Tuổi thọ của lọc dầu là một chủ đề khá thú vị, dù trên thực tế hầu hết chủ xe đều thay lọc dầu mỗi khi thay nhớt. Đây là thói quen phổ biến bởi lọc dầu có giá khá rẻ và đóng vai trò như một lớp bảo hiểm chi phí thấp giúp ngăn ngừa các sự cố có thể xảy ra với động cơ.
Phần lớn người dùng có xu hướng chú ý nhiều đến thương hiệu hoặc loại dầu động cơ, đôi khi sẵn sàng chi trả nhiều hơn cho những sản phẩm nổi tiếng.
Tuy nhiên, lọc dầu lại chính là bộ phận giữ cho dầu luôn sạch, không bị pha tạp và duy trì hiệu quả bôi trơn của động cơ, vì vậy việc quan tâm đến chất lượng và chủng loại của lọc dầu cũng quan trọng không kém.
Hiện có hai loại lọc dầu phổ biến là loại cellulose và loại tổng hợp. Hai tên gọi này dựa trên chất liệu của phần lõi lọc bên trong. Lọc dầu tổng hợp có tuổi thọ cao hơn, ít bị tắc nghẽn và có thể sử dụng tới mười nghìn dặm hoặc lâu hơn.
Trong khi đó, lọc dầu cellulose là loại được trang bị tiêu chuẩn trên phần lớn xe hiện nay, bao gồm cả nhiều mẫu xe đời cũ. Loại lọc này có mức giá phải chăng và khả năng giữ bụi bẩn tương đối tốt, dù không bền bằng dòng tổng hợp.
Tuy vậy, hiệu quả lọc của loại cellulose sẽ giảm rõ rệt khi lõi lọc bắt đầu đầy cặn bẩn. Chúng cũng dễ bị ảnh hưởng bởi hóa chất, độ ẩm và có nguy cơ biến dạng theo thời gian.
Đây là lý do các chuyên gia khuyến cáo nên thay lọc dầu cellulose sau mỗi năm nghìn dặm. Về mặt kỹ thuật, động cơ có thể vận hành thêm, nhưng khó có cơ sở để đánh đổi tuổi thọ của động cơ chỉ vì một chi tiết vốn chỉ có giá khoảng mười đô la.
Điều này cũng giống như lời nhắc quen thuộc rằng chi phí thay dầu và lọc dầu luôn thấp hơn nhiều so với việc đại tu hoặc thay mới cả động cơ.
Điều gì xảy ra nếu không thay lọc dầu?
Lọc dầu là một bộ phận tiêu hao giống như dầu động cơ. Nó không thể hoạt động bền bỉ mãi mãi và việc bỏ qua không thay lọc đúng hạn có thể khiến chi phí sửa chữa tăng cao trong tương lai.
Dầu động cơ đóng vai trò bôi trơn, làm mát và cuốn trôi chất bẩn. Trong quá trình đó, dầu sẽ dần bị hao mòn và nhiễm bẩn, vì vậy việc thay dầu định kỳ sau mỗi năm hoặc từ năm nghìn đến mười nghìn dặm là điều cần thiết.
Khoảng thời gian này còn tùy thuộc vào loại dầu mà động cơ đang sử dụng, như dầu gốc khoáng, bán tổng hợp hoặc tổng hợp hoàn toàn. Tuy nhiên, cho dù sử dụng loại dầu nào, dầu cũng không thể phát huy hiệu quả nếu không đi kèm một bộ lọc chất lượng.
Việc dùng sai loại dầu đôi khi không gây hậu quả nghiêm trọng ngay lập tức, nhưng việc không thay lọc dầu lại có thể dẫn đến nhiều rủi ro.
Khi lọc dầu bị bẩn, lượng cặn tích tụ sẽ ngày càng nhiều, làm giảm hiệu quả hoạt động. Nếu tình trạng này kéo dài, lõi lọc có thể bị tắc và khiến áp suất dầu bị hạn chế.
Động cơ vẫn sẽ nhận được dầu nhờ van an toàn bên trong lọc, nhưng lượng dầu đó sẽ không được lọc sạch trước khi đi vào các chi tiết quan trọng. Khi dầu bẩn tiếp tục luân chuyển, nguy cơ mài mòn tăng lên do ma sát lớn hơn, đồng thời động cơ có thể bị nóng quá mức.
Tóm lại, bởi lọc dầu có giá rẻ, việc thay thế chúng cùng lúc với mỗi lần thay dầu luôn là lựa chọn tiết kiệm và an toàn nhất cho động cơ. Bạn hoàn toàn có thể thay lọc dầu mà không thay dầu, nhưng thay cả hai cùng lúc vẫn là giải pháp tốt hơn cho hiệu quả vận hành của xe và chi phí bảo dưỡng về lâu dài.
