Giữ Mỹ gắn bó với NATO
Một trong những ưu tiên hàng đầu của NATO là duy trì sự đoàn kết trong liên minh và bảo đảm Mỹ tiếp tục cam kết với Điều 5 của Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương, quy định rằng một cuộc tấn công nhằm vào một thành viên sẽ được coi là tấn công vào toàn bộ liên minh.
Trong năm nay, NATO đã trải qua nhiều thời điểm căng thẳng trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Tổng thống Mỹ Donald Trump từng đưa ra yêu cầu về Greenland, vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch - một thành viên NATO. Ông cũng bày tỏ sự không hài lòng với phản ứng của các đồng minh trước cuộc chiến với Iran.
Ông Trump từng gọi NATO là "hổ giấy" và cho biết đang cân nhắc khả năng rút Mỹ khỏi liên minh. Trong khi đó, Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã nhiều lần tìm cách xoa dịu căng thẳng, đồng thời nhấn mạnh rằng các đồng minh châu Âu đang từng bước thực hiện các cam kết tăng cường quốc phòng.
Châu Âu phải gánh nhiều trách nhiệm hơn
Chính quyền Mỹ tiếp tục thúc đẩy các nước châu Âu đảm nhận vai trò lớn hơn trong việc bảo vệ an ninh của lục địa, để Mỹ có thể tập trung nhiều nguồn lực hơn cho khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Mỹ đã quyết định thu hẹp phạm vi một số năng lực quân sự dành cho NATO trong trường hợp xảy ra khủng hoảng. Theo các quan chức liên minh, phần lớn khoảng trống này đã được các thành viên châu Âu bổ sung.
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth cũng tuyên bố sẽ xem xét lại việc triển khai lực lượng Mỹ tại châu Âu và cảnh báo Mỹ có thể cắt giảm một số khoản đóng góp cho NATO nếu các đồng minh không thực hiện đầy đủ cam kết về chi tiêu quốc phòng.
Các nước châu Âu khẳng định đang đẩy mạnh đầu tư quốc phòng, song cũng cho rằng quá trình chuyển đổi cần thời gian và bày tỏ lo ngại trước sự khó đoán trong chính sách của Mỹ.
Áp lực tăng mạnh chi tiêu quốc phòng
Các thành viên NATO ở châu Âu và Canada đang chịu sức ép phải tăng đầu tư quốc phòng nhằm nâng cao năng lực răn đe trước Nga, đồng thời chứng minh với Mỹ rằng họ sẵn sàng chia sẻ gánh nặng.
Tại Hội nghị thượng đỉnh NATO ở La Haye năm ngoái, các nước đã nhất trí hướng tới mục tiêu dành 5% GDP cho quốc phòng và các lĩnh vực liên quan trong vòng 10 năm. Trong đó, 3,5% GDP sẽ dành cho quốc phòng cốt lõi như quân đội và trang bị, còn 1,5% dành cho các hạng mục hỗ trợ quốc phòng.
Theo số liệu của NATO, chi tiêu quốc phòng của các đồng minh châu Âu và Canada trong năm 2025 đã tăng khoảng 20% so với năm trước theo giá trị thực. Dù vậy, không phải quốc gia nào cũng đang đi đúng lộ trình để đạt mục tiêu mới, trong khi một số nước bắt đầu đối mặt với áp lực chính trị trong nước vì ngân sách quốc phòng ngày càng tăng.
Tăng tốc năng lực công nghiệp quốc phòng
Việc tăng ngân sách chỉ là một phần của bài toán. NATO còn phải giải quyết vấn đề làm thế nào để nhanh chóng chuyển nguồn tài chính thành năng lực quân sự thực tế.
Tại hội nghị ở Ankara, các nước thành viên dự kiến sẽ công bố hàng chục tỷ USD hợp đồng quốc phòng mới. Dù vậy, nhiều quan chức cho biết họ vẫn thất vọng khi năng lực sản xuất chưa được cải thiện như kỳ vọng và thời gian giao nhiều đơn hàng vẫn kéo dài nhiều năm.
Ban lãnh đạo NATO đang kêu gọi các doanh nghiệp quốc phòng mở rộng dây chuyền sản xuất, tăng cường hợp tác và đẩy nhanh tiến độ cung cấp vũ khí, khí tài.
Duy trì hỗ trợ Ukraine
Hơn 4 năm sau khi xung đột Nga - Ukraine leo thang, các nước NATO tại châu Âu vẫn tiếp tục hỗ trợ Ukraine thông qua nhiều hình thức như viện trợ song phương, các khoản vay của Liên minh châu Âu và sáng kiến cung cấp vũ khí do các nước châu Âu tài trợ để mua trang bị của Mỹ.
Phần lớn lãnh đạo châu Âu khẳng định sẽ tiếp tục hỗ trợ Ukraine. Tuy nhiên, việc duy trì mức viện trợ lớn trong thời gian dài đang trở nên khó khăn hơn khi ngân sách quốc gia chịu áp lực từ nhiều lĩnh vực khác và xuất hiện quan điểm cho rằng một số quốc gia đang đóng góp nhiều hơn các nước còn lại.
