Theo báo cáo do WHO và các cơ quan LHQ thực hiện, số ca tử vong liên quan đến thai sản toàn cầu đã giảm đáng kể 40% từ năm 2000 đến 2023 nhờ cải thiện tiếp cận dịch vụ y tế thiết yếu. Tuy nhiên, thành tựu này đang bị đe dọa bởi các quyết định cắt giảm viện trợ gần đây của Mỹ và một số nước phương Tây.
Trụ sở WHO tại Geneva, Thuỵ Sĩ. Ảnh: Yann, CC BY-SA 3.0,
Tiến sĩ Bruce Aylward, Trợ lý Tổng giám đốc WHO phụ trách Bảo hiểm Y tế Toàn cầu, nhấn mạnh: "Chúng tôi đang đối mặt với nguy cơ không chỉ mất đi những tiến bộ đã đạt được mà còn có thể chứng kiến sự thụt lùi nghiêm trọng". Ông ví tác động của việc cắt giảm này "nghiêm trọng như một đại dịch" đối với hệ thống y tế toàn cầu.
Tình hình đặc biệt đáng báo động khi Mỹ - nhà tài trợ y tế toàn cầu lớn nhất - đã đóng băng nhiều chương trình viện trợ thông qua USAID và Anh cùng một số nước châu Âu khác cũng công bố kế hoạch cắt giảm ngân sách. Cùng với đó, các dịch vụ chăm sóc sản khoa thiết yếu đang bị thu hẹp ở nhiều nước đang phát triển
Hậu quả đã bắt đầu hiện hữu với việc thiếu hụt nhân lực y tế, đóng cửa các cơ sở y tế và gián đoạn chuỗi cung ứng thuốc thiết yếu điều trị các biến chứng thai sản như xuất huyết sau sinh hay tiền sản giật.
Đáng chú ý, ngay cả trước khi có các đợt cắt giảm gần đây, tiến độ cải thiện tỷ lệ tử vong bà mẹ toàn cầu đã chậm lại đáng kể từ năm 2016. Năm 2023, thế giới vẫn ghi nhận khoảng 260.000 ca tử vong - tương đương cứ mỗi 2 phút lại có 1 phụ nữ tử vong vì những nguyên nhân phần lớn có thể phòng ngừa.
Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus nhấn mạnh: "Những con số này là lời cảnh tỉnh mạnh mẽ rằng mang thai vẫn là trải nghiệm nguy hiểm ở nhiều nơi trên thế giới, dù chúng ta hoàn toàn có giải pháp để thay đổi điều này".
Cao Phong (theo UN, WHO, Reuters)
