Bộ trưởng Truyền thông Malaysia Fahmi Fadzil thông báo vào 23/11 rằng các nền tảng mạng xã hội sẽ phải triển khai kiểm tra danh tính điện tử (eKYC) từ ngày 1/1/2026, theo Đạo luật An toàn Trực tuyến. Người dùng sẽ cần xác minh tuổi bằng giấy tờ do chính phủ cấp, như thẻ căn cước MyKad, hộ chiếu hoặc chứng minh thư kỹ thuật số, thay vì tự khai báo như hiện nay.
Ông Fahmi nói: “Chúng tôi hy vọng tất cả nhà cung cấp nền tảng sẽ sẵn sàng triển khai eKYC vào năm tới”. Ông nhấn mạnh mục tiêu là cấm trẻ vị thành niên lập tài khoản mạng xã hội và tăng cường bảo vệ chống nội dung có hại, lừa đảo trực tuyến.
Động thái này xuất hiện sau nhiều vụ việc đáng lo ngại, bao gồm video bắt nạt lan truyền, học sinh chia sẻ clip nhạy cảm và lừa đảo nhắm vào thanh thiếu niên. Giáo viên cũng ghi nhận học sinh tiếp cận nội dung bạo lực hoặc tự làm hại bản thân trong giờ học.
Dù vậy, kế hoạch nhận phải nhiều phản ứng trái chiều trên mạng xã hội. Người dùng đặt câu hỏi về tính khả thi và cảnh báo rằng thanh thiếu niên nếu muốn có thể chuyển sang VPN hoặc tài khoản nước ngoài, khó kiểm soát hơn. Một số ý kiến cho rằng “trẻ em không nên bị hạn chế tiếp cận công nghệ và văn hóa hiện đại” hay “tốt hơn là để cha mẹ quyết định thay vì chính quyền”.
Adib Zalkapli, CEO công ty tư vấn Viewfinder Global, nhận xét: “Lệnh cấm thôi là chưa đủ. Việc thực thi mới là quan trọng để giải quyết các lỗ hổng phát sinh”. Ông cũng lưu ý việc triển khai eKYC không lạ, vì Malaysia đã áp dụng kiểm tra tương tự trong tài chính và viễn thông.
Úc sẽ áp dụng lệnh cấm trẻ dưới 16 tuổi dùng mạng xã hội từ 10/12, và Malaysia sẽ tham khảo mô hình này. Tháng trước, Thủ tướng Anwar Ibrahim cho biết Malaysia cũng đang cân nhắc hạn chế trẻ vị thành niên sử dụng điện thoại thông minh, trong bối cảnh đánh giá vai trò của nhà nước trong đời sống số của trẻ. Indonesia cũng lên kế hoạch thắt chặt luật bảo vệ thanh thiếu niên nhằm hạn chế các nguy cơ về thể chất, tinh thần và đạo đức.
Meta, đang tranh chấp với Malaysia về giấy phép mạng xã hội, cho biết họ không đồng tình với cách tiếp cận này và muốn thêm đàm phán về an toàn thanh thiếu niên. Rafael Frankel, Giám đốc Chính sách Công Đông Nam Á của Meta, nhấn mạnh: “Nếu chỉ tập trung vào cấm mạng xã hội, chúng ta sẽ đẩy trẻ vào môi trường kém an toàn hơn”.
Các chuyên gia sức khỏe tâm thần cũng lo ngại kế hoạch còn thiếu chi tiết. Chua Sook Ning, nhà tâm lý học lâm sàng, nhận xét: “Đề xuất hiện vẫn còn rộng, khó đánh giá tính khả thi hay tác động. Lệnh cấm toàn diện mà không có cơ chế thực thi rõ ràng hay hỗ trợ cho cha mẹ có thể khiến trẻ sử dụng mạng một cách bí mật hoặc tăng bất bình đẳng giữa các gia đình”.
