Phát biểu tại buổi công bố Báo cáo Mục tiêu Phát triển Bền vững 2025 vào ngày 14/7, Tổng thư ký Liên hợp quốc đã phát đi cảnh báo khẩn cấp rằng thế giới đang ở trong một "tình trạng khẩn cấp phát triển toàn cầu".
Ông cho biết chỉ 35% các mục tiêu đang đi đúng hướng hoặc đạt được tiến bộ hợp lý, trong khi đáng báo động hơn, 18% đang đi ngược lại. Điều này cho thấy những thách thức to lớn mà cộng đồng quốc tế đang phải đối mặt trong nỗ lực xây dựng một tương lai bền vững.
Tình trạng khẩn cấp toàn cầu
Hơn 800 triệu người vẫn sống trong cảnh cực kỳ nghèo đói, tác động của biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng, và các khoản trả nợ không ngừng đang làm cạn kiệt nguồn lực mà các quốc gia cần để đầu tư vào người dân của họ.
Báo cáo cũng chỉ ra rằng vẫn còn 1 trong 10 người sống trong cảnh nghèo đói, 1 trong 11 người đối mặt với tình trạng mất an ninh lương thực. Hơn 1,1 tỷ người sống trong các khu ổ chuột hoặc khu định cư không chính thức không được tiếp cận các dịch vụ cơ bản.
Ngoài ra, xung đột vẫn là rào cản lớn, cứ sau 12 phút thì có 1 người thiệt mạng. Ông Guterres đặc biệt nhấn mạnh sự liên kết sâu sắc giữa chấm dứt xung đột và phát triển, kêu gọi chấm dứt các cuộc xung đột như ở Gaza và Ukraine.
Con đường phía trước: Tài chính, cải cách và quyết tâm
Báo cáo đưa ra lộ trình cho 6 lĩnh vực ưu tiên chính: lương thực, năng lượng, chuyển đổi kỹ thuật số, giáo dục, việc làm và an sinh xã hội, và hành động về khí hậu và đa dạng sinh học.
Tuy nhiên, Tổng thư ký Liên hợp quốc khẳng định, mọi tiến bộ đều vô nghĩa nếu không có tài chính quy mô lớn. Ông kêu gọi các quốc gia phải được tiếp cận nguồn vốn tốt hơn ở quy mô lớn và với chi phí hợp, thông qua cải cách tài chính quốc tế, hướng tới giảm nợ và tăng gấp 3 lần năng lực cho vay của các ngân hàng phát triển đa phương.
Báo cáo Mục tiêu Phát triển Bền vững năm nay không chỉ là một bức tranh về hiện tại mà còn là "một la bàn chỉ đường đến tiến bộ". Theo ông Guterres, các Mục tiêu Phát triển Bền vững vẫn có thể đạt được, "nhưng chỉ khi chúng ta hành động với sự khẩn cấp, đoàn kết và lòng quyết tâm".
Những tia sáng giữa bức tranh ảm đạm
Dù tình hình chung còn nhiều khó khăn, báo cáo cũng ghi nhận những tiến bộ đáng kể trong một số lĩnh vực. Kể từ năm 2015, hàng triệu người đã tiếp cận được điện, các phương tiện nấu ăn sạch và internet. Mạng lưới bảo trợ xã hội đã vươn tới hơn một nửa dân số thế giới, cho thấy sự gia tăng đáng kể so với thập kỷ trước.
Tổng thư ký Liên hợp quốc cũng chia sẻ rằng tỷ lệ tiếp cận giáo dục tiếp tục tăng lên, với nhiều trẻ em gái được đến trường hơn và tỷ lệ tảo hôn giảm. Công suất năng lượng tái tạo đã tăng lên dưới sự dẫn dắt của các nước đang phát triển.
Đáng chú ý, vai trò của phụ nữ ngày càng được khẳng định rõ nét hơn trong các cơ quan chính phủ, doanh nghiệp và mọi mặt của xã hội. Tỷ lệ tử vong ở mẹ và trẻ em dưới 5 tuổi cũng đã giảm khoảng 15%, và 54 quốc gia đã loại bỏ ít nhất một bệnh nhiệt đới.
Lời kêu gọi hành động của Tổng thư ký Liên hợp quốc trùng với ngày đầu tiên của Diễn đàn Chính trị Cấp cao về Phát triển Bền vững tại New York. Đây là một thời điểm quan trọng để cộng đồng quốc tế cùng suy nghĩ sáng tạo và cam kết lại cho một tương lai bền vững.
