Mặt trời. Khi vật chất bị hút vào lỗ đen với tốc độ cao, nó tạo ra ma sát và sinh nhiệt, phát ra hai chùm bức xạ mạnh theo hai hướng đối lập, gọi là chùm tia hai nón. Ánh sáng cực tím từ một trong hai chùm tia này chính là nguyên nhân phá hủy mây khí trong thiên hà bên cạnh.

Để quan sát hiện tượng này, các nhà khoa học đã sử dụng hai kính thiên văn hiện đại: ALMA để nhìn rõ hai thiên hà, và VLT để nghiên cứu quasar và khí trong thiên hà bị ảnh hưởng. Nhờ vị trí “đúng lúc đúng chỗ” từ Trái đất, họ có thể quan sát được toàn bộ quá trình này.

Thông thường, các vụ hợp nhất thiên hà xảy ra muộn hơn trong lịch sử vũ trụ. Noterdaeme cho biết: “Các thiên hà thường tụ lại thành cụm và bị lực hấp dẫn kéo lại gần nhau, rồi dần dần hợp nhất. Trong trường hợp này, hai thiên hà sẽ cuối cùng nhập lại thành một thiên hà lớn hơn, còn chuẩn tinh sẽ mờ dần khi không còn vật chất để ‘ăn’ nữa”.

Xem thêm

Trung Quốc kêu gọi tăng cường tiếng nói của các nước đang phát triển tại Liên hợp quốc

Trung Quốc kêu gọi tăng cường tiếng nói của các nước đang phát triển tại Liên hợp quốc

(CLO) Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị ngày 17/6 cho rằng các nền kinh tế mới nổi và các nước đang phát triển hiện chưa được đại diện tương xứng tại Liên hợp quốc, trong bối cảnh tổ chức này ngày càng đối mặt với nhiều thách thức từ các tranh chấp chính trị và kinh tế trên toàn cầu.

Úc cảnh báo El Nino có thể mạnh nhất trong hơn 70 năm

Úc cảnh báo El Nino có thể mạnh nhất trong hơn 70 năm

(CLO) Cơ quan khí tượng Úc ngày 16/6 cho biết hiện tượng El Nino đã hình thành tại khu vực nhiệt đới Thái Bình Dương và có khả năng tiếp tục mạnh lên trong nửa cuối năm 2026, thậm chí có thể trở thành một trong những đợt El Nino mạnh nhất kể từ năm 1950.

Cỡ chữ bài viết: