Với nhiều hoạt động giao lưu, trình diễn nghệ thuật dân gian, tái hiện nghi lễ truyền thống và trải nghiệm di sản, chương trình mang đến cho công chúng cơ hội khám phá những sắc màu văn hóa đặc trưng của cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam.
Đây cũng là dịp tăng cường giao lưu, gắn kết cộng đồng, lan tỏa tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc và nâng cao ý thức gìn giữ các giá trị di sản.
Ngày 14/11, tại Quảng trường Hùng Vương, Khu Nghi lễ thờ Tổ, chuỗi hoạt động sẽ mở đầu bằng Lễ dâng hương hướng về Quốc Tổ. Trong không gian linh thiêng hướng về cội nguồn, nghi lễ thể hiện đạo lý tri ân, lòng biết ơn tổ tiên và tinh thần đoàn kết giữa các dân tộc.
Tiếp đó là chương trình giao lưu văn hóa, văn nghệ giữa các đoàn nghệ nhân dân tộc Dao (Quảng Ninh), Mông (Thanh Hóa), Rơ Măm (Quảng Ngãi), Chăm Bà-la-môn (Khánh Hòa) với 16 nhóm đồng bào đang hoạt động thường xuyên tại Làng. Các tiết mục trình diễn cồng chiêng Tây Nguyên, âm nhạc tre nứa, dân ca, dân vũ, múa cộng đồng cùng hoạt động giới thiệu nghề thủ công truyền thống như đan lát, dệt… sẽ tạo nên không gian giao lưu đa sắc màu.
Thông qua các hoạt động trình diễn, du khách có dịp tìm hiểu sâu hơn về đời sống văn hóa của từng cộng đồng. Trong đó, đồng bào Dao giới thiệu nghệ thuật múa chuông; người Chăm giới thiệu nghệ thuật múa, nhạc cụ truyền thống và nghề gốm Bàu Trúc; người Rơ Măm mang đến những màn trình diễn cồng chiêng, diễn xướng dân gian; còn đồng bào Mông giới thiệu nghệ thuật khèn cùng các nét văn hóa đặc trưng trong sinh hoạt cộng đồng.
Điểm nhấn của chương trình là hoạt động tái hiện các nghi lễ truyền thống do chính đồng bào thực hành. Cụ thể, ngày 14/11 diễn ra Lễ cúng cơm mới của dân tộc Mông tỉnh Thanh Hóa; ngày 15/11 có Lễ Sóng mun - Cầu an của dân tộc Dao tỉnh Quảng Ninh, Lễ mở cửa kho lúa của dân tộc Rơ Măm tỉnh Quảng Ngãi và Lễ Rija Praong (Lễ cúng dòng họ) của dân tộc Chăm Bà-la-môn tỉnh Khánh Hòa.
Việc tái hiện các nghi lễ không chỉ giúp công chúng tiếp cận những phong tục, tập quán lâu đời mà còn tạo điều kiện để di sản tiếp tục được thực hành, trao truyền trong cộng đồng. Qua đó, vai trò chủ thể của đồng bào trong bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc được đề cao.
Cùng dịp này, triển lãm “Cội nguồn di sản giữa lòng Thủ đô” diễn ra từ ngày 13-15/11 tại Khu Nghi lễ thờ Tổ, giới thiệu các di sản văn hóa vật thể và phi vật thể của 54 dân tộc thông qua hệ thống hình ảnh, tư liệu và ứng dụng công nghệ số. Hoạt động góp phần đưa những giá trị di sản đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Một không gian trải nghiệm khác dành cho du khách là Khu làng Chài, mở cửa trong hai ngày 14-15/11. Tại đây, công chúng có thể tham quan, tìm hiểu hiện vật, ngư cụ, theo dõi hoạt động trình diễn “Người ngư dân ra khơi”, trải nghiệm đan lưới, tham gia trò chơi dân gian “Bắt chạch trong chum” và các hoạt động sáng tạo thủ công. Qua đó, nét đẹp văn hóa và đời sống lao động của cư dân vùng sông nước được giới thiệu sinh động.
Trong suốt thời gian từ ngày 13-15/11, 16 nhóm đồng bào đang sinh sống, hoạt động thường xuyên tại Làng tiếp tục tổ chức các hoạt động giới thiệu phong tục tập quán, nghi lễ, trang phục, dân ca, dân vũ, ẩm thực, nghề thủ công và trò chơi dân gian.
Sự tham gia trực tiếp của các nghệ nhân, đồng bào góp phần tạo nên không gian văn hóa sống động, nơi du khách không chỉ tham quan mà còn có thể giao lưu, trải nghiệm và tìm hiểu di sản từ chính chủ thể văn hóa.
Với sự hội tụ của các cộng đồng dân tộc, nghệ nhân và những giá trị di sản đặc sắc từ nhiều vùng miền, chuỗi hoạt động góp phần tăng cường sự hiểu biết, gắn kết giữa các dân tộc, khơi dậy niềm tự hào và trách nhiệm trong gìn giữ, trao truyền bản sắc văn hóa Việt Nam.
