Trong năm nay, khả năng xảy ra suy thoái của Mỹ đã gia tăng nhanh chóng do áp lực lạm phát vẫn còn mạnh và Cục Dự trữ Liên bang (Fed) đã có những hành động ngày càng tích cực để chế ngự chúng.
Các nhà kinh tế trung bình đặt xác suất nền kinh tế suy thoái trong 12 tháng tới là 28% trong cuộc khảo sát cuối cùng của The Wall Street Journal vào tháng 4 và ở mức 18% vào tháng Giêng.
Khả năng xảy ra suy thoái đã gia tăng nhanh chóng trong bối cảnh áp lực từ lạm phát và hành động tích cực hơn của Cục Dự trữ Liên bang. Ảnh: WSJ.
Kể từ khi bắt đầu khảo sát vào giữa năm 2005, xác suất suy thoái 44% tại Mỹ hiếm khi được ghi nhận. Vào tháng 12 năm 2007, tháng mà cuộc suy thoái 2007-2009 bắt đầu, các nhà kinh tế đã ấn định xác suất 38%. Vào tháng 2 năm 2020, khi cuộc suy thoái cuối cùng bắt đầu, họ đã ấn định xác suất 26%.
Các nhà dự báo đã nâng cao xác suất suy thoái do một số yếu tố: Chi phí đi vay cao hơn, tốc độ lạm phát chóng mặt, các vấn đề về chuỗi cung ứng và các cú sốc về giá hàng hóa bắt nguồn từ cuộc chiến ở Ukraine. Tuy nhiên, phần lớn họ cho rằng một lộ trình tăng lãi suất dốc hơn của Fed có thể hạ nhiệt lạm phát mà không gây ra tỷ lệ thất nghiệp quá lớn và suy thoái kinh tế.
Kết quả của cuộc khảo sát mới nhất cho thấy mức dự báo lạm phát của các nhà kinh tế học tăng lên rõ rệt, họ cho rằng kết thúc năm sẽ ở mức 7%, tăng so với mức 5,5% trong cuộc khảo sát hồi tháng 4. Được biết, cuộc thăm dò ý kiến của 53 nhà kinh tế được tiến hành từ ngày 16 – 17/6, sau khi Fed bỏ phiếu tăng mạnh lãi suất quỹ liên bang chuẩn thêm 0,75 điểm phần trăm lên phạm vi từ 1,5% đến 1,75%.
Vào cuối năm nay, các nhà kinh tế cho biết rằng tỷ lệ quỹ liên bang ở mức khoảng 3,3%, tăng từ 2% trong cuộc khảo sát hai tháng trước. Điều đó ngụ ý ít nhất ba lần tăng thêm 0,5 điểm phần trăm nữa vào năm 2022. Fed đã báo hiệu rằng họ sẽ tiếp tục nâng lãi suất trong năm nay với tốc độ nhanh nhất trong nhiều thập kỷ để chống lại lạm phát đang ở mức cao nhất trong 40 năm.
Greg Daco, nhà kinh tế trưởng tại công ty tư vấn EY-Parthenon cho biết: “Hiện chúng tôi tin rằng nền kinh tế Mỹ sẽ rơi vào một cuộc suy thoái vừa phải trong những tháng tới. Báo cáo chỉ rõ rằng: “Trong khi đó người tiêu dùng sẽ tiếp tục chi tiêu thoải mái cho việc giải trí, du lịch trong mùa hè,“ bối cảnh lạm phát liên tục gia tăng, lãi suất tăng và giá cổ phiếu giảm mạnh sẽ làm xói mòn sức chi tiêu, cắt giảm nghiêm trọng hoạt động mua bán nhà ở và hạn chế đầu tư kinh doanh. "
Các nhà kinh tế dự đoán rằng tỷ lệ thất nghiệp sẽ tăng lên khi Fed tăng lãi suất, nhưng nó sẽ vẫn ở mức thấp trong lịch sử. Họ dự đoán rằng tỷ lệ thất nghiệp sẽ tăng từ 3,6% trong tháng 5 lên 3,7% vào cuối năm 2022 và 4,2% vào cuối năm 2023.
Một điểm sáng là các nhà kinh tế vẫn kỳ vọng nền kinh tế sẽ tăng trưởng trong năm nay, mặc dù họ đã cắt giảm một nửa dự báo tăng trưởng trong cuộc khảo sát gần đây nhất. Trung bình, họ thấy tổng sản phẩm quốc nội (GDP) đã điều chỉnh lạm phát tăng 1,3% trong quý 4 năm 2022 so với một năm trước đó, giảm so với 2,6% trong cuộc khảo sát hồi tháng 4. Năm ngoái, nền kinh tế đã tăng trưởng 5,5%, nhanh nhất kể từ năm 1984, sau mức giảm 2,3% vào năm 2020 khi đại dịch bắt đầu.
Tuy nhiên, dữ liệu gần đây cho thấy nền kinh tế Mỹ đang bắt đầu chậm lại dưới sức nặng tổng hợp của lạm phát tăng vọt và lãi suất leo thang - bao gồm cả lãi suất thế chấp cao nhất được ghi nhận kể từ năm 2008.
Các nhà kinh tế đã giảm dự báo tăng trưởng sản lượng quý II trong những ngày gần đây. GDPNow – mô hình theo dõi GDP của Ngân hàng Dự trữ Liên bang Atlanta ước tính rằng tổng sản phẩm quốc nội đang trên đà không thay đổi với tốc độ hàng năm trong ba tháng đến ngày 30 tháng 6.
Lê Na (Theo WSJ)
