Đưa phòng bệnh thành trọng tâm của chính sách y tế
Ngày 18/10, thảo luận tại tổ về phát triển kinh tế - xã hội, đại biểu Quốc hội Lê Thị Hoài Chung (đoàn Nghệ An) đề xuất 3 nhóm giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư cho lĩnh vực y tế. Trong đó, nhấn mạnh yêu cầu đổi mới chính sách bảo hiểm y tế (BHYT), từng bước sử dụng hiệu quả quỹ BHYT cho khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc và phát hiện sớm bệnh tật.
Theo đại biểu, khi đã xác định phòng bệnh là chính, chính sách tài chính y tế cũng cần chuyển theo hướng tương ứng. Nguồn lực không thể chỉ tập trung chi trả khi người dân đã mắc bệnh, mà cần được đầu tư cho việc phát hiện sớm nguy cơ, quản lý sức khỏe và can thiệp kịp thời.
Đại biểu đề nghị Chính phủ nghiên cứu lộ trình, cơ chế và phương án tài chính phù hợp để mở rộng phạm vi chi trả của quỹ BHYT đối với những dịch vụ khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc có hiệu quả và bằng chứng khoa học. Việc triển khai cần tính đến từng nhóm tuổi, nguy cơ bệnh tật, tránh trùng lặp giữa các chương trình, đồng thời bảo đảm cân đối bền vững quỹ BHYT.
Cùng với đó, y tế cơ sở cần được đầu tư thực chất, đồng bộ cả về cơ sở vật chất, trang thiết bị thiết yếu, nhân lực chuyên môn và kinh phí hoạt động thường xuyên. Đây là tuyến gần dân nhất, giữ vai trò quan trọng trong quản lý sức khỏe liên tục, phòng bệnh và phát hiện sớm.
“Nếu tuyến này yếu, người dân sẽ tiếp tục dồn lên tuyến trên”, đại biểu nhấn mạnh. Tình trạng đó không chỉ gây quá tải bệnh viện mà còn làm tăng chi phí của toàn hệ thống.
Để khắc phục, cần có chính sách đủ mạnh nhằm thu hút, đào tạo và giữ chân bác sĩ, nhân viên y tế tại tuyến xã, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, miền núi và biên giới.
Theo đại biểu, cơ chế luân chuyển bác sĩ trong thời gian phù hợp, kết hợp với sự chỉ đạo, hỗ trợ chuyên môn của bệnh viện tuyến trên đối với trạm y tế xã, là một hướng cần được quan tâm.
Phân định rõ vai trò giữa bệnh viện công và tư
Bên cạnh củng cố y tế cơ sở, đại biểu Lê Thị Hoài Chung cho rằng, cần có chiến lược đầu tư dài hạn, có trọng tâm cho các bệnh viện chuyên sâu, chuyên khoa và kỹ thuật y tế hiện đại.
Trong đó, cần ưu tiên những lĩnh vực có nhu cầu lớn như ung bướu, tim mạch, đột quỵ, hồi sức cấp cứu; đồng thời, đầu tư đồng bộ về hạ tầng, cơ sở vật chất và trang thiết bị.
Một vấn đề khác được đại biểu đặt ra là nghiên cứu phân định rõ hơn chức năng, nhiệm vụ và mô hình cung ứng dịch vụ giữa bệnh viện công lập và bệnh viện tư nhân.
Theo hướng này, bệnh viện công cần tập trung thực hiện nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe Nhân dân, bảo đảm công bằng trong tiếp cận dịch vụ, ưu tiên khám chữa bệnh BHYT, cấp cứu và điều trị các ca bệnh nặng, phức tạp. Trong khi đó, khu vực tư nhân được khuyến khích phát triển dịch vụ theo yêu cầu, dịch vụ chất lượng cao theo cơ chế thị trường, dưới sự quản lý thống nhất của Nhà nước.
Đại biểu cũng đề xuất nghiên cứu cơ chế để bác sĩ giỏi, chuyên gia tại bệnh viện công được hành nghề ngoài giờ tại cơ sở y tế tư nhân theo quy định, với điều kiện không ảnh hưởng nhiệm vụ tại đơn vị công lập, không xung đột lợi ích và không làm thất thoát nguồn nhân lực chất lượng cao của Nhà nước. Đây là vấn đề cần được đánh giá kỹ về pháp lý, tài chính, nhân lực và tác động xã hội.
Khái quát định hướng đầu tư cho y tế, đại biểu Lê Thị Hoài Chung nhấn mạnh: “Y tế cơ sở đủ mạnh để giữ sức khỏe người dân; y tế chuyên sâu đủ năng lực để điều trị những căn bệnh phức tạp; và chính sách BHYT đủ bao phủ để mọi người dân đều có cơ hội được chăm sóc sức khỏe công bằng”.
Theo đại biểu, ưu tiên nguồn lực cho y tế cần đi cùng cách phân bổ có trọng tâm, để đầu tư thực sự chuyển thành năng lực chăm sóc, bảo vệ sức khỏe Nhân dân.
