Ngày 1/8, Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres thông báo với các quốc gia thành viên về kết quả nghiên cứu trong khuôn khổ sáng kiến cải cách “UN80”, tập trung vào cách Ban Thư ký thực hiện hàng nghìn nhiệm vụ do các cơ quan như Đại hội đồng và Hội đồng Bảo an giao phó.
Theo báo cáo mới, riêng năm ngoái Ban Thư ký đã công bố 1.100 báo cáo (tăng 20% so với năm 1990) và hỗ trợ 27.000 cuộc họp liên quan đến 240 thực thể. Ông Guterres cảnh báo: “Số lượng khổng lồ các cuộc họp và báo cáo đang đẩy hệ thống – và tất cả chúng ta – đến bờ vực sụp đổ”.
Thống kê cho thấy chỉ 5% báo cáo được tải xuống hơn 5.500 lần, trong khi 20% báo cáo có chưa đến 1.000 lượt tải. Một bài đăng trên X của Liên hợp quốc giới thiệu nỗ lực cải cách, dù có video clip, cũng chỉ thu hút chưa đến 5.000 lượt xem.
Lực lượng đặc nhiệm UN80 được thành lập vào tháng 3, khi Liên hợp quốc tổ chức kỷ niệm 80 năm thành lập trong năm nay. Tổ chức này đang đối mặt với khủng hoảng thanh khoản kéo dài ít nhất 7 năm liên tiếp do nhiều trong số 193 quốc gia thành viên không nộp đầy đủ hoặc đúng hạn các khoản phí bắt buộc.
Báo cáo mới chỉ đề cập một phần trong số các cải cách đang được triển khai. Trong số những đề xuất được ông Guterres đưa ra: “Ít cuộc họp hơn. Ít báo cáo hơn, nhưng phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của tất cả các nhiệm vụ”.
Liên hợp quốc được thành lập sau Thế chiến II với 51 thành viên sáng lập, gồm Liên Xô, Mỹ, Anh, Pháp và Trung Quốc, nhằm ngăn chặn chiến tranh và thúc đẩy hợp tác. Hiện tổ chức có 193 quốc gia thành viên nhưng đang đối mặt với những đánh giá tiêu cực về uy tín. Ông Guterres khẳng định: “Các giá trị của chúng ta chưa bao giờ quan trọng hơn lúc này”.
Nhiều lãnh đạo kêu gọi cải tổ sâu rộng. Tại hội nghị thượng đỉnh BRICS năm ngoái, Tổng thống Nga Vladimir Putin nhấn mạnh Liên hợp quốc cần cải cách để phản ánh thực tế toàn cầu, tăng tiếng nói cho các nước đang phát triển. Ấn Độ cũng thúc giục cải tổ, khi Ngoại trưởng S. Jaishankar ví tổ chức này như “một công ty cũ” không theo kịp thị trường nhưng vẫn chiếm lĩnh không gian.
