Con số này đánh dấu sự thay đổi mạnh mẽ chỉ trong vòng 2 năm. Nguyên nhân chính đến từ hai áp lực song song: cuộc xung đột Nga - Ukraine và sức ép không ngừng từ Tổng thống Mỹ Donald Trump, người nhiều lần đe dọa rằng Washington sẽ không bảo vệ những đồng minh không chịu chi trả cho chính sự an toàn của họ.
Tại hội thượng đỉnh tổ chức ở The Hague, Hà Lan, hồi tháng 6, lãnh đạo NATO đã thông qua mục tiêu mới, nâng chi tiêu quốc phòng lên 3,5% GDP vào năm 2035. Trong đó, 1,5% bổ sung dành cho các khoản đầu tư hạ tầng và an ninh phi truyền thống, từ nâng cấp đường sá, cầu cảng, sân bay để triển khai lực lượng, đến chống tấn công mạng và các hình thức chiến tranh lai. Xa hơn, NATO còn đặt tham vọng dành tổng cộng 5% GDP cho quốc phòng và an ninh.
Dẫu vậy, hiện chỉ 3 quốc gia vượt mục tiêu 3,5% là Ba Lan (4,48%), Litva (4%) và Latvia (3,7%). Những quốc gia này cũng đang trở thành đầu tàu mới trong nỗ lực tăng cường răn đe quân sự của NATO.
Ảnh: Unsplash/jccards.
Dù là nước duy nhất không có trong thống kê GDP năm 2025 của NATO do quá trình lập ngân sách chậm trễ, Berlin đã đạt ngưỡng 2% từ năm 2024. Bộ trưởng Tài chính Đức Lars Klingbeil khẳng định chi tiêu quốc phòng Đức sẽ tăng lên 2,4% GDP năm nay và đạt 3,5% vào năm 2029.
Phát biểu một hội nghị tại Würzburg, Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã hoan nghênh quá trình tăng tốc quân sự hóa của Đức: “Đến năm 2029, Đức sẽ chi hơn 175 tỷ USD cho quốc phòng – gấp đôi so với năm 2021 và gần gấp bốn lần năm 2018. Đức đang thực sự đảm nhận vai trò dẫn dắt châu Âu, và liên minh cần điều đó”.
Tuy nhiên, nhiều nước Tây Âu như Tây Ban Nha và Bỉ vẫn đang vật lộn với khó khăn kinh tế, khiến việc theo kịp các mục tiêu mới trở thành gánh nặng đáng kể. Nguy cơ từ chính sách thuế quan của Tổng thống Trump cũng có thể làm suy giảm khả năng chi tiêu quốc phòng của các quốc gia.
