Mở đợt cao điểm toàn quốc chống xâm phạm sở hữu trí tuệ
Tại Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương triển khai đợt cao điểm đấu tranh chống các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên phạm vi cả nước từ ngày 7/5 đến hết ngày 30/5/2026.
Theo Chính phủ, mặc dù thời gian qua các lực lượng chức năng đã đạt nhiều kết quả trong phát hiện và xử lý vi phạm, song tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn tồn tại ở nhiều lĩnh vực, địa phương với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, gây ảnh hưởng tới môi trường đầu tư, kinh doanh và quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp, người dân.
Thủ tướng yêu cầu triển khai các biện pháp đấu tranh với tinh thần "không có vùng cấm, không có ngoại lệ". Trong đó, Bộ Công an được giao chủ trì xác minh, điều tra, khởi tố các vụ việc nghiêm trọng liên quan đến quyền tác giả, quyền liên quan, nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý; đồng thời tập trung xử lý các website vi phạm bản quyền có lượng truy cập lớn, đặc biệt trong lĩnh vực phim ảnh, âm nhạc, truyền hình và trò chơi điện tử.
Bộ Quốc phòng chỉ đạo lực lượng biên phòng, cảnh sát biển tăng cường kiểm soát từ sớm, từ xa tại khu vực biên giới và trên biển. Bộ Công Thương cùng UBND các tỉnh, thành phố tập trung kiểm tra, xử lý hàng giả, hàng nhái, hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, với mục tiêu số vụ xử lý tăng tối thiểu 20% so với cùng kỳ tháng 5/2025.
Đối với lĩnh vực xuất nhập khẩu, Bộ Tài chính được giao chỉ đạo lực lượng hải quan tăng cường kiểm tra, chủ động tạm dừng thông quan đối với các lô hàng có dấu hiệu vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, đồng thời bảo đảm số vụ việc xử lý tăng ít nhất 20%.
Bên cạnh đó, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tập trung kiểm tra việc chấp hành quy định về bản quyền phần mềm tại doanh nghiệp và xử lý các vi phạm trên môi trường mạng. Viện Kiểm sát nhân dân tối cao và Tòa án nhân dân tối cao được đề nghị đẩy mạnh công tác truy tố, xét xử, lựa chọn các vụ án điển hình để xử lý nghiêm minh, tạo tính răn đe.
Hải quan lập tức vào cuộc, siết kiểm soát hàng hóa xuất nhập khẩu
Ngay sau khi Công điện số 38/CĐ-TTg được ban hành, ngày 6/5/2026, Cục Hải quan đã phát hành Công văn khẩn số 15923/CHQ-ĐTCBL yêu cầu toàn ngành triển khai đồng bộ các giải pháp chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Theo chỉ đạo, lực lượng hải quan không chỉ thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát thông thường mà phải chủ động phòng ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm từ sớm, từ xa. Công văn cũng quán triệt thực hiện nghiêm Nghị quyết 397/NQ-CP và Chỉ thị 02/CT-TTg về tăng cường thực thi quyền sở hữu trí tuệ.
Một trong những yêu cầu trọng tâm là tăng cường phối hợp với các cơ quan chức năng để kiểm tra hàng hóa xuất nhập khẩu, chủ động tạm dừng làm thủ tục hải quan đối với các lô hàng có căn cứ rõ ràng là hàng giả mạo về sở hữu trí tuệ. Chỉ tiêu được giao là số vụ tạm dừng thông quan và xử lý vi phạm phải tăng tối thiểu 20% so với tháng 5/2025.
Đối với các Chi cục Hải quan khu vực, Cục Hải quan yêu cầu rà soát địa bàn, xác định tuyến và mặt hàng trọng điểm để tập trung kiểm tra, kiểm soát. Các lô hàng có dấu hiệu rủi ro cao phải được kiểm tra thực tế và áp dụng đầy đủ quy trình tạm dừng làm thủ tục theo quy định.
Những nhóm hàng được lưu ý gồm hàng tiêu dùng, hàng gia công sản xuất xuất khẩu và các mặt hàng có nguy cơ cao bị lợi dụng để giả mạo nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp như thiết bị gia dụng, sản phẩm tiêu dùng nhanh, nông sản và giống cây trồng.
Đáng chú ý, công tác kiểm soát hàng hóa quá cảnh cũng được đặt trong diện giám sát chặt chẽ hơn. Các đơn vị phải đẩy mạnh phân tích thông tin trước khi hàng đến, tập trung vào các tuyến vận chuyển trọng điểm, doanh nghiệp mới thành lập hoặc có dấu hiệu bất thường. Đồng thời, cơ chế phối hợp giữa hải quan cửa khẩu nhập và cửa khẩu xuất được yêu cầu tăng cường nhằm giám sát toàn bộ hành trình hàng hóa, ngăn chặn nguy cơ lợi dụng hoạt động quá cảnh để trung chuyển hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Song song với đó, lực lượng hải quan phải tăng cường trao đổi thông tin với công an, biên phòng, quản lý thị trường và các cơ quan khoa học công nghệ để nâng cao hiệu quả phát hiện, xử lý vi phạm. Riêng Chi cục Điều tra chống buôn lậu được giao nhiệm vụ tập trung điều tra các vụ việc lớn, phức tạp, đồng thời phân tích, dự báo các phương thức, thủ đoạn mới liên quan đến hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Trong bối cảnh gian lận xuất xứ, giả mạo nhãn hiệu và lợi dụng hoạt động thương mại quốc tế để trung chuyển hàng hóa vi phạm có xu hướng gia tăng, đợt cao điểm lần này được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến mạnh hơn trong công tác bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, góp phần nâng cao uy tín hàng hóa Việt Nam và cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.
